KATOLICY.EU

Ks. Jan Tułodziecki, działacz narodowy.

 

         Jan Tułodziecki ur. się 20.05.1813 r. w Opolu koło Bydgoszczy w rodzinie młynarza. Edukację rozpoczętą w szkole parafialnej w Koronowie, kontynuował w gimnazjum w Chojnicach oraz w szkole miejskiej w Bydgoszczy. Mając 17 lat, przerwał naukę w przedostatniej klasie, przekroczył granicę i wziął udział wraz z bratem Franciszkiem w powstaniu listopadowym. Po jego klęsce, został aresztowany i skazany przez władze pruskie na 4,5 miesiąca więzienia. 

Po odzyskaniu wolności Tułodziecki zamieszkał w Poznaniu, gdzie pracował jako guwerner i studiował prywatnie klasykę pod kierunkiem prof. Wojciecha Łożyńskiego. W 1834 r., po zdaniu egzaminu, został przyjęty na Wydział Filozoficzny uniwersytetu w Bonn. Po roku przeniósł się na uniwersytet w Berlinie. W 1836 r. wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego w Pelplinie. W 1838 r. przyjął święcenia kapłańskie.

Ks. Tułodziecki podjął posługę jako wikariusz i katecheta szkoły żeńskiej w Chełmnie. W szkole szczególną opieką otoczył gimnazjalistki ostatnich klas walnie przyczyniając się do założenia tajnego patriotycznego związku „Polonia”. Po roku, ulegając naciskom władz pruskich, biskup przeniósł go do Sianowa koło Kartuz. Tu podczas trzyletnie posługi, poza pracą duszpasterską, kształcił zdolnych chłopców kierując ich do gimnazjum w Chełmie. Wśród jego wychowanków było wielu aktywnych później w ruchu narodowym polskich księży jak Szczepan Keller czy Jerzy Okrój. Jego ordynariusz bp Atanazy Sedlag pisał w poufnej opinii: moralność ks. Tułodzieckiego jest bez zarzutu natomiast jego zamiłowanie wszystkiego, co polskie, nie może cieszyć się moją aprobatą.

W 1842 r. ks. Tułodziecki został proboszczem w Bzowie – Lubieniu. Tu skupił swoją uwagę na renowacji obiektów sakralnych. Zaangażowany w przygotowania do nowego powstania zbrojnego w 1846 r., został aresztowany i skazany w grudniu 1847 w Berlinie na 8 lat więzienia. Bp Sedlag oparł się naciskom władz pruskich domagających się jego suspendowania.

Ks. Tułodziecki odzyskał wolność wiosną 1848 r. na mocy królewskiej amnestii wymuszonej przez rewolucyjne wydarzenia wiosny ludów. Natychmiast rozwinął szeroką działalność na rzecz swobód obywatelskich narodu polskiego. Podjął wówczas wydawanie pisma dla ludu polskiego „Jan Świetlik z Domysłowic”.

4.04.1848 r. ks. Tułodziecki został ponownie aresztowany w Chełmie i osadzony wraz z innymi polskimi działaczami narodowymi w grudziądzkiej twierdzy. Wolność odzyskał po 7,5 miesiącach. Następnie wyjechał do diecezji poznańskiej do której został w kwietniu 1849 r. inkardowany. Objął parafię w Miłosławiu. Prace duszpasterską łączył z działalnością w szeregach Ligi Polskiej. W marcu 1850 r. został wybrany członkiem jej dyrekcji. Władze pruskie wielokrotnie interweniowały w jego sprawie u abpa Leona Przyłuskiego. Zarzucano mu m.in. odprawienie nabożeństwa za Adama Mickiewicza i wygłoszenie przy  tej okazji podburzającego kazania, głoszenie patriotycznych kazań podczas pogrzebów ziemian, powiązania z emigracyjnym Towarzystwem Demokratycznym Polskim, postawienie krzyża z cierniową koroną i napisem rok 1861, co było czytelną aluzją do masakry uczestników patriotycznej manifestacji w Warszawie. W 1866 r. został ukarany za śpiewanie zakazanej pieśni „Boże, coś Polskę” oraz noszenie przy sutannie żałobnej obwódki, co uznano za manifestacyjne poparcie dla żałoby narodowej po upadku powstania styczniowego.

W 1866 r. ks. Tułodziecki założył pierwszą w Wielkopolsce organizację rolniczą – parafialne Ludowe Towarzystwo Rolnicze, przekształcone następnie w kółko gospodarskie. W 1869 r. współtworzył miejscowy Bank Ludowy.

 

Ks. Tułodziecki zm. 14.01.1876 r. w Miłosławiu.