Katolicy.eu

Ks. Antoni Kiszkurno, więzień polityczny.

 

Antoni Kiszkurno ur. się 15.11.1911 r. w Łuckowszczyźnie koło Borysowa. Edukację rozpoczął w Szkole Podstawowej w Krzywiczach. W 1926 r. został uczniem w Zakładzie Sióstr Urszulanek w Pniewach. Po dwóch latach przeniósł się do  gimnazjum salezjańskiego w Ladzie n. Wartą. W 1929 r. podjął dalszą naukę w gimnazjum im. Piusa XI we Włocławku. W 1933 r. wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego we Włocławku. Święcenia kapłańskie przyjął w 1938 r.

Ks. Kiszkurno, do wybuchu wojny, posługiwał jako wikariusz w Kruszynie. W okupowanej przez Niemcy Polsce, posługiwał jako wikariusz w Golinie. W 1940 r. objął parafię Zbrachlin. 6.10.1942 r. został aresztowany przez Niemców. Zdołał jednak zbiec z transportu do obozu koncentracyjnego w Dachau i dotrzeć do Włocławka, gdzie ukrywał się do końca  niemieckiej okupacji.

W marcu 1945 r. ks. Kiszkurno objął parafię w Nieszawie. Jednocześnie został miejscowym dziekanem. Gdy wydano okólnik Pełnomocnika Rządu na Województwo Pomorskie, nakazujący  przekazanie kościelnych akt metrykalnych tworzącym się Urzędom Stanu Cywilnego oraz uznający śluby kościelne za nieważne w świetle prawa państwowego, gwałtownie zaprotestował. Wygłoszone przez niego kazanie podczas Mszy św. w kościele na Przypuście, w którym bronił ważności ślubów kościelnych, było bezpośrednim powodem decyzji o jego aresztowaniu. Gdy w sierpniu 1945 r., próbowano go aresztować i odebrać księgi metrykalne, w jego obronie wystąpiła  okoliczna ludność. Poturbowano starostę i zmuszono UB-ków do odwrotu.

11.02.1946 r., posługując się podstępnym wezwaniem do ofiar wypadku, funkcjonariusze UBP wdarli się na plebanię i aresztowali ks. Kiszkurno. Został uwięziony najpierw w Aleksandrowie Kujawskim a potem w Bydgoszczy. Zarzucono mu szkalowanie władzy ludowej, inspirowanie parafian do manifestacji i zachowań uniemożliwiających przejęcie akt metrykalnych oraz podburzanie ludności do wystąpień przeciwko władzy państwowej. W jego obronę zaangażowali się mieszkańcy Nieszawy ślący zbiorowe petycje z żądaniem jego uwolnienia.

3.06.1946 r. Wojskowy Sąd Rejonowy skazał ks. Kiszkurno na karę 3 lat pozbawienia wolności i 2 lata pozbawienia praw publicznych. Wyrok odsiadywał w więzieniu we Wronkach. Wolność odzyskał 7.08.1946 r., gdyż Naczelny Sąd Wojskowy karę więzienia zawiesił warunkowo na 3 lata. Następnie objął parafię Wojków. W dokumentacji UBP napisano o nim: „zdecydowany przeciwnik istniejących stosunków społecznych”. W 1948 r. został przeniesiony do parafii Małyn. W 1950 r. został ukarany grzywną 25 000 zł. za odczytanie listu Episkopatu Polski o rozwiązaniu kościelnej „Caritas”. Wkrótce potem objął parafię Niemysłów. W 1951 r. Rada Pedagogiczna miejscowej szkoły podstawowej usunęła go ze szkoły, gdzie uczył religii za „podrywanie autorytetu nauczycieli przedmiotów świeckich oraz podważanie poglądów naukowych wpajanych uczniom przez pedagogów”. Jego biograf ks. Antoni Poniński komentował: „W rzeczywistości chodziło o to, że uczniowie, powołując się na autorytet katechety, informacje, które przekazywali im nauczyciele przedmiotów przyrodniczych, nazywali bajką”.

W 1961 r. ks. Kiszkurno objął parafię w Lądzie. W 1964 r. Wydział ds. Wyznań z Poznania zażądał jego usunięcia ze stanowiska proboszcza. Jednocześnie kłamliwy artykuł na jego temat ukazał się na łamach tygodnika ilustrowanego „Nowa Wieś”. Powodem był katolicki pochówek członka partii udzielony na prośbę rodziny. Ponieważ groził mu proces i uwięzienia, za zgodą bpa Antoniego Pawłowskiego podjął działalność w państwowej „Caritas”. W 1978 r., na polecenia bpa Jana Zaręby wystąpił z tej organizacji.  W 1982 r. przeszedł na emeryturę i zamieszkał w Koninie.

 

Ks. Antoni Kiskzurno zm. 11.08.2004 r. w Konie. Spoczął na miejscowym cmentarzu komunalnym.