KATOLICY.EU

Ks. Ludwik Trynkowski, zesłaniec.

 

Ludwik Gabriel Trynkowski ur. się 24.03.1805 r. w Pełeniach na Litwie w rodzinie chłopskiej. Po skończeniu 6-klasowej szkoły powszechnej w Traszkunach wstąpił do Diecezjalnego Seminarium Duchowego w Wilnie. Równocześnie podjął studia na tamtejszym uniwersytecie. Już w seminarium dał się poznać jako znakomity kaznodzieja i jeszcze jako diakon otrzymał nominację na kaznodzieję katedralnego wileńskiego. W 1829 r. przyjął święcenia kapłańskie. Po uzyskaniu stopnia mgra teologii został wykładowcą logiki w wileńskim seminarium. W 1828 r. uzyskał stopień dra teologii.

Sława ks. Trynkowskiego jako wspaniałego kaznodziei rosła i stale się umacniała. Dobszewicz wspominał: „Uważano go za nadzwyczajne zjawisko, za talent niezrównany: zbiegano się tłumnie dla słuchania jego nauk, o nim tylko mówiono, chciwie poszukiwano jego kazań”. W swoich homiliach celował w czytelnych aluzjach politycznych, zjednujących my sympatię słuchaczy, zwłaszcza młodzieży. Kiedy wybuchło powstanie listopadowe i wojska powstańcze walczyły niedaleko Wilna pod Ponarami, wygłosił płomienne kazanie do kilkutysięcznego tłumu. Trzykrotnie krzyknął wówczas: „Powstańcie!”, dopiero za trzecim razem dodając cicho „z grzechów!”. Zagrożony aresztowaniem musiał wówczas uciekać z Wilna i ukrywać się poza miastem.

W 1832 r. ks. Trynkowski został proboszczem w Dryświatach. Trzy lata później został wybrany, a w 1836 r. zatwierdzony na kanonika katedralnego wileńskiego. Jego mowy pogrzebowe były wydawane drukiem, najsłynniejsza z nich, wygłoszona podczas pogrzebu Jędrzeja Śniadeckiego, była parokrotnie przedrukowywana. Jej wygłoszenie przypłacił zakazem głoszenia kazań, wobec czego usunął się z Wilna.

  Ks. Trynkowski publikował także wiersze, artykuły filozoficzne i krytyczno – literackie. W 1837 r. przystąpił do nielegalnego Komitetu Litewskiego i wkrótce stał się jednym z jego liderów. Z ramienia komitetu roztoczył opiekę nad rodzącą się konspiracją wśród wileńskich studentów. Młodzi spiskowcy, nawiązując do III części Dziadów nazwali swego opiekuna ks. Piotrem.

17.07.1838 r. ks. Trynkowski został aresztowany w Druskiennikach, przewieziony do Wilna i osadzony w byłym klasztorze bazylianów. Początkowo dzielnie wypierał się wszelkich związków ze spiskowcami. Jednak po pewnym czasie maltretowany przez znanego z zamiłowania do rękoczynów prezesa Komisji Śledczej ks. Trubeckiego, zapadł na chorobę psychiczną. Mimo wyraźnych objawów obłędu, został postawiony przed sądem wojskowym i skazany w 1839 r. na osiedlenie na Syberii.

Ks. Trynkowski, w drodze na zesłanie, był pilnowany najpierw przez 2 a potem 3 żandarmów, którzy musieli go wiązać na postojach, gdyż odmawiał dalszej drogi, i związanego wrzucać do kibitki. Z Tobolska kazano mu iść dalej pieszo. W Tomsku na tyle pogorszył się stan jego zdrowia, że został umieszczony w szpitalu. Po krótkim w nim pobycie pognano go w dalszą drogę.

10.12.1839 r. ks. Trynkowski przybył pieszo do Irkucka, gdzie natychmiast umieszczono go w szpitalu. Opiekę nad nim roztoczył wówczas miejscowy proboszcz Dezydery Haciski. Chociaż w 1843 r. otrzymał zezwolenie na „swobodne zamieszkanie na Syberii”, to stan zdrowia nie pozwolił mu dłuższy pobyt poza szpitalem. Objęty troskliwą opieką medyczną lekarzy zesłańców dożywał do końca swej ziemskiej udręki.

 

Ks. Ludwik Trynkowski zmarł 24.03.1849 r. w Irkucku i tam został pochowany na miejscowym cmentarzu. W księdze adresowej podolskiego Komitetu Opieki zanotowano: „ksiądz, były kanonik wileński, zmysłów pozbawiony w Irkucku. Dano rubli srebrnych 25. Szanowany i nieszczęśliwy ten kapłan zakończył już swe życie pełne cierpień i męczarni”.