KATOLICY.EU

Kardynał Aleksander Kakowski, metropolita warszawski.

 

Aleksander Kakowski ur. się 5.02.1862 r. w Dębinie pod Przasnyszem w rodzinie szlacheckiej. Po skończeniu gimnazjum w Pułtusku, wstąpił do seminarium duchownego w Warszawie. Gruntowne wykształcenie uzyskał podczas studiów teologicznych w Akademii Duchownej w Petersburgu oraz na wydziale prawa uniwersytetu gregoriańskiego w Rzymie, gdzie uzyskał doktorat. Święcenia kapłańskie przyjął w 1886 r. Przez następne lata pełnił szereg istotnych funkcji kościelnych w archidiecezji warszawskiej. Jednocześnie wykładał prawo kościelne, homiletykę i literaturę polską w warszawskim seminarium duchownym. W 1910 r. został rektorem i profesorem prawa kanonicznego w Akademii Duchownej w Petersburgu.

W 1913 r. ks. Kakowski otrzymał nominację na arcybiskupstwo warszawskie. Sakrę biskupią przyjął w kościele św. Katarzyny w Petersburgu, po czym odbył ingres do warszawskiej katedry. W orędziu wydanym z tej okazji apelował do kapłanów, aby wyszli ze świątyń i zbliżyli się do świeckich, aby wspólnie realizować w życiu społecznym zasady chrześcijańskie. Myśl tą rozwijał w kolejnych listach, instrukcjach i dokumentach. Za hasło swej posługi biskupiej obrał słowa: „Operari, sperare - działać i ufać”.

Abp Kakowski żywo interesował się sprawami kraju, jednak zawsze unikał udziału w bieżącej walce politycznej, gdyż jak mówił: jako arcybiskup ma na terenie swojej archidiecezji zwolenników różnych orientacji politycznych i odpowiedzialny jest przed Bogiem za nich wszystkich, nie wolno mu więc być opiekunem tylko jednej partii, choćby najbardziej życzliwej kościołowi.

W 1917 r. abp Kakowski wszedł w skład Rady Regencyjnej, powołanej z inicjatywy państw centralnych, jako namiastka polskiej władzy państwowej. W maju 1920 r. w liście pasterskim apelował: Polska wyszła z niewoli ograbiona przez wrogów, obdarta z szat, zubożona. Otoczmy ją ciepłem serca, wspomóżmy czym kto może, obdarzmy hojną ofiarą drogich kamieni, złota i srebra, wreszcie zapisujmy się na Pożyczkę Państwową Polską. Kiedy 2 miesiące później hordy bolszewickie zbliżały się do stolicy, razem z innymi biskupami apelował do wiernych: Nie mówimy już nawet o tym, abyście wszyscy ochotnie stawali do poboru, abyście precz odpychali od siebie płatnych kusicieli, którzy by radzi sił naszych pomniejszyć, was w świętym waszym obowiązku zachwiać, przez to wrogowi naszemu zwycięstwo ułatwić. Nie mówimy już o tym, bo znamy was i wiemy, że się w powinności waszej jak jeden mąż stawicie. Ale wzywamy was, abyście też dali zastępy ochotników dla ratowania narodu i Polski.

Na prośbę naczelnika Józefa Piłsudskiego, abp Kakowski zaapelował do duchowieństwa, aby zasiliło oddziały polskiego wojska. Po latach wspominał: Spełniłem życzenie Piłsudskiego i ogłosiłem wezwanie do duchowieństwa. Usłuchano wezwania mojego i innych biskupów. Księża stanęli w szeregach jedni jako kapelani, inni jako sanitariusze. Szczególniej młodzież seminariów duchownych poszła z zapałem do szeregów. Wśród nich był także legendarny ks. Ignacy Skorupka, który poległ żołnierską śmiercią 14.08.1920 r. sierpnia pod Ossowem. O znaczeniu jego śmierci  abp Kakowski pisał: Chwila śmierci ks. Skorupki jest punktem zwrotnym w bitwie pod Ossowem i w dziejach wojny 1920 r. Do tej chwili Polacy uciekali przed bolszewikami, odtąd uciekali bolszewicy przed Polakami. Nie dla innych przyczyn, ale dlatego właśnie cały naród czci ks. Skorupkę, jako bohatera narodowego.

W 1919 r. Ojciec Św. Benedykt XV kreował abpa Kakowskiego kardynałem i powierzył mu kardynalski kościół św. Augustyna. W 1925 r. przyznano mu dożywotni tytuł prymasa Królestwa Polskiego. Jako jeden z przywódców polskiego kościoła, przyczynił się do zawarcia w 1925 r. konkordatu ze Stolicą Apostolską oraz kilkakrotnie organizował konferencje biskupów w Warszawie. Od 1926 r. był kanclerzem kapituły Orderu Orła Białego.

Abp Kakowski, widząc konieczność pogłębienia formacji laikatu, utworzył w 1926 r. Ligę Katolicką. Rok później zaczął organizować Akcję Katolicką. W 1930 r. założył Katolicki Związek Instytucji i Zakładów Wychowawczych „Caritas”. Od początku swego biskupiego posługiwania zachęcał do tworzenia bibliotek i czytelni parafialnych. Powołał do życia Towarzystwo Oszczędności i Pomocy oraz zatwierdził Bractwo Trzeźwości. To dzięki jego zrozumieniu potrzeb laikatu w archidiecezji warszawskiej powstało ok. 80 domów parafialnych, wiele katolickich bibliotek, czytelni i kin. Dostrzegając potrzebę formacji inteligencji katolickiej ustanowił duszpasterstwo akademickie przy kościele św. Anny oraz Instytut Wyższej Kultury Religijnej. W 1936 r. erygował muzeum archidiecezjalne.

Stałą troską abpa Kakowskiego byli także ludzie ubodzy. Aby ulżyć ich doli rozwinął szeroką akcję miłosierdzia organizując tzw. opieki parafialne, prowadzące żłobki, szkoły, czytelnie; zainicjował coroczny tydzień miłosierdzia, utworzył dom pracy dla ubogich na Bródnie

Arcybiskup Kakowski dostrzegając olbrzymią rolę środków masowego przekazu utworzył w 1927 r. Katolicką Agencję Prasową. Sam publikował liczne artykuły z zakresu prawa kanonicznego w „Ateneum Kapłańskim” i „Przeglądzie Katolickim”.

 

Kardynał Aleksander Kakowski zmarł 30.12.1938 r. w Warszawie.