Katolicy.eu

Bp Stanisław Czajka, sufragan w diecezji częstochowskiej.

 

         Stanisław Czajka ur. się 13.11.1897 r. we wsi Kamienna pod Włocławkiem w rodzinie chłopskiej. Szkołę elementarną ukończył w  Kłotnie. Naukę w szkole średniej rozpoczął w Piotrkowie Trybunalskim dzięki pomocy materialnej ks. Franciszka Świetlickiego proboszcza parafii Kłotno. Do szkoły tej uczęszczał aż do wybuchu I wojny światowej, a potem uczył się prywatnie. W 1915 r. wstąpił do Seminarium Duchownego we Włocławku. Tu ukończył rozpoczętą naukę z zakresu szkoły średniej, a następnie podjął studia filozoficzne i teologiczne. Ciężkie warunki wojenne, wysiłek wkładany w zdobywanie wiedzy oraz troska o zapewnienie sobie warunków materialnych osłabiły jego zdrowie do tego stopnia, iż przełożeni seminaryjni uznali je za niewystarczające, by udzielić mu we właściwym czasie niższych święceń. Na szczęście z upływem czasu stan zdrowia uległ polepszeniu i święcenia kapłańskie przyjął w 1920 r.   

Ks. Czajka posługiwał jako wikariusz w parafiach — Konopiska, Pajęczno, i św. Barbary w Częstochowie. Po utworzeniu diecezji częstochowskiej, został do niej inkardowany. Następnie podjął studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim, które kontynuował na KUL. W 1928 r.  uzyskał licencjat z prawa kanonicznego, po czym odbył dwie podróże zagraniczne— do Insbrucka i do Lowanium — w celach naukowych. W 1930 r. obronił rozprawę doktorską „Przedawnienie w prawie karnym kanonicznym". W 1932 r. podjął wykłady z zakresu prawa wschodniego na KUL. Jednocześnie posługiwał jako duszpasterz akademicki.     

W 1936 r. ks. Czajka został rektorem Częstochowskiego Seminarium Duchownego w Krakowie. Normalny tryb pracy rektorskiej został przerwany przez dyskryminacyjne zarządzenia okupacyjnych władz hitlerowskich. 5.11.1939 r. otrzymał od władz okupacyjnych nakaz eksmisji Seminarium Duchownego z zajmowanego dotychczas gmachu. Tylko dzięki jego wielkiej energii i poczuciu obowiązku wobec Kościoła i Ojczyzny oraz zrozumieniu ze strony biskupa Kubiny, metropolity krakowskiego Adama Sapiehy i poparciu profesorów krakowskich, mimo dalszych czterech nakazów eksmisyjnych, udało się utrzymać Seminarium i prowadzić prawie normalne zajęcia naukowowychowawcze. Dzięki temu w okresie wojny diecezja częstochowska otrzymała 80 neoprezbiterów.

W 1944 r. Ojciec Św. Pius XII mianował ks. Czajkę biskupem pomocniczym w diecezji częstochowskiej, a tytularnym Centurii Numidyjskiej. W herbie biskupim umieścił wizerunek krzyża z ołtarza Wita Stwosza w Kościele Mariackim w Krakowie na tle palącego się Wielunia i zbombardowanej w dniu l.09.1939 r. kolegiaty w Wieluniu oraz hasło „Mihi vivere Christus" (moim życiem – Chrystus). Jednocześnie został mianowany wikariuszem generalnym w diecezji. W 1946 r. otrzymał nominację na egzaminatora prosynodalnego z zakresu prawa kanonicznego, a potem został mianowany konsultorem diecezjalnym. W 1947 r. miał objąć w zarząd parafię św. Barbary w Częstochowie, ale ze względów zdrowotnych zrezygnował. W 1948 r. przyjął obowiązki proboszcza w parafii św. Zygmunta w Częstochowie. Z chwilą ustanowienia Kapituły Katedralnej w Częstochowie bp Zdzisław Goliński mianował go jej prepozytem.

26.04.1946 r. bp Czajka został aresztowany co tak zapamiętał: o godz. 9,30 zostałem pozbawiony wolności przez UB w Częstochowie – trzymano mnie 13 godzin w grupie kilku księży, zakonnic i świeckich. Uwolniono go dopiero po osobistej interwencji biskupa ordynariusza Teodora Kubiny, po czym zastosowano wobec niego areszt domowy. Był pierwszym biskupem w powojennej Polsce uwięzionym przez komunistów.

Kiedy 3.05.1949 r. na Jasną górę przybyło 35 000 wiernych reagujących żywiołowo na słowa homilii skierowane przez bpa Czajkę, w której napiętnował komunistyczne władze za niedopuszczanie wiernych do jasnogórskiego sanktuarium, premier Józef Cyrankiewicz stwierdził, że trzeba przeprowadzić podział wśród duchowieństwa i nie czekać aż to wszystko obumrze razem z biskupem Czajką i z reakcyjną Częstochową.

Bp Czajka dwukrotnie sprawował rządy w diecezji częstochowskiej jako wikariusz kapitulny — po śmierci bpa Kubiny od 13.02.1951 r. do 17.06.1951 r. oraz po śmierci bpa Golińskiego, od 6.07.1963 r. do 5.02.1964 r. Jako biskup pomocniczy przeprowadził wiele wizytacji parafii w diecezji. Był także wizytatorem zakonów i zgromadzeń żeńskich. Wielką troską otaczał seminaria częstochowskie zarówno Wyższe Seminarium Duchowne w Krakowie jak i Niższe Seminarium Duchowne w Częstochowie. W czasie trwania II Soboru Watykańskiego żywo interesował się jego pracami, ale sam nie brał udziału w żadnej jego sesji, ponieważ władze odmówiły mu wydania paszportu. Z zestawienia przygotowanego przez SB za lata 1963-64 wynikało, że wygłosił najwięcej kazań wrogich spośród pięciu biskupów rezydujących w Katowicach i Częstochowie.

Bp Czajka był wielkim czcicielem Matki Bożej Częstochowskiej. Wyrazem kultu maryjnego byli liczne kazania wygłaszane podczas wizytacji biskupich w parafiach. Podczas wizytacji kanonicznych w parafiach interesował się żywo sprawami religijnymi i materialnymi każdej parafii. Często zasięgał w tych sprawach rad i opinii ludzi starszych w parafiach w czasie odbywanych z nimi spotkań. Miał wiele szacunku dla pracy ludu wiejskiego.

 

Bp Czajka przez wiele lat zmagał się z postępującą cukrzycą.  Śmiertelny atak serca nastąpił niespodziewanie w dniu 4.07.1965 r. Pochowany został w podziemiach Bazyliki Częstochowskiej.