KATOLICY.EU

Ks. Aleksander Skowroński, działacz narodowy.

 

Aleksander Skowroński ur. się 9.02.1863 r.  w Siemianowicach, w rodzinie robotniczej przybyłej na Śląsk z Królestwa Polskiego. Uczył się w siemianowickiej szkole elementarnej i Katolickim Gimnazjum św. Macieja we Wrocławiu.  W 1885 r. podjął studia teologiczne na Uniwersytecie Wrocławskim. W czasie studiów działał w Towarzystwie Górnośląskim i Kółku Towarzyskim. W roku 1885 został delegatem wszystkich polskich organizacji akademickich w Niemczech na zjazd w Gnieźnie. Żywo interesował się historią i literaturą polską. Zafascynowany Zygmuntem Krasińskim zaczął tworzyć poezje. Napisał wiele wierszy i poematów m.in. „Jam Zmartwychwstanie”, „Młody Ślązak”, „Ha, już świta”, „O św. Alojzym”, „W krzyżu zbawienie”. W 1889 r. przyjął święcenia kapłańskie. Jego msza prymicyjna w Siemianowicach przerodziła się w narodowe święto.

Pierwszą placówką duszpasterską ks. Skowrońskiego był kościół św. Jadwigi w Hucie Królewskiej, gdzie został wikarym. Należał do głównych animatorów towarzystwa św. Alojzego. Współpracował z prasą górnośląską, początkowo z „Katolikiem” i „Nowinami Raciborskimi” potem głównie z „Gazetą Opolską”. W swoich artykułach jednoznacznie manifestował swoją polskość. Znany był z ciętego, polemicznego pióra. Zalecał polskim kapłanom: nie wolno nam kapłanom prawą ręką poufnie ściskać dłoń hakatystów, a lewą podawać ludności polskiej, ludowi musimy podać obie dłonie i zupełnie do niego należeć.

W 1892 r. ks. Skowroński został przeniesiony do Łącznika, stamtąd po 11-tu miesiącach trafił do Solca. W 1894 r. został administratorem parafii w Szymiszowej. Rok później został proboszczem w Ligocie pod Białą. Tu zbudował nowy kościół pw Św. Stanisława, który ozdobił malowidłami według własnego pomysłu i witrażami zaprojektowanymi przez Włodzimierza Tetmajera.

Ks. Skowroński był zwolennikiem utworzenia na Śląsku polskiego stronnictwa katolickiego. Czynnie angażował się w kampanie wyborcze polskich kandydatów. W lipcu 1903 r. doprowadził do powstania Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego, które stało się płaszczyzną porozumienia Polaków różnych orientacji. Był pierwszym prezesem towarzystwa oraz autorem jego programu. W 1904 r. wszedł w skład Centralnego Komitetu Wyborczego na Rzeszę Niemiecką. W 1907 r. wygrał wybory parlamentarne w okręgu pszczyńsko-rybnickim. Jednak, nie mogąc znaleźć do pracy w parafii stałego zastępcy, złożył mandat.  

W czasie I wojny światowej ks. Skowroński zainicjował w 1915 r. wielką akcję niesienia pomocy dla głodującej ludności w zaborze rosyjskim. W 1917 r. założył Towarzystwo Oświaty im. Św. Jacka w Opolu, do pracy w którym przekonał wielu czołowych działaczy narodowych. W 1918 r. wszedł w skład Naczelnej Rady Ludowej w Poznaniu, będącej namiastką polskiego rządu w zaborze pruskim. Jako mówca wiecowy i autor odezw uczestniczył w kampanii plebiscytowej na Śląsku.

W 1921 r. władze pruskie zmusiły ks. Skowrońskiego do opuszczenia parafii w Ligocie. W następnym roku objął parafię św. Wojciecha w Mikołowie, po czym witał uroczyście wkraczające do miasta oddziały gen. Kazimierza Horoszkiewicza. W Mikołowie odnowił kościół, wybudował dom parafialny, założył Spółdzielnię „Dom Polski”. Od 1922 r. był konsultorem Administracji apostolskiej dla Śląska Polskiego. W 1926 r. został archidiakonem kapituły katedralnej. Po zamachu majowym w 1926 r. opowiedział się po stronie przeciwników sanacji. Był sympatykiem narodowej demokracji i zwolennikiem Wojciecha Korfantego, z którym łączyła go wieloletnia przyjaźń. W1933 r. został honorowym obywatelem Mikołowa.

 

         Ks. Aleksander Skowroński zm. 4.10.1934 r. w Mikołowie i tu został pochowany. Był odznaczony Śląskim Krzyżem Komandorskim Orderu Polonia Restituta.