Katolicy.eu

Ks. Jan Grajnert, więzień polityczny w Polsce Ludowej.

 

         Jan Paweł Grajnert ur. 26.06.1909 r. się we wsi Krzepczów koło Piotrkowa Trybunalskiego w rodzinie organisty. Po skończeniu szkoły średniej w Piotrkowie Trybunalskim, wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego we Włocławku. Od 9 roku życia należał do ZHP, a od 13-tego do Sodalicji Mariańskiej. W 1932 r. przejął święcenia kapłańskie i podjął obowiązki prefekta w Gimnazjum im. Jana Długosza we Włocławku. W 1935 r. został wikarym w katedrze włocławskiej i kapelanem włocławskiego hufca ZHP. W 1938 r. rozpoczął w studia prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim. Rok później został kapelanem bpa Karola Radońskiego.

         Kiedy Niemcy zaatakowały Polskę, ks. Grajnert wraz z bpem Radońskim opuścił 6.09.1939 r. Włocławek udając się najpierw do Lublina, a następnie do Zaleszczyk. Tu 16.09.1939 r. przekroczyli granicę polsko-rumuńską, po czym przez Bukareszt dotarli do Budapesztu, gdzie przez kilka miesięcy razem z przedstawicielami polskich władz organizowali opiekę nad uchodźcami z Polski, powołując m.in. Katolicki Uniwersytet Powszechny. W obliczu zagrożenia aresztowaniem opuścili w lipcu 1940 r. Węgry i udali się przez Zagrzeb, Belgrad, Konstantynopol do Jerozolimy, w której zamieszkali w Domu Polskim u sióstr elżbietanek.

W Ziemi Świętej ks. Glajnert uczył religii dzieci polskich uchodźców i udzielał się duszpastersko m.in. w Brygadzie Strzelców Karpackich.

W końcu marca 1942 r., w związku z powołaniem bpa Radońskiego na członka Rady Narodowej, ks. Grajnert wyjechał do Wielkiej Brytanii. Pobyt w Anglii to czas studiów na Wydziale Prawa Uniwersytetu w Oxfordzie, pełnienia obowiązków kapelana akademickiego dla polskich studentów i sprawowania opieki duszpasterskiej nad Polakami w szpitalach. Latem 1945 r. towarzyszył bpowi Radońskiemu podczas wizytacji polskich ośrodków kościelnych na terenie północnej Francji.

W listopadzie 1945 r. ks. Glajnert razem z bpem Radońskim udał się drogą morską do Polski. 7.12.1945 r. powrócił do Włocławka. Do 1950 r. pełnił funkcję kapelana ordynariusza diecezji włocławskiej. W 1946 r. dokończył studia prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim uzyskując tytuł mgra prawa. W tym czasie był kapelanem u sióstr zmartwychwstanek na Żoliborzu. Studia kontynuował na Wydziale Teologicznym uzyskując w 1949 r. tytuł magistra prawa kanonicznego. We wrześniu 1946 r. został kanclerzem Kurii Diecezjalnej, dwa lata później stałym zastępcą wikariusza generalnego, a w 1949 r. delegatem ds. Gimnazjum im. Jana Długosza i delegatem biskupim do Związku Caritas Diecezji Włocławskiej. W 1950 r. został promotorem sprawiedliwości w sądzie kościelnym i objął funkcję kanonika bazyliki katedralnej we Włocławku.

W nocy z 6 na 7.02.1952 r. ks. Grajnert został aresztowany przez funkcjonariuszy MBP pod zarzutem prowadzenia działalności szpiegowskiej na rzecz Watykanu i natychmiast przewieziony do aresztu śledczego więzienia na Mokotowie przy ul. Rakowieckiej. Tymczasowe aresztowanie przedłużano 13 razy, dzięki czemu spędził w areszcie trzy i pół roku. Podczas tego okresu był przesłuchiwany co najmniej 176 razy przez oprawców z MBP. Przesłuchiwania odbywały się kilka razy dziennie, i najczęściej kończyły po północy.  Szczególnie dociekliwie dopytywano się o jego działalność podczas pobytu na emigracji w Anglii i utrzymywane kontakty gen. Stanisławem Kopańskim, przez przybyłych do kraju tajnych kurierów. Próbowano go wykorzystać podczas procesu pokazowego bpa Czesława Kaczmarka i podczas przygotowywanego procesu prymasa Stefana Wyszyńskiego. W marcu 1955 r. po 3 latach śledztwa prokurator Stanisław Dereń sporządził akt oskarżenia w którym zarzucił mu, że: 1) nie poinformował władz, że ks. Marian Chwilczyński posiada pistolet, 2) nie zawiadomił władz, że u ks. Chwliczyńskiego przebywają członkowie nielegalnej organizacji, 3) spieniężył nieznanym odbiorcom ponad 200 dolarów amerykańskich, 4) posiadał bez zezwolenia 3 000 dolarów amerykańskich.

W lipcu i sierpniu 1955 r. odbyła się rozprawa ks. Glajnerta. Prokurator wnioskował o wymierzenie łącznej kary 5 lat pozbawienia wolności, adwokat o uniewinnienie. Ostatecznie sąd wymierzył mu łączną karę 2,5 roku więzienia z zaliczeniem na poczet kary tymczasowego aresztowania. Oznaczało to w praktyce, odzyskanie wolności. Ponieważ, na skutek sprzeciwu władz nie mógł objąć żadnego stanowiska we włocławskiej kurii ani podjąć pracy duszpasterskiej, rozpoczął studia na Wydziale Historii Sztuki na KUL. W 1957 r. przeniósł się na UMK w Toruniu, gdzie studiował zabytkoznastwo i konserwatorstwo. W 1960 r. uzyskał stopień magistra toruńskiej wszechnicy.

Po przemianach polskiego października, ks. Glajnert mógł znowu włączyć się aktywnie w życie diecezji włocławskiej. W 1956 r. został przewodniczącym Diecezjalnej Komisji Rewizyjnej, w 1957 r. podjął wykłady w WSD z historii sztuki i konserwacji zabytków. W 1959 r. powierzono mu duszpasterstwo Naukowców i Artystów, w 1961 r. został przewodniczącym Komisji Artystycznej w Kurii Diecezjalnej oraz proboszczem parafii katedralnej. W 1971 r. ponownie został wikariuszem katedralnym. W tym samym roku otrzymał godność prałata, a trzy lata później tytuł prałata scholastyka Prześwietnej Kapituły Katedralnej. W 1984 r. przeszedł na emeryturę.

 

Ks. Jan Grajnert zmarł nagle 18.11.1987 r. Spoczął na cmentarzu komunalnym we Włocławku.