Katolicy.eu

Ks. Paweł Chomicz, duszpasterz Polaków w ZSRR.

 

Paweł Chomicz ur. 17.10.1893 r. w Wołkowysku, na Grodzieńszczyźnie. Czując głos Bożego powołania wstąpił do metropolitalnego seminarium duchownego w Petersburgu. W 1915 r. rozpoczął studia w Akademii Duchownej, przerwane wraz z jej zamknięciem w 1918 r. przez władze radzieckie. Święcenia kapłańskie przyjął w 1916 r.

Ks. Chomicz pracował w latach 1920-1923 w parafii Psków, a następnie był proboszczem parafii św. Kazimierza w Leningradzie. Opiekował się grupami wiernych – tercjarzami Św. Franciszka, kółkami różańcowymi. Był kochany i szanowany przez swoich parafian. Po raz pierwszy został aresztowany w 1926 r. i oskarżony o szpiegostwo i działalność kontrrewolucyjną - rzekome stosunki z Konsulatem RP i agitację propolską oraz deprawację otoczenia - spowodowanie czterech aborcji u gospodyni. Zarzut o przestępstwo obyczajowe został wycofany po badaniach lekarskich, stwierdzających stan dziewictwa zainteresowanej kobiety. Po rocznym śledztwie w czerwcu 1927 r. decyzją Kolegium OGPU LWO został skazany na 10 lat łagrów na Sołówkach. Do łagru przybył w sierpniu 1927 r. Od czerwca 1929 r. przebywał w łagrze na wyspie Anzer w grupie 32 księży katolickich. W czasie pobytu na Sołówkach okazywał wiele miłosierdzia wobec drugich więźniów, często odwiedzał chorych. Wśród uwięzionych kapłanów odgrywał ważną rolę, był jednym z organizatorów ich wspólnego życia religijnego.

W 1932 r. władze więzienne wykryły jakoby „nielegalną <wspólnotę>". W konsekwencji wdrożonego w tej sprawie śledztwa  oskarżono wszystkich więzionych księży na wyspie Anzer księży o stworzenie pod kierunkiem księży Donata Nowickiego i Franciszka Bujalskiego, jak pisano, „zwartego ugrupowania antysowieckiego, którego członkowie systematycznie prowadzili antysowiecką agitację wśród masy roboczej więźniów, organizowali tajne odprawianie nabożeństw i obrzędów religijnych (spowiedzi i Komunii św.), tajnie zajmowali się przygotowywaniem wina (samogonu) i wywierali wpływ na innych więźniów-katolików poprzez rozdawanie pomocy pieniężnej z sum otrzymywanych od swych współwyznawców i organizacji oraz w postaci przekazów pieniężnych, prowadzili rozmowy na tematy religijne werbując w ten sposób zwolenników w łagrze”.

W rozporządzeniu kończącym śledztwo w lipcu 1932 r. postanowiono odnośnie ks. Chomicza: „Przedstawić akt oskarżenia z art. 58-10 KK, trzymać pod strażą i skierować do dyspozycji OO PP OGPU LWO”. Podczas śledztwa powiedział m.in.: „Bóg wyróżnił mnie w ten sposób, że znoszę cierpienia umacniając uczucia innych wiernych. Na żadne kompromisy w dziedzinie religii nie pójdę”. Od lipca 1932 r. do kwietnia 1933 r. przebywał w więzieniu GPU „na Szpalerce" przy ul. Grochowej w Leningradzie, znanym z ponurej sławy. W maju 1933 r. decyzją Kolegium OGPU został skazany na rok karnego izolatora. W czasie trwającego 11 miesięcy i obliczonego na załamanie psychiczne śledztwa, zmuszany był przez znanego z wyrafinowanych metod śledczych agenta GPU, A. Paukera, do porzucenia kapłaństwa i apostazji. Torturowany popadł w silny rozstrój nerwowy. Pomimo ciężkiego stanu zdrowia został zesłany do łagru w Ładojnym Polu do pracy przy wyrębie lasu. Pod koniec 1933 r. przeniesiono go stamtąd do szpitala dla nerwowo chorych w Leningradzie.

Ks. Chomicz odzyskał wolność w grudniu 1936 r. z zakazem osiedlania się w 12 większych miastach. Początkowo przebywał w Ufie u miejscowego duszpasterza, ks. Franciszka Budrysa. Wobec odmowy zameldowania wyjechał do Witebska, gdzie również odmówiono mu zameldowania. Przeniósł się do Irkucka, gdzie zamieszkał z ks. Antonim Żukowskim, administratorem miejscowej parafii. Po aresztowaniu ks. Żukowskiego w lipcu 1937 r. wyjechał i zamieszkał w małej wiosce niedaleko Kostromy. Wg informacji Wydziału Konsularnego Ambasady RP w Moskwie przesłanych MSZ na temat więzionych księży różnych narodowości, podanych w pismach ze stycznia i czerwca 1938 r., przebywał w okolicach Kostromy. W 1939 r. przyjechał nielegalnie do Leningradu, gdzie mieszkał i odprawiał w mieszkaniach tajne Msze św. Po odjeździe ostatniego kapłana przyjął obowiązki Apostolskiego Administratora Leningradu.

Podczas blokady Leningradu ks. Chomicz został 15.06.1942 r. aresztowany za antysowiecką i defetystyczną agitację oraz za oszczerstwa rzucane na władzę sowiecką. 1.09.1942 r. Wojenny Trybunał Wojskowy NKWD obwodu leningradzkiego skazał go na śmierć.

 

Ks. Paweł Chomicz został rozstrzelany 10.09.1942 r. w Leningradzie. Obecnie toczy się jego proces beatyfikacyjny.