Katolicy.eu

Ks. Paweł Brandys, senator i działacz narodowy.

 

Paweł Brandys ur. się 4.12.1869 r. w Pawłowicach Pszczyńskich na Śląsku. Uczył się w Gimnazjum w Cieszynie, Nikolsburgu, i Pszczynie, gdzie uzyskał świadectwo dojrzałości. Następnie podjął studia teologiczne na Uniwersytecie Wrocławskim. Naukę łączył z działalnością w Towarzystwie Akademickim Górnoślązaków Polskich, którego z czasem został prezesem.  W 1896 r. przyjął święcenia kapłańskie, po czym rozpoczął posługę duszpasterską najpierw w Zabrzu, a potem w Rybniku. W 1900 r. został proboszczem w Dziergowicach koło Koźla.

W 1906 r. ks. Brandys był inicjatorem podpisania przez 13 polskich księży odezwy, zachęcającej do poparcia w wyborach polskich kandydatów. Podczas manifestacji i wieców domagał się nauki religii w języku polskim oraz prawa używania tego języka w urzędach. W 1907 r. został wybrany posłem do Reichstagu. Wybrany ponownie posłem w 1912 r., wielokrotnie występował przeciwko germanizacji Śląska. W 1913 r., podczas kampanii wyborczej do sejmu, wydał odezwę wzywającą Ślązaków do bojkotu wyborów. Rok późnej, w czasie obchodów 25-lecia pracy Adama Napieralskiego, wystąpił z inicjatywą powołania funduszu im. Napieralskiego, który miał zapewnić pomoc materialną uczącej się ubogiej młodzieży polskiej na Śląsku.

Podczas I wojny światowej ks. Brandys organizował pomoc dla Polaków w Królestwie Polskim. W 1918 r. został sekretarzem Koła Polskiego w Reichstagu. Protestował przeciwko zakazaniu przez policję we Wrocławiu urządzania imprez publicznych w języku polskim. Na licznych wiecach i manifestacjach domagał się przyłączenia Śląska do Polski. Przewodniczył wydziałowi powiatowemu kółek oświatowych w Kozielskiem.

Ks. Brandys należał do współorganizatorów I powstania śląskiego  rejonie Koźla. Aktywnie działał w kampanii plebiscytowej, a następnie organizował III powstanie śląskie.

Po podziale Śląskiego w 1921 r. ks. Brandys, z powodu szykan bojówek niemieckich opuścił Dziergowice. W 1922 r. objął probostwo w Michałkowicach koło Katowic. W okresie międzywojennym był dziekanem dekanatu piekarskiego, konsultorem kurii diecezjalnej, kanonikiem i prałatem kurii diecezjalnej. Równocześnie wchodził w skład zarządu Towarzystwa Pomocy Naukowej i przewodniczył wielu organizacjom katolicko – społecznym m.in. Związkowi Katolickiemu Młodzieży Męskiej, Towarzystwu św. Alojzego.

W latach 1919 – 22 ks. Brandys był posłem na sejm z listy narodowej demokracji. W latach 1922 – 30 reprezentował w senacie Chrześcijańską Demokrację. Jednocześnie piastował funkcje kierownicze w śląskiej Chrześcijańskiej Demokracji. W 1939 r. został prezesem Rady Wojewódzkiej Stronnictwa Pracy, w skład którego weszła Chrześcijańska Demokracja. Wyrazem uznania dla jego działalności ze strony władz II Rzeczpospolitej było odznaczenie go Krzyżem Komandorskim Orderu Polonia Restituta.

Podczas okupacji hitlerowskiej ks. Brandys, wysiedlony z Michałkowic zamieszkał w Krzyżowicach. Ze względu na stan zdrowia nie został osadzony w obozie koncentracyjnym. Po wojnie powrócił do Michałkowic.

 

Ks. Paweł Brandys zamarł 24.04.1950 r. w Michałkowicach