Katolicy.eu

Bp Paweł Latusek, więzień polityczny.

 

         Paweł Latusek ur. się 23.02.1910 r. w Tychach w rodzinnie kolejarskiej. Po skończeniu miejscowej szkoły podstawowej, naukę kontynuował w gimnazjum w Przyczynie. W 1930 r., po otrzymaniu świadectwa dojrzałości z wynikiem bardzo dobrym, wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego w Krakowie. Jednocześnie rozpoczął studia teologiczne na Uniwersytecie Jagiellońskim. Przyjąwszy w 1935 r. święcenia kapłańskie, pracował jako wikary w Chorzowie. W 1937 r. obronił na Uniwersytecie Jagiellońskim rozprawę doktorską. Rok później został skierowany na studia specjalistyczne do Francji. Naukę łączył z pracą duszpasterską wśród miejscowej Polonii.

W czasie II wojny światowej ks. Latusek był kapelanem i sekretarzem bpa Stanisława Adamskiego, ordynariusza diecezji katowickiej. Pełnił wówczas funkcję łącznika pomiędzy przebywającym na wygnaniu biskupem, a włączoną do III Rzeszy diecezją. Kierował także akcją charytatywną oraz prowadził tajne duszpasterstwo wśród cudzoziemców przywiezionych na przymusowe roboty na Górny Śląska z Francji, Belgii i Holandii.

Po zakończeniu II wojny światowej ks. Latusek został skierowany do Opola, gdzie został kanclerzem miejscowej kurii. Piastując to stanowisko, współtworzył polską administrację kościelną  na Opolszczyźnie organizując od podstaw: kurię biskupią, seminarium duchowne, drukarnię diecezjalną i wydawnictwo oraz sieć księgarni katolickich. Przygotował także nowe wydanie modlitewnika dla młodzieży i dorosłych oraz pomoce do nauczania religii. W 1950 r. został wikariuszem generalnym ordynariatu opolskiego.

W 1950 r. UB aresztowało ks. Latuska i osadziło w opolskim więzieniu. W 1951 r. został skazany na 1 rok więzienia za wystawianie fałszywych dokumentów. O warunkach w jakich odbywał karę tak mówił współwięzień Władysław Załgowicz: Jesienią 1951 r. miałem możność być świadkiem i częściowo uczestnikiem więziennej drogi naszego Arcypasterza z Kurii Arcybiskupiej w Opolu. Każdy z nas więzionych przez katów UB musiał przejść przez tzw. <obróbkę>, w której był czas pobytu w karcerach wykutych na pewno w kanałach pod budynkiem urzędu bezpieczeństwa w Opolu. Tortury zadawane więźniom były wymyślane przez katów, od bicia do stania na baczność ponad siły, nie zważali kaci na wiek i na zdrowie. Odczuwam do obecnego czasu wilgotne mury z wodą cuchnącą, a gdy nosiłem ciężkie deski dębowe z ks. Latuskiem, często skarżył się na ból w nerkach. (...) By dokuczyć więźniom wymyślano tzw. <kipisz>, czyli stanie nago na betonie, a w celi więziennej urządzali oprawcy zburzenie sprzętu, często wysypywali słomę z sienników. Stojąc nago na zimnie wyśmiewali się oprawcy z księży, urządzając idiotyczne sceny z przekleństwami. Patrzyłem na naszych księży Latuska i Szpiele, którzy stojąc nago cicho się modlili nie odpowiadając na żadne pytania. A jesień 1951 r. była bardzo zimna. Jako zakończenie <kipiszu>, często po oczyszczeniu celi wylewano zimną wodę, by zmywać proch i słomę. Często śp. Ks bp Paweł Latusek wskazywał na okna i wieże kościoła opolskiej katedry, gdy jako więzień zmuszany był do noszenia ciężkich desek do stolarni więziennej. Wszelkie obelgi i przekleństwa strażników znosił w spokoju i bez skargi.

         Ks. Latusek odzyskał wolność pod koniec 1951 r. Ponieważ komunistyczne władze zabroniły mu pobytu na Opolszczyźnie, podjął studia na KUL, uwieńczone w 1954 r. doktoratem z prawa kanonicznego oraz absolutorium na Wydziale Filozofii Chrześcijańskiej.

         Kiedy rządy w archidiecezji wrocławskiej objął bp Bolesław Kominek, wezwał ks. Latuska, którego pracę podziwiał na Opolszczyźnie, i powierzył mu w 1957 r. prowadzenie Referatu Duszpasterskiego Kurii, redakcję urzędowego miesięcznika <Wrocławskie Wiadomości Kościelne>, wykłady w Metropolitalnym Wyższym Seminarium Duchownym oraz kierownictwo Katolickiego Instytutu Naukowego. Rok później został rektorem Metropolitalnego WSD we Wrocławiu, którym kierował przez 12 lat.

         Rektor Latusek zorganizował bibliotekę seminaryjną i pracownię naukową, zapewniając stały dopływ książek z kraju i zagranicy; urządził i wyposażył kaplicę seminaryjną zgodnie z wymogami liturgicznym Soboru Watykańskiego II; organizował coroczne tygodnie powołań, podczas których alumni głosili w różnych parafiach kazania i pogadanki, a młodzież z całej diecezji przyjeżdżała do seminarium, gdzie poznawała program studiów teologicznych i warunki życia w seminarium.

         W 1961 r. Ojciec Św. Jan XXIII mianował ks. Latuska biskupem tytularnym Anienty i sufraganem arcybiskupa wrocławskiego. Jako biskup włączył się aktywnie w prace Komisji Episkopatu Polski ds. Powołań. Dwukrotnie uczestniczył w obradach Soboru Watykańskiego II. W 1969 r. Towarzystwo Naukowe KUL, w dowód uznania dla jego zasług, nadało mu tytuł członka Założyciela Towarzystwa.

        

Bp Paweł Latusek zmarł 11.02.1973 r. Spoczywa na cmentarzu katedralnym Świętego Wawrzyńca we Wrocławiu.