KATOLICY.EU

Ks. Antoni Knast, działacz narodowy.

 

Antoni Knast ur. się 1.07.1814 r. w Witkowie pod Gnieznem, w rodzinie ziemiańskiej. Uczył się w Szkole Chóralnej w Trzemesznie, a następnie w Gimnazjum św. Marii Magdaleny w Poznaniu. Studiował w Berlinie i Wrocławiu, gdzie działał w Towarzystwie Literackim – Słowiańskim. Tu podjął decyzję o wstąpieniu do seminarium Duchownego w Pelplinie. Bp chełmiński widząc jego zdolności wysłał go na stypendium rządowe do Akademii Teologiczno- Filozoficznej w Monastarze. W 1844 r. otrzymał tam licencjat i święcenia kapłańskie.

Ks. Knast pracował początkowo jako wikary w Toruniu. Przeniesiony w 1844 r. do Chełmna uczył religii, języka polskiego i literatury w miejscowym gimnazjum katolickim. Był jednym z inicjatorów polskiej biblioteki uczniowskiej w gimnazjum. Opiekował się ubogimi uczniami, których wielu wykształcił własnym kosztem. W 1848 r. należał do współorganizatorów Towarzystwa Pomocy Naukowej dla młodzieży Męskiej Prus Zachodnich w Chełmie, które udzielało pomocy stypendialnej niezamożnej młodzieży. W towarzystwie pełnił kolejno funkcje: wiceprezesa, sekretarza i skarbnika.

W 1848 r. wspólnie z ks. Janem Bartoszkiewiczem założył w Chełmnie tygodnik „Szkółka Narodowa” - pierwsze polskie czasopismo na Pomorzu Nadwiślańskim. Redagowany przez ks. Knasta tygodnik będący organem Ligi Narodowej, popularyzował ideę solidaryzmu narodowego, propagował oświatę wśród chłopów, podkreślał rolę języka i religii w zachowaniu tożsamości narodowej. Po zamknięciu w 1850 r. przez władze pruskie tygodnika, publikował swoje artykuły  m.in. w „Katoliku Diecezji Chełmińskiej” i „Nadwiślaninie”.

Jako aktywny działacz Ligi Polskiej zainicjował akcję podpisów pod petycjami o równouprawnienie języka polskiego z językiem niemieckim w szkolnictwie Prus Zachodnich i wprowadzenie go jako wykładowego w pelplińskim Seminarium Duchownym. Pod wpływem presji społecznej rząd pruski zezwolił na nauczanie języka polskiego we wszystkich klasach gimnazjum chełmińskiego, posługiwanie się nim na lekcjach religii i podczas nabożeństw gimnazjalnych. Ks. Knast domagał się wprowadzenia języka polskiego jako urzędowego w duszpasterstwie diecezji chełmińskiej i używania go podczas zebrań przygotowawczych do synodu diecezjalnego.

Kiedy w 1852 r. wybuchła w Chełmie epidemia cholery, niósł pomoc chorym i umierającym.

Ks. Antoni Knast zmarł na cholerę 11.08.1852 r. w Chełmnie.