Katolicy.eu

Ks. Władysław Czyżewski, kapelan wojskowy.

 

         Władysław Czyżewski ur. się 28.01.1911 r. w Barbarówce na Wołyniu. W 1920 r. wraz z rodzicami, uciekł przez bolszewikami do Ostroga, po polskiej stronie granicy. Tu przez 4 lata uczęszczał do gimnazjum, po czym wstąpił do niższego seminarium duchownego we Włodzimierzu Wołyńskim. W 1929 r. zdał maturę, po czym wstąpił do wyższego seminarium duchownego w Łucku. W 1936 r. przyjął święcenia kapłańskie.

         Pierwszą placówką duszpasterską ks. Czyżewskiego, była parafia św. Anny w Kowlu, w której posługiwał jako wikary. Potem duszpasterzował jako wikary w Kostopolu i Janowej Dolinie. W 1937 r. został proboszczem w parafii Chinocze.

          Ks. Czyżewski najprawdopodobniej jako kapelan walczył w kampanii wrześniowej na Lubelszczyźnie. Po zajęciu Wołynia przez wojska sowieckie, już pod koniec września 1939 r. w Kowlu podjął działalność konspiracyjną. W 1940 r. został komendantem w Chinoczach organizacji konspiracyjnej Kresowe Bataliony Śmierci.

         18.03.1941 r. ks. Czyżewski został aresztowany przez NKWD. Zarzucono mu przynależność do POW - „polskiej, nacjonalistycznej powstańczej organizacji i werbowanie do niej miejscowych Polaków”. Torturowany przyznał się do działalności konspiracyjnej. Przetransportowany najpierw do Lwowa, a potem do Moskwy, gdzie stanął przed sądem, który za „przynależność do polskiej antysowiecko – powstańczej organizacji Kresowe Bataliony Śmierci”, w której prowadził aktywną działalność przeciwko sowieckiej władzy w celu odbudowania polskiego burżuazyjno – nacjonalistycznego państwa” skazał go na karę śmierci przez rozstrzelanie. Po 60 dniach oczekiwania na egzekucję, karę śmierci zamieniono mu na 25 lat łagrów.

Ks. Czyżewski trafił do łagru w Kamyszynie koło Stalingradu. Wolność odzyskał w lutym 1942 r. na skutek ogłoszonej dla Polaków amnestii, będącej skutkiem porozumienia zawartego przez rząd Władysława Sikorskiego z władzami ZSRS. W drodze do formującej się armii gen. Władysława Andersa, zachorował na tyfus i czerwonkę. Po wyjściu ze szpitala, wobec ewakuacji polskich oddziałów z ZSRS na Bliski Wschód, udał się do polskiej ambasady w Kujbyszewie.  Następnie pracował jako mąż zaufania w jednym z konsulatów.

Kiedy w kwietniu 1943 r. Niemcy odkryli katyńskie groby, rząd polski zwrócił się do Międzynarodowego Czerwonego Krzyża o ustalenie sprawców zbrodnii. Józef Stalin wykorzystał tą sytuację jako pretekst do zerwania stosunków dyplomatycznych z rządem polskim. Konsekwencją tej decyzji było ponowne aresztowanie 30.12.1943 r. ks. Czyżewskiego. W lipcu 1944 r. przywrócono mu poprzedni wyrok skazujący go na karę śmierci. Jednak po kilkunastu dniach sąd Najwyższy ZSRS zamienił mu karę śmierci na 10 lat łagrów. Cały wyrok odsiedział w różnych łagrach  na teranie ZSRS.

Ks. Czyżewski został wypuszczony z łagru na początku 1954 r. Jednak nie pozwolono mu na powrót w rodzinne strony. Przez następne dwa lata przebywał na zesłaniu w Karagandzie. W 1956 r. w ramach repatriacji pozwolono mu opuścić ZSRS i wyjechać do Polski.

Ks. Czyżewski osiadł w archidiecezji wrocławskiej. W 1965 r. został administratorem parafii Michalce koło Namysłowa. Dwa lata później przeniósł się do diecezji przemyskiej, gdzie pracował w kilku parafiach. Po przejściu na emeryturę zamieszkał w Rzeszowie. W marcu 1994 r. w liście do przyjaciela zwierzał się: „największą pomocą i siłą w radzieckich obozach był modlitwa, pamięć o Was i pragnienie spotkania się z wami. (...) Modlitwa była moją siłą i przetrwaniem w trudnych dla mnie dniach (...) Teraz jestem zamknięty w małym pokoju, który jest najpiękniejszym Kościołem życia. Tu się spotykam z Bogiem i ludźmi, którym mogę choć troszeczkę udzielić pokoju”.

 

Ks. Władysław Czyżewski zm. 12.05.1994 r. w Rzeszowie.