Katolicy.eu

Ks. Michał Aronowicz, duszpasterz Polaków w ZSRS.

 

Michał Aronowicz ur. się 7.08.1907 r. we wsi Lubiszcze nad Nurcem. W 1919 r., po skończeniu czterech klas szkoły podstawowej, podjął naukę w prywatnym gimnazjum w Bielsku Podlaskim. W 1926 r. zdał maturę, po czym wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego w Wilnie. Formację seminaryjną łączył ze studiami na wydziale teologicznym wileńskiego uniwersytetu. W 1932 r. przyjął święcenia kapłańskie.

         Pierwszą placówką duszpasterską ks. Aranowicza była parafia Kamionka koło Szczuczyna, gdzie został wikariuszem – koadiutorem. W 1937 r. został proboszczem w tej samej parafii. Jak napisano w jego nekrologu: parafia była bardzo trudna ze względu na ob­szar, a także dużą liczbę prawosławnych i Żydów wśród ludności. Mimo wszyst­ko nigdy nie dopuścił do konfliktów narodowościowych, starał się pomagać ma­terialnie żydowskim dzieciom, przyjaźnił się z batiuszką, któremu pożyczał do czytania polskie gazety.

24.08.1939 r. ks. Aronowicz został zmobilizowany do wojska jako kapelana 3 pułku szwoleżerów w Suwałkach. W szeregach tej jednostki odbył kampanię wrześniową. 24.09.1939 r., po agresji sowieckiej na Polskę, wraz z żołnierzami przekroczył granicę polsko – litewską. Następnie został internowany w obozie w Birsztanach. Kiedy niedopuszczono go do umierającego polskiego żołnierza, postrzelonego wcześniej przez litewskiego strażnika, napisał skargę do litewskiego biskupa Antanasa Karosasa. W odpowiedzi postawiono go przed litewskim sądem i uwięziono. Wkrótce potem oddziały sowieckie zajęły Litwę, a jemu udało mu się uciec z więzienia i przedostać do Wilna. W październiku 1940 r. został mianowany wikariuszem w parafii Raduń. Po agresji Niemiec na ZSRS w czerwcu 1941 r., powrócił na stanowisko proboszcza do Kamionki.

Kiedy zakończyła się II wojna światowa i włączono Kamionkę w granice ZSRS, ks. Aronowicz nie zdecydował się na wyjazd do Polski i pozostał, aby służyć swoim parafianom. W 1948 r. został rektorem kościoła Zwiastowania NMP w Grodnie. Kiedy sowieckie władza zamknęły w 1950 r. świątynie, został wikariuszem w grodzieńskiej parafii Znalezienia Krzyża Św. Od początku swego pobytu w Grodnie opiekował się zakonspirowaną wspólnotą sióstr nazaretanek.

17.02.1951 r. ks. Aronowicz został aresztowany w Grodnie. Trafił do miejscowego więzienia gdzie został podany śledztwu. Prokurator zarzucił mu: że w czasie polskiej burżuazyjnej władzy był organizatorem i kierownikiem antysowieckiej organizacji pod nazwą <Akcja Katolicka> (...). Jej członkowie pod kierunkiem księdza Aranowicza zbierali się przy kościele, a on czytał im gazety, które były nasycone nienawiścią do Związku Sowieckiego, oczerniały go i jego działalność. W 1939 r., gdy Armia Czerwona oswobodziła terytorium Zachodniej Białorusi od polskich panów, Aronowicz występował z kościelnej ambony z wypowiedziami o antysowieckim charakterze, w których wzywał parafian katolików do wstępowania do polskiego wojska i walki z Armią Czerwoną. Oskarżono go ponadto o przechowywanie antysowieckiej literatury, kontakty z AK oraz pomoc Watykanowi i państwom kapitalistycznym. 20.07.1951 r. został zaocznie skazany w Moskwie na 10 lat łagrów i konfiskatę mienia.

Ks. Aronowicz trafił najpierw do łagru Mieżdurieczje w obwodzie kiemierowskim, a następnie do pobliskiego łagru w Olżeras. W październiku 1952 r. przewieziono go do wewnętrznego więzienia w Mińsku. W 1953 r. obniżono mu wyrok i wypuszczono na wolność. Rok później podjął pracę duszpasterską w Odelsku koło Grodna. Wkrótce jednak został proboszczem w grodzieńskiej parafii Znalezienia Krzyża św. W 1954 r. został dziekanem grodzieńskim i ukrytym wikariuszem generalnym na okręg grodzieński. Przez 30 lat był jedynym księdzem katolickim w Grodnie, gdzie mieszkało wówczas około 50 000 polskich katolików. Potajemnie udzielał chrztów, błogosławił małżeństwa i udzielał innych sakramentów katolikom bojącym się represji w razie ujawnienia tego faktu. Był nieustannie nękany wezwaniami przez urzędnika ds. kultów religijnych w sprawie ukrytej katechizacji dzieci i młodzieży. W 1979 r. Ojciec św. Jan Paweł II minował go honorowym prałatem papieskim, a następnie infułatem. Przemiany związane z pierejestrojką Michaiła Gorbaczowa sprawiły, że w 1988 r. gościł prymasa Polski kard. Józefa Glempa. Była to pierwsza oficjalna wizyta biskupa katolickiego w Grodnie od 1939 r.

 

Ks. Michał Aronowicz zm. 30.08.1991 r. w Grodnie. W czasie pogrzebu żegnał go przedstawiciel prawosławnego metropolity mińsko – grodzieńskiego, a kondukt pogrzebowy przeszedł ulicami miasta na wniosek zarządu miasta. W 1998 r. został w pełni zrehabilitowany.