KATOLICY.EU

Ks. Józef Rokoszny, działacz społeczny.

 

Józef Paweł Rokoszny ur. się 18.09.1870 r. w Radomiu w rodzinie inteligenckiej. W 1887 r., po skończeniu miejscowego gimnazjum, wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego w Sandomierzu. Przełożeni, widząc jego nieprzeciętne zdolności, skierowali go w 1893 r. na studia do Akademii Duchownej w Petersburgu. W 1897 r. uzyskał stopień magistra teologii, po czym przyjął w Sandomierzu święcenia kapłańskie.

Ks. Rokoszny przez następne 17 lat był profesorem w sandomierskim seminarium duchownym. Wykładał: apologetykę, teologię dogmatyczną, archeologię, historię sztuki kościelnej, historię wymowy kościelnej, literaturę, łacinę, liturgię, dykcję. W 1903 r. przez kilka miesięcy przebywał w Rzymie na studiach uzupełniających.

Ks. Rokoszny posługę w seminarium łączył z innymi obowiązkami. Był m.in.: kapelanem biskupa ordynariusza, wikariuszem katedralnym, rektorem kościoła św. Jakuba, obrońcą węzła małżeńskiego, sędzią w trybunale biskupim. W 1905 r. otrzymał tytuł kanonika honorowego kapituły sandomierskiej.

W 1901 r. ks. Rokoszny zainicjował powstanie w Sandomierzu Muzeum Diecezjalnego oraz odjęcie prac konserwacyjno – remontowych w kilku sandomierskich kościołach. Zorganizował Towarzystwo Biblioteki Publicznej im. Jana Długosza w Sandomierzu. Powołał do życia towarzyszenie Sług pw św. Zyty wraz z domami opieki. Był współzałożycielem, wiceprezesem i kierownikiem miejscowego Towarzystwa Dobroczynności. Był wiceprezesem sandomierskiego koła Polskiej Macierzy Szkolnej. Był także współzałożycielem i członkiem zarządu kursów gospodarstwa wiejskiego dla dziewcząt w Sandomierzu. Troszczył się również o polskich emigrantów sezonowych, których odwiedzał we Francji i Danii, aby otoczyć ich troską duszpasterską. Dwukrotnie odrzucił propozycję objęcia katedry wymowy i teologii moralnej w Akademii Duchownej w Petersburgu.

Kiedy w 1914 r. wybuchła I wojna światowa, ks. Rokoszny  przeniósł się do Radomia, gdzie został rektorem, kościoła św. Katarzyny. Tu również rozwinął szeroką działalność społeczną. Przewodniczył Komisji Szkolnej Ziemi Radomskiej. W 1915 r. erygował seminarium nauczycielskie, którym przez 13 lat kierował jako dyrektor. W 1916 r. zastał wybrany członkiem Rady Miejskiej w Radomiu i Okręgowej Rady Szkolnej oraz przewodniczącym Sekcji Opieki nad dziećmi.

W II Rzeczpospolitej ks. Rokoszny został członkiem Rady Oświecenia Publicznego przy Ministrze Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. W 1919 r. objął funkcję prezesa Okręgowego Polsko – Amerykańskiego Komitetu Opieki nad Dziećmi. Dwa lata później został kierownikiem Państwowego Archiwum Miasta Radomia. W 1923 r. został wizytatorem szkół Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. W następnym roku wszedł w skład komisji konserwatorskiej w województwach krakowskim, kieleckim i śląskim. W 1927 r. podjął współpracę z Komisją Historii Sztuki Polskiej akademii Umiejętności na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Był współzałożycielem biblioteki publicznej w Radomiu.

W 1930 r. ks. Rokoszny, z ramienia polskich władz kościelnych i państwowych, przebywał w USA jako instruktor oświatowy przy Konsulacie Generalnym RP w Nowym Jorku. Wizytował wówczas polskie szkoły parafialne i odwiedzał środowiska polonijne.

Bibliografia prac ks. Rokosznego liczy ponad 100 pozycji. Są to przeważnie artykułu publicystyczne i popularno-naukowe z zakresu historii biografistyki, pedagogiki, akcji społecznej. Publikował m.in. na łamach „Myśli Narodowej” i „Gazety Polskiej”. Był znanym kolekcjonerem dzieł sztuki i bibliofilem.

 

Ks. Józef Rokoszny zm. 30.11.1931 r. w Rzymie, podczas rozpatrywania jego kandydatury na sufragana diecezji pińskiej. W marcu 1932 r. jego ciało przewieziono do Polski i pochowano na cmentarzu w Radomiu. Był odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Polonia Restituta.