KATOLICY.EU

Próba likwidacji 4 Seminariów Duchownych w 1966 r.

 

 

W 1961 i 1965 r. wladze PRL wydały dekrety podporządkujące seminaria duchowne Ministerstwu Oświaty. Episkopat Polski, na czele z ks. prymasem Stefanem kard. Wyszyńskim nie uznał tych dekretów, uznając je za bezprawną ingerencję w życie Kościoła.  18 grudnia 1966 r., w oparciu o nieuznawane przez kościół dekrety ministerstwo oświaty wydało decyzję o usunięciu 6 rektorów wyższych seminariów duchownych i zamknięciu czterech. W tej sytuacji biskupi wydali oświadczenie odczytane we wszystkich kościołach Polski. Pisali w nim m.in.: „Episkopat Polski zwraca się do was z wielkim bólem serca, pełen niepokoju o zagrożone w swej pracy i istnieniu wyższe seminaria duchowne. Władze oświatowe zażądały usunięcia rektorów sześciu wyższych seminariów duchownych i zapowiedziały zamknięcie czterech seminariów. Rozumiemy, że jest to początek szerszej akcji, która wkrótce mogłaby pozbawić kościół święty w Polsce młodych kapłanów. Czujemy wielkie zagrożenie Kościoła świątego w jego psłannictwie, bycie i pracy apostolskiej. Jest to próba podważenia wyłącznych praw Stolicy Świętej, od której zależą seminaria duchowne.”  W dalszej części oświadczenia Biskupi wzywali wiernych do modlitwy w obronie zagrożonych seminariów, informowali społeczeństwo o zwróceniu się do władz państwowych w sprawie praw kościoła do wychowania kapłanów. Zapowiadali ujawnienie odpowiedzi rządu i powtórnie prosili o modlitwę.

Jak pisze Andrzej Micewski „Decyzja kardynała Wyszyńskiego publicznego ujawnienia zamachu rządu na seminaria sparaliżowała akcję Gomułki: kontynuowanie jej grouiło nieobliczalnymi konsekwencjami”.

W obronie zagrożonych seminariów wystąpił także z mównicy sejmowaje Stanisław Stomma, poseł koła „Znak”. Pod presją społeczną władze zwołały 30.12.1966 r. posiedzenie Komisji Wspólenej Rządu i Episkopartu. Podczas posiedzenia postanowiono spotkać się za 3 tygodnie w celu uzgodnienia regulaminu dla seminariów duchownych. Przedstawiciele rządu nie wspominali już o likwidacji czterech seminariów. Prymas Wyszyński powołał komisję złożoną z bpów Bronisława Dąbrowskiego i Ignacego Tokarczuka oraz ks. Władysława Miziołka dla opracowania regulaminu seminariów jako podstawy dyskusji z rządem.

Podczas następnego posiedzenia Komisji Wspólnej rząd przedstawił swoje propozycje do regulaminu: nadzór władz państwowych nad seminariami i prawo ich wizytowania, prawo wydawania zarządzeń powizytacyjnych i oceny programów nauczania, zatwierdzania kandydatów na rektorów i wykładowców. Reprezentujący w spotkaniu kościół bpi Zygmunt Choromański i Bronisław Dąbrowski odpowiedzieli krótko: nadzór nie wchodzi w rachubę, byłby pogwałceniem praw Stolicy Apostolskiej – non possumus! Reprezentujący rząd Zenon Kliszjko zareagował na to gniewem, który maskował bezradność władz wobec zdecydowanej postawy kościoła.

Tak oto kolejny zamach na nieależnośćń polskiego kościoła został odparty. Dzięki zdecydowanej postawie polskich biskupów i milionów wiernych stojących murem za swoimi pasterzami władze komunistyczne po raz kolejny musiały ustąpić.