Katolicy.eu

O. Edward Bulanda, teolog.

 

Edward Józef Bulanda ur. się 6.10.1902 r. w Krakowie. Mając 15 lat w Starej Wsi rozpoczął formację w zakonie jezuitów. W 1923 r. podjął studia filozoficzne w Nowym Sączu. Następnie studiował teologię w Lublinie. Tu też w 1930 r. przyjął święcenia kapłańskie. Rok później obronił doktorat na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Następnie podjął wykłady teologii dogmatycznej na Wydziale Teologicznym „Bobolanum” w Lublinie. Do wybuchu II wojny światowej odbył studia specjalistyczne z etnologii, prehistorii i historii religii. W 1938 r. został zastępcą prowincjała. Podlegały mu domy Prowincji Wielkopolsko – Mazowieckiej po wschodniej stronie Wisły.

Podczas II wojny światowej o. Bulanda został w 1940 r. prefektem studiów i profesorem teologii dogmatycznej w Starej Wsi. W 1941 r. powierzono mu funkcję superiora i magistra nowicjatu w Otwocku. W 1945 r. został zastępcą profesora historii religii na KUL. W latach 1946-47 odbył naukowe podróże do Włoch i Szwajcarii. W 1948 r. został prowincjałem Prowincji Wielkopolsko – Mazowieckiej.

23.01.1950 r. funkcjonariusze UB aresztowali o. Bulanda. Przewieziony do siedziby Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego w Warszawie, gdzie doświadczył upokarzającej rewizji osobistej, podczas której zabrano mu: brewiarz, dwa różańce, medalik oraz 13 664 zł. Następnie został poddany męczącym przesłuchaniom. Śledczy wypytywali go o kontakty w konsulem francuskim oraz zawartość przesyłki otrzymanej za pośrednictwem włoskiej ambasady, zawierającej materiał na sutanny dla kleryków oraz pieniądze na ich utrzymanie. Wypytywano go również o korespondencję z Rzymem. W trudnych lata powojennych prymasi Polscy wykorzystywali kontakty jezuitów do prowadzenia bezpośredniej korespondencji ze Stolicą Apostolską. Ze względu na „brak współpracy ze służbą bezpieczeństwa  umieszczono go w izolatce, w której ujawniła się choroba wrzodowa. Schorowany został po 25 dniach przewieziony do szpitala więziennego, w którym spędził 18 dni. Kiedy powrócił do celi, ponownie stał się ofiarą długich przesłuchań. Ostatecznie w styczniu 1951 r. postawiono mu zarzut nielegalnego obrotu dewizami. Tym samym zrezygnowano z oskarżenia go o szpiegostwo, które mogło skutkować wyrokiem śmierci. 13.03.1951 r. Sąd Wojewódzki w Warszawie uznał go winnym nielegalnego handlu walutą i wymierzył karę 5 lat pozbawienia wolności oraz grzywnę wysokości 600 zł.

27.10.1951 r. O. Bulanda został warunkowo zwolniony z więzienia, po czym powrócił do klasztoru przy ul. Rakowieckiej. Przerwa w odbywaniu kary trwała 6 miesięcy i była spowodowana złym stanem zdrowia. W 1952 r. Sąd Najwyższy zmniejszył mu wyrok do 4 lat więzienia. W 1953 r. na mocy amnestii skrócono karę więzienia do 2 lat i 8 miesięcy.

  W 1952 r. o. Bulanda podjął działalność dydaktyczną jako profesor historii religii na Wydziale Teologicznym „Bobolanum”. W 1956 r. został rektorem domu w Warszawie przy ul. Rakowieckiej. W latach 1959-76 był instruktorem III probacji. Potem powrócił do wykładów na Wydziale Teologicznym „Bobolanum”. Trzykrotnie w 1946, 1957 i 1965 r. uczestniczył w Kongregacji Generalnej. Był znanym i cenionym rekolekcjonistą. Opublikował kilkadziesiąt artykułów naukowych i popularnych.

 

O. Edward Bulanda zm. 11.09.1992 r. w Warszawie.