KATOLICY.EU

Bp Stanisław Łukomski, sekretarz episkopatu Polski.

 

Stanisław Łukomski ur. się 21.10.1874 r. w Borku Wielkopolskim. Po skończeniu gimnazjum w Krotoszynie, wstąpił do Seminarium Duchownego w Poznaniu. W 1898 r. otrzymał święcenia kapłańskie.

Ks. Łukomski, po krótkiej pracy w charakterze wikarego w Kościelcu, został kapelanem abpa Floriana Stablewskiego. W 1902 r. otrzymał godność szambelana papieskiego. W 1906 r., po śmierci abpa Stablewskiego, został proboszczem w Koźminie. W swojej parafii założył kasę pożyczkową i spółdzielnię Rolnik. W 1916 r. został proboszczem katedry poznańskiej, kanonikiem metropolitalnym, wiceprzewodniczącym Ordynariatu Arcybiskupiego i kustoszem Archiwum Diecezjalnego. Był członkiem Ligi Narodowej i ściśle współpracował z ruchem narodowo – demokratycznym w Wielkopolsce. W Poznaniu współorganizował harcerstwo, był także inicjatorem Parku Narodowego na Malcie. W 1918 r. został przewodniczącym Powszechnego Towarzystwa  Pedagogicznego, przygotowującego w konspiracji akcję repolonizacji szkół.

W II Rzeczypospolitej ks. Łukomski współtworzył polskie szkolnictwo w Wielkopolsce. Za zasługi położone przy tworzeniu Uniwersytetu Poznańskiego otrzymał w 1926 r. tytuł dra h.c. tej uczelni. W 1919 r. rząd polski powołał go na eksperta w dziedzinie zagadnień wyznaniowych i szkolnych do komisji ds. odszkodowań wojennych w negocjacjach ze stroną niemiecką. W 1920 r. został mianowany bpem sufraganem poznańskim oraz wikariuszem generalnym archidiecezji poznańskiej i gnieźnieńskiej.

W 1924 r. bp Łukomski z ramienia Episkopatu Polski wizytował polskie ośrodki robotnicze we Francji. Dwa lata później, po śmierci abpa Dalbora, był powszechnie typowany na jego następcę. Stało się jednak inaczej i decyzją Ojca Św. Piusa XI został bpem ordynariuszem diecezji łomżyńskiej.

Bp Łukomski: doprowadził do rewindykacji kościołów i majątków pounickich, skonfiskowanych przez rząd carski w 1875 r., zainicjował działalność Akcji Katolickiej, rozwinął działalność KSM, zorganizował Wyższe Kursy Kultury Religijnej, podniósł poziom Wyższego Seminarium Duchownego w Łomży, dzięki czemu otrzymało ono w 1938 r. status szkoły wyższej, rozwinął wydawnictwo diecezjalne, wzniósł budynki kurialne i odrestaurował wnętrze łomżyńskiej katedry.

Bp Łukomski aktywnie uczestniczył w pracach Episkopatu Polski Od 1928 r., przez 20 lat, pełnił funkcję sekretarza Episkopatu Polski.

Kiedy we wrześniu 1939 r. hitlerowskie Niemcy i stalinowski ZSRR najechały Polskę, Łomża dostała się pod okupację radziecką. Bp Łukomski urywał się, przeważnie w Tykocinie i Kuleszach Kościelnych, starając się w dalszym ciągu kierować diecezją. Latem 1941 r., po agresji Niemiec na ZSRR, powrócił do Łomży. W czasie okupacji niemieckiej wielokrotnie interweniował u niemieckich władz w obronie prześladowanej ludności polskiej i żydowskiej. Ks. Kazimierz Łupiński wspomina, że wśród księży było przekazywane ustne zalecenie ordynariusza, aby odmawiać rozgrzeszenia Polakom, którzy brali udział w mordowaniu Żydów przez Niemców. Kiedy od Łomży zbliżały się wojska sowieckie, uratował miejscową katedrę przed wysadzeniem.

Po wojnie bp Łukomski reaktywował w Łomży harcerstwo. Wielokrotnie jako harcmistrz odbierał przyrzeczenie od rozpoczynającej harcerską służbę młodzieży.

W 1946 r. bp Łukomski zrezygnował z funkcji sekretarza Episkopatu Polski. Rok później Ojciec Św. Pius XII obdarzył go tytułem asystenta tronu papieskiego.

Bp Łukomski odważnie piętnował nadużycia komunistycznych władz. Tak np. w Wysokiem Mazowieckiem w czerwcu 1948 r. wzywał wiernych do obrony przed „nawałą bolszewicką” idącą ze wschodu. Wspomniał także, że pewne „czynniki” starają się odciągnąć młodzież od religii, prowadząc ją na jakieś spacery czy wycieczki. ostrzegał, że w Polsce zaczyna się dziać to samo co w bolszewickiej Rosji, „gdzie walczą z religią i zamykają kościoły”.

Bp Łukomski od pierwszych dni władzy ludowej został poddany ścisłemu dozorowi aparatu bezpieczeństwa. Stał się też ofiarą zaaranżowanej przez komunistów kampanii mającej go zdyskredytować w oczach społeczeństwa, po przez stawianiu mu absurdalnych zarzutów dotyczących działalności w okresie międzywojennym i podczas II wojny.

W październiku 1948 r. bp Łukomski przewodniczył ceremonii pogrzebowej prymasa Augusta Hlonda. Przez wielu obserwatorów był przewidywany na jego następcę.

 

Bp Stanisław Łukomski zmarł 28.10.1949 r. w katastrofie samochodowej na trasie Ostrów Mazowiecka–Łomża. Do dzisiaj nie wiemy czy był to wypadek czy zaplanowany zamach. Został pochowany w podziemiach łomżyńskiej katedry. W uroczystościach pogrzebowych uczestniczyło m.in.: 11 biskupów z abp. Romualdem Jałbrzykowskim na czele, 100 księży, 3 tysiące wiernych. Komunistyczne władze uniemożliwiły udział w uroczystości młodzieży szkolnej i straży pożarnej.