KATOLICY.EU

Abp Leon Wałęga, ordynariusz diecezji tarnowskiej.

 

Leon Wałęga ur. się 25.03.1859 r. w Moszczenicy k. Gorlic w rodzinie chłopskiej. Po skończeniu szkoły podstawowej, kontynuował naukę w gimnazjum najpierw w Tarnowie jako wychowanek Bursy św. Kazimierza, potem w Jaśle, gdzie w 1878 r. zdał maturę. Studia teologiczne rozpoczął na Wydziale Teologicznym UJK jako kleryk metropolii lwowskiej. Po otrzymaniu tonsury i niższych święceń w 1881 r., udał się na dalsze studia na Uniwersytecie Gregoriańskim do Rzymu. Święcenia kapłańskie przyjął w 1883 r. w Rzymie. Rok później uzyskał stopień doktora teologii.

Ks. Wałęga, po powrocie do Galicji został wikarym przy parafii św. Marcina we Lwowie, prefektem małego seminarium i notariuszem sądu metropolitalnego. W 1888 r. objął stanowisko wicerektora seminarium duchownego we Lwowie. W 1889 r. zaczął wykładać katechetykę na UJK, a w następnym roku także dogmatykę. W 1891 r. uzyskał docenturę. Trzy lata później został mianowany profesorem nadzwyczajnym i egzaminatorem prosynodalnym. W 1897 r. zrezygnował z profesury, przyjąwszy nominację na kanonika metropolitalnej kapituły lwowskiej. Równocześnie został proboszczem bazyliki metropolitalnej. W 1901 r. Ojciec Św. Leon XIII prekonizował go na biskupstwo w Tarnowie.

Bp Wałęga, gdy przybył do Tarnowa zastał w seminarium duchownym tylko 49 alumnów. Chcąc powiększyć tę liczbę, założył we własnym domu i w większej części z własnych funduszów utrzymywał Małe Seminarium. W 1906 r. studiowało w Wyższym Seminarium Duchownym już 73 alumnów, a w 1931 r. około stu pięćdziesięciu. Aby zapewnić seminarzystom środki na utrzymanie, wydzielił z beneficjum tuchowskiego dwa folwarki i przekazał seminarium. Aby alumnie mieli gdzie latem wypoczywać,  wynajął na ten cel pałac hr. Kwileckich w Siedliszowicach, a później nabył resztówkę dworską w Błoniu, która do dzisiaj służy temu celowi. Wiele uwagi poświęcał ascetyczno-intelektualnemu wychowaniu kleryków. Sam często egzaminował, a pod koniec swoich biskupich rządów, wprowadził piąty rok studiów.

Wyraźnym rysem duchowości bp Wałęgi było nabożeństwo do Najświętszej Maryi Panny. Jako hasło biskupie obrał wezwanie: Maria succurre. W 1904 r. uczestniczył w Rzymie w obchodach 50-lecia ogłoszenia dogmatu Niepokalanego Poczęcia NMP. Dokonał koronacji obrazu MB w Tuchowie w 1904 r. i w Zawadzie k. Dębicy w 1920 r. i rekoronacji tego obrazu w 1924 r.

Bp Wałęga dążył do tego, aby wierni mieli zapewnioną niedzielną Mszę św., dobre kazanie oraz spowiednika w konfesjonale. Nalegał na organizowanie katechezy niedzielnej; popierał katechezę domowa oraz modlitwę w domach bardziej oddalonych od kościołów. W wyniku jego starań powstało w okresie jego rządów 89 nowych kościołów w diecezji.      

W obliczu wzmożonej emigracji ekonomicznej, bp Wałęga zorganizował dobrze funkcjonujące duszpasterstwo emigracyjne. Propagował rekolekcje zamknięte dla emigrantów sezonowych oraz erygował Diecezjalną Radę Opiekuńczą dla Emigrantów w Tarnowie.  

Bp Wałęga sprzeciwiał się działalności ówczesnych ludowców na terenie diecezji tarnowskiej, zwłaszcza Wincentego Witosa i Jakuba Bojki. Uważał, że uprawiana przez nich polityczna akcja „uświadamiania ludu” jest niechrześcijańska, bezbożna, odciąga chłopów od Kościoła i wiary, oraz uczy nieposłuszeństwa wobec pasterzy. W 1913 r., jako przeciwwagę dla PSL, z jego inicjatywy powstało   Stronnictwo Katolicko-ludowe.

W latach I wojny światowej bp Wałęga popierał akcję charytatywną i ściśle współpracował w tych sprawach z abp A.S. Sapiehą. W 1928 r. na skutek pogarszającego się zdrowia wyraził gotowość rezygnacji z biskupstwa. Pius XI, któremu przedłożył prośbę w tej sprawie, powiedział mu wówczas: „Jeszcze odbądź synod”. Zorganizowany wkrótce I Synod Diecezjalny okazał się wielkim sukcesem. Ostatecznie po porozumieniu się z nuncjuszem apostolskim ponowił swoją rezygnację 1932 r. Tym razem została ona przyjęta. W styczniu 1933 r. ojciec Św. Pius XI mianował go arcybiskupem oksyrynchitańskim. 15.03.1933 r. zamieszkał w klasztorze redemptorystów w Tuchowie.

 

Abp Leon Wałęga zm. 22.04.1933 r. w Tuchowie. Spoczął w grobowcu koło kościoła redemptorystów w Tuchowie, u stóp obrazu Matki Boskiej, który ukoronował.