Katolicy.eu

Bp. Teofil Bromboszcz, działacz narodowy.

 

Teofil Aleksander Bromboszcz ur. się 25.04.1886 r. w Ligocie na Górnym Śląsku, w rodzinie chałupnika. W 1899 r. ukończył miejscową dwuklasową szkołę ludową w Ligocie. W następnych latach uczęszczał do Królewskiego Gimnazjum w Pszczynie oraz do Królewskiego Gimnazjum Klasycznego w Gliwicach, w którym w 1908 r. uzyskał maturę. W latach 1908-1912 studiował na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Fryderyka Wilhelma III we Wrocławiu. Studia łączył z formacją kapłańską oraz działalnością w polskich tajnych organizacjach młodzieżowych. W 1912 r. przyjął święcenia kapłańskie.

Ks. Bromboszcz został wysłany do pracy duszpasterskiej w parafii św. Jana Chrzciciela w Szczecinie. Nie widząc tu dla siebie większych perspektyw, zgłosił się na ochotnika do służby wojskowej w armii niemieckiej. W czasie pierwszej wojny światowej przebywał na froncie belgijskim, francuskim i wschodnim. Za wykazane męstwo otrzymał: Żelazny Krzyż I klasy i Krzyż Walecznych. W 1917 r. przeniósł się do Torunia, gdzie powierzono mu stanowisko proboszcza miejscowego garnizonu. Pobyt w Toruniu pozwolił mu na kontynuowanie pracy doktorskiej pt. „Jedność Ewangelii św. Jana”. W 1918 r. uzyskał stopień naukowy doktora teologii. W tym samym roku złożył egzamin proboszczowski we Wrocławiu oraz z rąk kardynała Adolfa Bertrama otrzymał zaświadczenie o zdolności objęcia parafii.

Ks. dr Bromboszcz został redaktorem „Posłańca Niedzielnego" i wikarym w Katedrze św. Jana Chrzciciela we Wrocławiu. Jednocześnie zaangażował się w polski ruch narodowy. Był duszpasterzem Polaków w kościele św. Anny, założycielem Towarzystwa Kościelnego Polaków-Katolików i współpracownikiem Polskiej Rady Ludowej i Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół" we Wrocławiu. Denuncjowany u władz kościelnych przez niemieckie służby wywiadowcze został przeniesiony do Mikołowa, a następnie powierzono mu parafię w Ornontowicach.

W okresie zmagań o przynależność państwową Górnego Śląska ks. Bromboszcz zaangażował w działalność plebiscytową na rzecz przyłączenia rodzinnej ziemi do macierzy. Po przyłączeniu wschodniej części Górnego Śląska do Polski włączył aktywnie w życie polityczno-społeczne II Rzeczpospolitej. Był współzałożycielem i prezesem Związku Obrony Kresów Zachodnich i okręgowym opiekunem Związku Powstańców Śląskich.

Ks. Bromboszcz miał duży udział w organizacji, utworzonej na mocy konkordatu z 1925 r., diecezji w Katowicach. Pełnił w niej wiele odpowiedzialnych funkcji: egzaminatora prosynodalnego i cenzora książek kościelnych, prezesa Towarzystwa Naukowego Kapłanów Śląskich i stowarzyszenia im. św. Jana Kantego, konsultora diecezjalnego, kanonika gremialnego Kapituły Katedralnej w Katowicach, prałata domowego papieża Piusa XI, wikariusza kapitulnego i wikariusza generalnego. Realizował także wiele przedsięwzięć diecezji, jak zakup gruntu pod budowę katedry i majątku Kokoszyce, przeznaczonego na ośrodek rekolekcyjny diecezji czy utworzenie Księgarni Katolickiej w Katowicach.

Ks. Bromboszcz aktywnie uczestniczył w polemikach i dyskusjach związanych z problematyką polsko-niemiecką w sprawach narodowościowych i kościelnych. Stanowczy stosunek wobec stwierdzeń i oskarżeń niemieckich sprawił, że gdy na porządku dziennym stanęła sprawa wyboru po pierwszym bp. Auguście Hlondzie nowego ordynariusza diecezji katowickiej, Związek Niemieckich Katolików w Polsce wystąpił do Watykanu z pismem, w którym sprzeciwiono się ewentualnemu powołaniu go na stanowisko biskupa. Nacisk ze strony katolickich kręgów niemieckich, a także niechęć do niego rządzącej sanacji, sprawił, że w 1927 r. został odwołany ze stanowiska wikariusza generalnego oraz przeniesiony do Mysłowic na stanowisko proboszcza parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa, jednej z większych na Górnym Śląsku,.

Dzięki talentowi organizacyjnemu i dużej przedsiębiorczości ks. Bromboszcz uporządkował życie parafii. Odnowił trzy mysłowickie kościoły: św. Krzyża, Narodzenia Najświętszej Marii Panny i Najświętszego Serca Pana Jezusa. W tej ostatniej świątyni wnętrze ozdobił krakowski artysta malarz Zygmunt Greinert. Zakupił nowe dzwony: „Serca Pana Jezusa" 2100 kg, „Maria" /450 kg/ i „Stanisław"/300 kg/ oraz zlecił renowację organów. Przeprowadził generalny remont kaplicy ks. Markiewki na starym cmentarzu, zaś na nowym cmentarzu wybudował kostnicę oraz urządził kwaterę z 272 grobami żołnierzy z okresu pierwszej wojny światowej. W odkupionej od firmy meblowej „Robak" starej bóżnicy żydowskiej utworzył Katolicki Dom Ludowy. Stał się on bazą dla rozwijania form duszpasterstwa, z różnymi grupami wiernych. Nabył również siedzibę książąt Sułkowskich, w której powstał sierociniec.

Ks. Bromboszcz był aktywny w pracy duszpastersko-społecznej. Prowadził naukę religii w szkołach, opiekował się emigrantami wyjeżdżającymi z mysłowickiej placówki do Francji, był delegatem biskupa w Związku Kapłanów "Unitas" oraz działał w Sekcji Propagandowo-Finansowej Budowy Katedry w Katowicach. Był asystentem kościelnym Diecezjalnego Instytutu Akcji Katolickiej. Wspierał działalność zakonów w Mysłowicach. Był kuratorem Zakładu św. Józefa, prowadzonego przez siostry boromeuszki. W 1930 r. stworzył warunki dla osiedlenia się w Mysłowicach salezjanów. Jednocześnie pracował naukowo. Opracował „Mały katechizm dla dzieci” i uzupełnił „Dzieje biblijne Starego i Nowego Testamentu” ks. Karola Damrotha.

Po objęciu diecezji katowickiej przez biskupa Stanisława Adamskiego, bullą papieską z 1934 r. ks. Bromboszcz został wyniesiony do godności biskupa tytularnego Kandeby i pierwszego sufragana diecezji katowickiej. Jako biskup jeszcze przez dwa lata był proboszczem w Mysłowicach. Swe obowiązki duszpasterskie wykonywał dotknięty chorobą płuc z którą zmagał się od 1921 r.

 

Ks. bp Teofil Bromboszcz zm. 12.01.1937 r. w Katowicach. Trzy dni później jego ciało spoczęło w krypcie Katedry św. Piotra i Pawła w Katowicach.