KATOLICY.EU

Ks. Antoni Słomkowski, rektor KUL.

 

Antoni Słomkowski ur. się w 5.12.1900 roku w Ryszewku koło Żnina w rodzinie wielodzietnej. Ukończył szkołę ludową w Ryszewku, progimnazjum w Trzemesznie i Gimnazjum w Gnieźnie. Przed maturą zgłosił się ochotniczo do wojska, gdzie pełnił służbę do października 1920 r. W marcu następnego roku uzyskał świadectwo dojrzałości i wstąpił do Arcybiskupiego Seminarium Duchownego w Poznaniu. W 1925 r., po  przyjęciu święceń kapłańskich, w celu kontynuacji rozpoczętych wcześniej studiów teologicznych i filozoficznych, udał się do Strasburga, gdzie po trzech latach uzyskał doktorat. W roku akademickim 1928-1929 studiował na Papieskim Uniwersytecie Gregorianum w Rzymie.

Powróciwszy do Polski ks. Słomkowski podjął pracę w kancelarii Prymasa Polski kard. Augusta Hlonda, najpierw jako sekretarz, później jako kierownik biura. W 1931 r. został profesorem filozofii w Arcybiskupim Seminarium Duchownym w Gnieźnie. Dwa lata później habilitował się z teologii dogmatycznej na Wydziale Teologii Katolickiej Uniwersytetu Warszawskiego. W 1933 r. uzyskał habilitację a rok później objął Katedrę Teologii Dogmatycznej w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.

Okres okupacji niemieckiej ks. prof. Słomkowski spędził w Krężnicy Jarej pod Lublinem, gdzie prowadził wykłady z antropologii, apolegetyki i dogmatyki w mieszczącym się tam wówczas Lubelskim Seminarium Duchownym. Gdy tylko Lublin zajęły wojska radzieckie, powrócił do tego miasta i został przez obecnych w nim profesorów wybrany p.o. rektora KUL. Wkrótce doprowadził do wznowienia działalności przez KUL i obronił ją przed upaństwowieniem, nie godząc się na dotacje rządowe. Był gorącym sympatykiem Stronnictwa Pracy, którego I Zjazd Wojewódzki w Lublinie odbył się w Auli KUL. W czerwcu 1945 r. Rada Wydziału Teologicznego KUL nadała mu tytułu profesora zwyczajnego, zatwierdzony przez Ministerstwo Oświaty w lutym 1946 roku.

Nie zrażając się narastającymi trudnościami natury materialnej i politycznej, rektor Słomkowski odbudowywał pierwotną strukturę Uniwersytetu. W 1946 r. senat akademicki jednogłośnie wybrał go na rektora. Wybór ten został jeszcze raz powtórzony w marcu 1949 r.

Rektor Słomkowski nie pozwolił na działalność na terenie KUL ZAMP z powodu jej materialistycznego programu. To była prawdziwa przyczyna jego aresztowania 1.04.1952 r. w Ołtarzewie i oskarżenia o „handlowanie zagranicznymi środkami płatniczymi”. Ostatecznie Sąd Najwyższy 22.12.1953 r. wymierzył mu łączną karę 3 lat więzienia oraz pozbawił praw publicznych, obywatelskich i honorowych na 2 lata. Wyrok odsiedział w więzieniach na warszawskim Mokotowie i w Sztumie.

Ks. prof. Słomkowski wolność odzyskał pod koniec listopada 1954 r. Nie mogąc prowadzić działalności naukowo – dydaktycznej, poświęcił się pracy rekolekcyjnej. Dopiero przemiany polskiego października 1956 r. umożliwiły mu wiosną 1957 r. wznowienie wykładów na Wydziale Teologicznym KUL. Prowadził je do końca roku 1959, kiedy to Ministerstwo Szkolnictwa Wyższego kategorycznie zakazało mu i kilku innym profesorom KUL-u, prowadzenia jakichkolwiek zajęć uniwersyteckich. Został wtedy zmuszony do opuszczenia murów uczelni. Podjął wówczas zajęcia z teologii dogmatycznej w Prymasowskim Seminarium Duchownym w Gnieźnie. W 1962 r. został kierownikiem utworzonego Dekretem Prymasa Polski Studium Życia Wewnętrznego. Jednocześnie wykładał w nim teologię życia wewnętrznego. Od 1966 r. podjął zajęcia z teologii dogmatycznej na Papieskim Wydziale Teologicznym we Wrocławiu. Dodatkowo, od 1968 r., wykładał w Akademickim Studium Teologicznym przy Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Ostatnie lata życia spędził w domu zgromadzenia OO. Pallotynów, w Ołtarzewie k/Warszawy.

Ks. prof. Słomkowski w badaniach naukowych koncentrował się na zagadnieniach teologii dogmatycznej i teologii życia wewnętrznego. Swoją uwagę skupił na problemie pochodzenia człowieka. Znalazło to wyraz w rozprawach: „Pochodzenie człowieka w świetle teorii ewolucji i w świetle nauki Kościoła katolickiego” oraz „Problem pochodzenia człowieka”. Po przymusowym odejściu z KUL-u, jego życie wypełniała bez reszty praca nad pogłębieniem życia religijnego. Był niestrudzonym organizatorem rekolekcji kapłańskich, rozlicznych konferencji i spotkań ascetycznych. To on zainicjował pielgrzymki nauczycielskie na Jasną Górę. Duże zasługi położył także dla rozwoju i pogłębiania życia wewnętrznego zakonów żeńskich.

 

Ks. prof. Antoni Słomkowski zmarł 19.02.1982 r. w Ołtarzewie k/Warszawy. W 2008 r. Prezydent RP Lech Kaczyński odznaczył go pośmiertnie Krzyżem Komandorskim Z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski