KATOLICY.EU

 „Non possumus” prymasa Wyszyńskiego

 

9 lutego 1953 r. władze komunistyczne wydały dekret o obsadzaniu stanowisk duchownych. Zgodnie z dekretem każda nominacja w kościele wymagała zgody władzy państwowej, która przyznawała sobie prawo do usuwania niepokornych proboszczy, przeorów a nawet biskupów. Oznaczało to całkowite podporządkowanie kościoła komunistycznemu państwu.

W tej sytuacji Prymas Stefan Wyszyński postanowił zaprotestować stanowczo przeciwko uzurpacji władzy.

8 maja 1953 r. podczas Konferencji Episkopatu Polski w Krakowie odbywającej w 700 rocznicę kanonizacji bpa Stanisława, męczennika który poniósł śmierć z ręki władzy państwowej,  uchwalono memoriał do rządu.

W liście tym biskupi przypominali wszystkie szykany jakie dotknęły kościół w powojennej Polsce: aresztowania i przesiedlenia biskupów, księży, zakonnic i zakonników, niszczenie polskiej administracji kościelnej na ziemiach zachodnich, rozbijanie kościoła od wewnątrz przez PAX i tzw. księży patriotów, konfiskatę szpitali, szkół i innych placówek kościelnych, likwidowanie i szykanowanie katolickich wydawnictw i prasy. Jednocześnie episkopat podkreślał gotowość do rozmów pod warunkiem jednak poszanowania niezbywalnych praw kościoła.

Biskupi swój list kończyli dramatycznie: „A gdyby się zdarzyć miało, że czynniki zewnętrzne będą nam uniemożliwiały powoływanie na stanowiska duchowne ludzi właściwych i kompetentnych, jesteśmy zdecydowani nie obsadzać ich raczej wcale, niż oddawać religijne rządy dusz w ręce niegodne. Kto by zaś odważył się przyjąć jakiekolwiek stanowisko kościelne skądinąd, wiedzieć powinien, że popada tym samym w ciężką karę kościelnej klątwy. Podobnie, gdyby postawiono nas wobec alternatywy: albo poddanie jurysdykcji kościelnej, albo osobista ofiara – wahać się nie będziemy. Pójdziemy za głosem apostolskiego naszego powołania i kapłańskiego sumienia, idąc z wewnętrznym spokojem i świadomością, że do prześladowania nie daliśmy najmniejszego powodu, że do prześladowania nie daliśmy najmniejszego powodu, że cierpienie staje się naszym udziałem nie za co innego, lecz za sprawę Chrystusa i Chrystusowego Kościoła. Rzeczy Bożych na ołtarzach cesarza składać nam nie wolno. Non possumus!

Słowa te okazały się prorocze. 26 września 1953 r. aresztowano Prymasa Polski Stefana kardynał Wyszyńskiego i bpa Antoniego  Baraniaka. W październiku i listopadzie uwięziono arcybiskupów Eugeniusza Baziaka i Stanisława Rosponda; oraz biskupów: Stanisława Adamskiego, Herberta Bednorza, Lucjana Biernackiego, Juliusza Bieńka, Karla Spletta.