KATOLICY.EU

S. Cecylia Plater – Zyberk, działaczka społeczna.

 

Hrabina Cecylia Plater Zyberk ur. się 8.05.1853 r. w Passie pod Błoniem, w rodzinie ziemiańskiej. Otrzymała staranne wykształcenie domowe. Po śmierci ojca, mając 22 lata, przejęła zarządzanie folwarkiem. Wkrótce założyła ok. 30 szkółek dla dzieci służby folwarcznej, które sfinansowała z przypadającej na nią części ojcowizny. Pragnąc założyć nowoczesną szkołę dla dziewcząt, wyjechała w 1879 r. do Paryża, aby zdobyć potrzebne doświadczenia. W stolicy Francji zatknęła się z Józefą Chudzińską, przełożoną generalną zgromadzenia ukrytego „Sióstr Posłanniczek Najświętszego Serca Jezusowego”. Po powrocie do Warszawy w 1880 r., wstąpiła do tego zgromadzenia przybierając imię zakonne Maria od Stóp Chrystusowych. W zgromadzeniu pełniła szereg odpowiedzialnych funkcji, m.in. kilkakrotnie radnej generalnej, przełożonej domu warszawskiego i delegatki do Rzymu w sprawach zatwierdzenia zgromadzenia.

W 1883 r. s. Cecylia Plater – Zyberk otwarła w Warszawie szkołę rękodzielniczą, przekształconą później w 8 klasowe gimnazjum żeńskie. W szkole tej uczono tajnie języka polskiego i kultury ojczystej, uczennice obok wykształcenia ogólnego poznawały wybrane rzemiosło, a starsze dziewczęta uczęszczały do Seminarium Nauczycielskiego uzyskując zawód nauczycielek domowych. W 1891 r. w Chyliczkach pod Piasecznem, w zakupionym przez siebie majątku, założyła żeńską szkołę gospodarstwa wiejskiego, opartą na wzorach zagranicznych, stosującą najnowsze osiągnięcia agrotechniczne. Obie szkoły powstał w okresie największego nasilenia rusyfikacji, przyczyniając się do klęski poczynań zaborcy.

S. Cecylia Plater – Zyberk w latach 1905–07 aktywnie wspierała strajk szkolny i walkę o polską oświatę, uczestnicząc w zebraniach i wiecach, oraz udostępniając pomieszczenia szkolne do celów publicznych. W tym też okresie współpracowała z bł. ks. Jerzym Matulewiczem, który uczył w jej szkołach i zapoznał ją z katolicką nauką społeczną.

Złagodzenie represyjności w zaborze rosyjskim umożliwiło s. Plater Zyberk założenie kilkunastu stowarzyszeń i organizacji m.in.: Katolickiego Związku Kobiet Polskich i Stowarzyszenia Ziemianek, w których była wiceprezeską; Domu Opieki nad Ubogą Dziatwą, Warszawskiego domu Sierot po Robotnikach, Ochrony Studenckiej na Czystem. Uruchomiła także w wyższe Kursy Naukowo – Pedagogiczne i Akademię Kobiet.

Ks. Stefan Wyszyński pisał w 1925 r.: przed dwudziestu laty pod tchnieniem wielkiej wychowawczyni młodzieży śp. Zyberk – Platerówny powstaje wśród młodzieży polskiej studiującej na wyższych uczelniach rosyjskich w Petersburgu, Dorpacie, Rydze zdrowy prąd odrodzenia moralnego.  

Były to czasy – wyjaśniał Wyszyński – kiedy młodzież naszą, zmuszoną kształcić się w obcych wyższych uczelniach, przenikał anarchistyczno – nihilistyczny prąd Wschodu. Na jednostki tylko liczyć było można tych, dla których tężyzna moralna narodu była fundamentem, na którym miały się oprzeć mury przyszłej wolnej Polski.

W 1904 r. s. Zyberk – Plater razem z bł. Matulewiczem założyła Towarzystwo Młodzieży Męskiej, skupiające młodzież akademicką i z ostatnich klas szkół średnich, mające na celu pomoc materialną i formację intelektualną, przyszłej elity katolickiej w Polsce. Młodzież skupiona w towarzystwie pod jej patronatem wydawała pismo Prąd. O jego roli tak mówił prymas Wyszyński: Cecylia Zyberk Platerówna (...) skupiła przy sobie tak zw. „ruch prądowy”, związany z wydawnictwem „Prąd”. Było to jedno z pierwszych na terenie Królestwa Kongresowego wydawnictw na wysokim poziomie. Przy tym ruchu skupiły się różne wybitne postacie, które zainteresowały się katolicką nauką społeczną i dawały świadectwo, że taka nauka istnieje i że katolicy mają obowiązek zapoznać się z nią.

W 1919 r. działacze ruchu prądkowego utworzyli Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Męskiej „Odrodzenie”.

Działalności oświatowo - społecznej s. Plater Zyberk przyświecały dwa cele. Cel pierwszy to nauczyć Polaków kierowania się rozumem a nie emocjami, co uważała za główne źródło polskich wad narodowych. Drugi cel wyrażała w haśle:  Poprzez odrodzoną kobietę, odrodzona rodzina, poprzez odrodzoną rodzinę, odrodzone społeczeństwo.

Swoje poglądy i przemyślenia zawarła w ponad 30 publikacjach i setkach artykułów prasowych.

 

Siostra Cecylia Plater Zyberk zmarła 6.01.1920 r. Została pochowana w grobie rodzinnym na Powązkach.