Katolicy.eu

Ks. Rudolf Marszałek, kapelan NSZ.

 

Rudolf Marszałek ur. się 29.08.1911 r. w Komorowicach koło Bielska. Po skończeniu szkoły powszechnej, uczęszczał do Gimnazjum im. Józefa Piłsudskiego w Bielsku. Naukę łączył z aktywną działalnością w szeregach Sodalicji Mariańskiej i harcerstwa. W 1928 r. uczestniczył w Światowym Zlocie harcerstwa w Cambridge. Po skończeniu szkoły w 1931 r., zaliczył jako ochotnik, w stopniu kaprala z cenzusem, sześciomiesięczny kurs w szkole Podchorążych Piechoty w Zambrowie i czteromiesięczny kurs aplikacyjny, w stopniu plutonowego podchorążego w 4 Pułku Strzelców Podhalańskich w Cieszynie. W 1932 r. został przeniesiony do rezerwy, po czym wstąpił do Seminarium Zagranicznego Towarzystwa Chrystusowego dla Wychodźców w Potulicach, koło Bydgoszczy. Jednocześnie podjął studia z zakresu teologii misyjnej na UAM w Poznaniu. Podczas studiów był prezesem Sodalicji Mariańskiej studentów teologii. Jako przedstawiciel „Przeglądu Katolickiego” uczestniczył w 1935 r. w Kongresie Eucharystycznym w Manili oraz w Kongresie w Budapeszcie. W marcu 1939 r. przyjął święcenia kapłańskie.

         W lipcu 1939 r. ks. Marszałek został powołany do wojska. W kampanii wrześniowej, jako kapelan 58 Pułku Piechoty, uczestniczył w obronie Warszawy . Po kapitulacji stolicy został aresztowany przez Niemców i osadzony na Pawiaku. Po miesiącu, wraz z innymi duchownymi, odzyskał wolność. Nawiązał wówczas kontakt z konspiracyjną Komendą Główną WP. Z jej ramienia pojechał do Bielska, gdzie utworzył konspiracyjną organizację wojskową Łańcuch Wolnych Polaków. W lutym 1940 r. organizacja zmieniła nazwę na Orzeł Biały obejmując Górny Śląsk i część województwa krakowskiego. Zdekonspirowany w końcu marca 1940 r., otrzymał rozkaz wyjazdu na Węgry. Zatrzymany przez gestapo, podczas przekraczania granicy austriacko – węgierskiej, spędził rok w obozach koncentracyjnych w Mauthausen i Gusen. Wiosną 1941 r. został odesłany do dyspozycji gestapo w Wiedniu i skazany na 1,5 roku więzienia. Z powodu złego stanu zdrowia odzyskał wolność na początku 1943 r., po czym powrócił do Bielska. Wkrótce potem został rektorem kościoła w Bystrej - Mikoszowicach oraz kapelanem Batalionów Chłopskich na Śląsku Cieszyńskim. W kwietniu i maju 1945 r. roztoczył opiekę duszpasterską na oddziałami NSZ w Białej Wisełce i Brennej. 

W czerwcu 1945 r. ks. Marszałek zgłosił się jako ochotnik ę do wojska i przez 3 miesiące był kapelanem 13 DP w Katowicach. Następnie opuścił szeregi ludowego wojska i przedostał się nielegalnie na zachód. W październiku 1945 r. bp polowy WP Józef Gawlina mianował go kapelanem w Norymberdze a płk Antoni Szacki majorem i oficerem do spraw specjalnych Grupy Operacyjnej Zachód NSZ.

         W grudniu 1945 r. ks. Marszałek powrócił do Polski, najprawdopodobniej w celu organizacji komórek przerzutowych dla oddziałów NSZ. W kraju ponownie objął probostwo w Bystrej – Mikuszewiczach. Poszukiwany przez funkcjonariuszy UBP wyjechał w lipcu 1946 r. do Górnego Szczyrku. Wkrótce potem został kapelanem oddziału partyzanckiego NSZ „króla Podbeskidzia” Henryka Flamego.

Ks. Marszałek, chcąc doprowadzić do demobilizacji oddziału, w obliczu rosnącej przewagi sił komunistycznych, opuścił we wrześniu 1946 r. partyzantów i przedostał się do zachodnich Niemiec. W listopadzie powrócił 1946 r. do kraju.

         12.12.1946 r. ks. Marszałek został aresztowany przez UBP. W styczniu 1947 r. został przewieziony do Warszawy, i osadzony w osławionym więzieniu przy ul. Rakowieckiej. Podczas śledztwa był wielokrotnie torturowany. W styczniu 1948 r. Wojskowy Sąd Rejonowy skazał go na trzykrotną karę śmierci oraz przepadek mienia za usiłowanie zmiany przemocą ustroju państwa, dezercję, grabież oraz przekazanie tajemnic państwowych. Adwokat wniósł do Najwyższego Sądu Wojskowego skargę rewizyjną zarzucając sędziom Wojskowego Sądu Rejonowego błędną klasyfikację czynów i pominięcie jako okoliczności łagodzącej działalności w okresie okupacji w ruchu oporu. Najwyższy Sąd Wojskowy utrzymał jednak poprzedni wyrok oraz wniósł o odmowę ułaskawienia. 7.03.1948 r. prezydent Bierut odrzucił w  podanie o ułaskawienie.

 

Ks. mjr Rudolf Marszałek został stracony 10.03.1948 r. o godz. 21,55 w więzieniu  Warszawa Mokotów. Wyroki wykonał st. sierż. Piotr Śmietański strzelałem w tył głowy na wzór katyński.