Katolicy.eu

Bp Herbert Bednorz, ordynariusz diecezji katowickiej.

 

Herbert Bednorz ur. się 22.09.1908 r. w Gliwicach, w rodzinie robotniczej. W rodzinnym mieście ukończył szkołę powszechną i rozpoczął naukę w gimnazjum klasycznym. W 1922 r., wraz z rodzicami przeniósł do Katowic, ponieważ Gliwice nie weszły w skład II Rzeczypospolitej. W 1927 r., w stolicy Śląska, uzyskał maturę, po czym wstąpił do Śląskiego Seminarium Duchownego w Krakowie. Jednocześnie podjął studia teologiczne na Uniwersytecie Jagiellońskim. Święcenia kapłańskie przyjął w 1932 r. Po rocznym pobycie w parafii Św. Barbary w Chorzowie, rozpoczął studia na uniwersytecie w Louvain. Niebawem przeniósł się do Instytutu Nauk Ekonomicznych w Paryżu. Tu obronił dwa doktoraty: z nauk społecznych i z prawa kanonicznego; po czym w 1937 r. powrócił do kraju i został wikariuszem w Brzezinach Śląskich.

Ks. Bednorz, okres II wojny światowej, spędził w Brzezinach. Zagrożony aresztowaniem, dwukrotnie musiał się ukrywać. Po zakończeniu wojny, objął referat duszpasterski w katowickiej kurii. W 1950 r. przyjął sakrę biskupią, po czym został przydzielony bp. Stanisławowi Adamskiemu w charakterze koadiutora z prawem następstwa.

W listopadzie 1952 r. biskupi katowiccy w tym bp Bednorz wezwali wiernych do podpisywania petycji z żądaniem utrzymania religii w szkołach. W tej sprawie, najpierw był przesłuchiwany przez funkcjonariuszy UB, a następnie 4.11.1952 r. został wezwany do siedziby WUBP w Katowicach. Kiedy przybył na wezwanie, został aresztowany, bez podania powodów i okazania jakiegokolwiek dokumentu. Następnie, w trakcie przesłuchań, próbowano go złamać, aby wykorzystać w dziele podporządkowania kościoła komunistycznemu państwu. Ponieważ konsekwentnie odrzucał wszystkie propozycje i oferty współpracy, został zwolniony z aresztu 1.12.1952 r. i decyzją Komisji Specjalnej do Walki z Nadużyciami i Szkodnictwem Gospodarczym wydalony z zakazem przebywania na terenie województwa katowickiego przez 5 lat.  

 Po krótkim pobycie w Krakowie, bp Bednorz zamieszkał w Poznaniu, w domu prowincjalnym Sióstr Misjonarek NMP. W czasie swego wygnania utrzymywał kontakty z duchowieństwem diecezji katowickiej. Kilkakrotnie potajemnie odwiedzał opuszczoną diecezję. Podczas jednej z takich wizyt konsekrował w nocy ołtarz główny Matki Boskiej Fatimskiej w Turzy Śląskiej. Był ostrożny i nieufny. W obawie o zainstalowanie podsłuchu, co jaki czas zmieniał pokoje.

W obronie wygnanych biskupów coraz odważniej występowali wierni diecezji katowickiej. 14.08.1956 r., w skierowanej do Rady Państwa petycji, pisano:  Zarząd Kopalń oraz Hut w Stalinogrodzie, robotnicy, górnicy, hutnicy i inteligencja pracująca przedkłada prośbę o wypuszczenie usuniętych ze swych stanowisk kościelnych Księdza Prymasa Polski Kardynała Wyszyńskiego i naszych Czcigodnych Biskupów śląskich tj. Stanisława Adamskiego, ks. bp. Bieńka oraz ks. bp. Bednorza. (...)  Zaznaczyć pragniemy, że zabranie nam Ks. Kardynała Wyszyńskiego i naszych Księży Biskupów Śląskich przy których całym sercem jesteśmy i śledzimy ich „Wygnanie”, uważamy za bezprawie i ogromną krzywdę nam katolikom wyrządzoną.

