KATOLICY.EU

Ks. Roman Zelek, senator II Rzeczypospolitej.

 

Roman Zelek ur. się 28.02.1893 r. w Wełczu koło Buksa Zdrój. Uczył się kolejno w Wełczu, Busku i Pińczowie. W 1905 r. uczestniczył w strajku szkolnym. W 1909 r., Czując głos Bożego, powołania wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego w Kielcach. Wybuch latem 1914 r. I wojny światowej, uniemożliwił mu podjęcie studiów w Innsbrucku. Święcenia kapłańskie przyjął w 1915.

Ks. Zelek posługiwał kolejno jako wikary w Starym Korczynie, Kurzelowie, Janinie, Mstyczowie. W 1919 r. został proboszczem w Krzyżanowicach. Tu założył Stowarzyszenie Spożywców „Społem”. W 1922 r. został przeniesiony do Dzierążni. Zastał tu ziszczony kościół, plebanię w ruinie, biedę i brak perspektyw. W krótkim czasie przy pomocy parafian odbudował plebanię, założył Kółko Rolnicze, Koło Gospodyń z siedzibą w budynku nowo powstałej mleczarni, Stowarzyszenie Młodzieży Katolickiej oraz orkiestrę parafialną, dla której instrumenty sprowadził z Czechosłowacji. W 1924 r. rozpoczął budowę siedmioklasowej szkoły, która otrzymała imię Marszałka Józefa Piłsudskiego. W 1930 r. rozpoczął budowę mleczarni „Krakowianka” o trzech kondygnacjach. W budynku była sala teatralna, na której co miesiąc amatorski zespół dawał nowe spektakle. Dla miejscowych rolników utworzył Kasę Stefczyka o charakterze zapomogowo-pożyczkowym. Podniósł poziom hodowli krów sprowadzając kilkanaście sztuk z Holandii. Pomógł wybudować remizę strażacką, w której umiejscowił sklep spożywczy spółdzielni „Społem”.

W 1934 r. ks. Zelek został proboszczem w Kijach, gdzie również rozwinął szeroką działalność społeczną. Wyrazem uznania dla jego pasji społecznikowskiej były powierzane mu liczne funkcje w lokalnych władzach samorządowych. W 1938 r. został wybrany senatorem. W senacie pracował w komisji Rolnej i Oświaty. W czasie II wojny światowej rozwinął w swojej parafii szeroką akcję dobroczynną. W czerwcu 1944 r. otrzymał godność kanonika, po czym został administratorem parafii katedralnej w Kielcach.

Po zakończeniu wojny ks. Zelek szybko dał się poznać jako zdecydowany antykomunista. W jego charakterystyce opracowanej w Referacie ds. Wyznań czytamy: „Stosunek jego (do nowej rzeczywistości – PP) był negatywny. (...) dzielił społeczeństwo na wierzących i niewierzących”.

Kiedy w 4.07.1946 r. doszło w Kielcach do zajść antyżydowskich, natychmiast pobiegł na miejsce, ale u wejścia w ulicę Planty został przez wojsko zawrócony. Gdy kordony wojskowe zostały zwinięte, udał się w towarzystwie czterech księży się na miejsce wypadków, aby uspokoić nastroje. Był współautorem wraz z prokuratorem Janem Wrzeszczem odezwy do mieszkańców Kielc, w której zapowiadano bezstronne śledztwo i surowe ukaranie winnych „bez względu na pochodzenie rasowe i wyznanie”. UB nie pozwoliło na jej opublikowanie.

12.01.1952 r. ks. Zelek został aresztowany i wywieziony do mokotowskiego więzienia w Warszawie. Tu został poddany morderczemu, trwającemu trzy lata śledztwu, podczas którego chciano wymusić na nim zeznanie, że ukrywał w katedrze broń i radiostację. Po latach wspominał: Oficerowie śledczy wmawiali mi broń, która rzekoma miała być przechowywana w katedrze i radiostację. Broń to ja w życiu widziałem, ale radiostacji – nigdy! Rozumie się, że nawet nie miałem wyobrażenia o niej, jak ona wygląda. Gdybym ją widział kiedyś w życiu, pewnie powiedziałbym, że widziałem radiostację w kieleckiej katedrze, bo oni mi to tysiąc razy wmawiali. Podświadomie więc, jak przez sen mówiłem: nie!.

 

W lutym 1955 r., po 37 miesiącach spędzonych w więzieniu, ks. Zelek odzyskał wolność, wobec braku dowodów winy. Przez następnych 10 lat kierował ofiarnie parafią katedralną i pienił różne odpowiedzialne funkcje w diecezji m.in.: moderatora Sodalicji Mariańskich i przewodniczącego Komisji Artystyczno – Budowlanej. W 1965 r., ze wzglądu na stan zdrowia, złożył rezygnację z probostwa  i jako emeryt zamieszkał najpierw w Busku Zdrój, a następnie w Domu Księży Emerytów w Kielcach. W 1969 r. został dziekanem Kapituły Katedralnej.

 

Ks. Zelek zmarł po krótkiej chorobie 25.02.1975 r. Spoczywa w grobowcu kapitulnym na Starym Cmentarzu w Kielcach.