         5.11.1956 r. biskupi śląscy, a wśród nich bp Bednorz, udali się do Kępna, skąd po pożegnaniu się z jego mieszkańcami wyruszyli do Katowic. Następnego dnia udali się z pielgrzymką dziękczynną do sanktuarium w Piekarach Śląskich.

Ponieważ bp Adamski był poważnie chory, bp Bednorz objął faktyczne rządy w diecezji katowickiej. Uczestniczył we wszystkich sesjach soboru watykańskiego II, pełniąc z ramienia Episkopatu Polski, funkcję rzecznika prasowego jego polskich uczestników. Miał częste kłopoty z uzyskaniem paszportu, a w 1961 r. nie uzyskał zezwolenia na wyjazd do Rzymu. Po zakończeniu soboru, pełnił funkcję członka Posoborowej Komisji ds. Laikatu. Został również wybrany członkiem Komisji Episkopatu Polski ds. Duszpasterstwa Ludzi Pracy.

Kiedy 18.05.1966 r. w Bytomiu, MO zatrzymała odbywający peregrynację po Polsce obraz Matki Boskiej Częstochowskiej, i skierowała zamiast do Katowic do Piekar, bp Bednorz wystosował, wraz ze wszystkim biskupami śląskimi, protest do płka Jerzego Ziętka Przewodniczącego WRN, który zakończył stwierdzeniem: Wczorajsze zajście było wyraźną zniewagą Matki Boskiej Częstochowskiej, przeciwko której musimy jeszcze raz stanowczy złożyć protest, żądając pociągnięcia do odpowiedzialności winnych. Nie prosimy o żadne przywileje, ale wysuwamy postulat, aby nas wreszcie sprawiedliwie traktowano, jako obywateli, dla których Ojczyzna jest wspólnym z innymi bardzo wielkim dobre.

Trzy dni później w Piekarach Śląskich, odbyły się główne uroczystości milenijne w diecezji katowickiej. Przewodniczący uroczystościom prymas Stefan kard. Wyszyński zanotował: Bp Bednorz zaprotestował przeciwko niedopuszczeniu obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej do Katowic. Poparto go okrzykami. (...) Zejście z góry było bardzo trudne, gdyż napór pielgrzymów był potężny. Wszyscy krzyczeli na cześć biskupów, w obronie Orędzia, na cześć Ojca Świętego. 

W 1967 r., po śmierci bp Adamskiego, bp Bednorz objął rządy w diecezji jako ordynariusz. W swojej pracy duszpasterskiej kładł szczególny nacisk na duszpasterstwo robotników, czego spektakularnym przykładem były masowe pielgrzymki mężczyzn do Piekar. W latach 1972 –76 przeprowadził I Synod Diecezjalny. W 1980 r. przeniósł siedzibę Śląskiego Seminarium Duchownego z Krakowa do Katowic.

Kiedy pod koniec sierpnia 1980 r. zastrajkowały śląskie kopalnie, bp Bednorz mówił w Jastrzębiu: Kościół nie podjudza i nie przyczynia się do zwiększenia napięć, niemniej staje zawsze po stronie tych, którzy mają prawo do upominania się o sprawiedliwość i poszanowanie godności. Po wprowadzeniu 13.12.1981 r. stanu wojennego, utworzył biskupi Komitet Pomocy Uwięzionym i Internowanym, któremu przewodniczył. Jego osobiste interwencje przyniosły wolność ponad dwustu działaczom Solidarności wśród których byli m.in. Kazimierz Kutz i August Chełkowski. W 1983 r., po przekroczeniu 75 roku życia, przeszedł na emeryturę, mieszkając nadal w rezydencji biskupów katowickich.

 

Bp Herbert Bednorz zm. 12.04.1989 r. Został pochowany w krypcie katedry Chrystusa Króla w Katowicach.