KATOLICY.EU

Ks. Bolesław Gudejko, duszpasterz Polaków w ZSRS.

 

         Bolesław Gudejko ur. się 5.08.1894 r. w Wilnie w rodzinie robotniczej. W 1910 r., po skończeniu szkoły średniej, wstąpił do wileńskiego seminarium duchownego. W 1914 r., jako alumn, został skierowany na studia do Akademii Duchownej w Petersburgu. Wybuch I wojny światowej spowodował, że musiał przerwać studia. w 1917 r. przyjął święcenia kapłańskie.

         Ks. Gudejko posługiwał jako wikariusz w parafii św. Rafała w Wilnie i w Mołodecznie. Później był proboszczem kolejno w: Radoszkowicach, Łukonicy i Krupie. Wraz ze swoimi parafianami przeżył okupację sowiecką i niemiecką. Nie opuścił swojej placówki pomimo włączenia jej w granice ZSRS.

         16.01.1951 r. ks. Gudejko został aresztowany przez agentów MGB i uwięziony w Grodnie. W akcie oskarżenia czytamy: w czasie okupacji niemieckiej podtrzymywał przestępczy związek z członkami działających na terytorium rejonu lidzkiego grodzieńskiego obwodu terrorystycznymi oddziałami polskiej nacjonalistycznej organizacji „Armia Krajowa”, okazywał im pomoc materialną i jako ksiądz rzymskokatolickiego kościoła ideowo ich inspirował. Pozostawał w bliskich kontaktach z dowódcą polskiego nacjonalistycznego podziemia (…) Krasickim (uciekł do Polski) i niejednokrotnie przyjmował w kościele podległych mu członków „AK”, urządzał im nabożeństwa i inne religijne obrządki, w czasie których wykonywany był polski nacjonalistyczny hymn. W 1945 r. w czasie pobytu we wsi Ryjówce lidzkiego rejonu spowiadał dowódcę terrorystycznej band grupy „AK” Tirkina (poszukiwany) i podległych mu terrorystów. Pod koniec lata 1947 roku odprawił we wsi Kozicze obrzęd chrzcin w domu mieszkańca tej wsi Bukatko Dominika (osądzony) i spotkał się z dowódcą terrorystycznej grupy bandyckiej AK Bukatko Janem (zabity) i uczestniczył z nim w wypitce. Bezposrednio po tym spotkaniu we wsi Bernuty, lidzkiego rejonu, spowiadał chorego członka terrorystycznej grupy „AK”, Sapieżko Edwarda (osądzony), i brał udział w szukaniu sposobu jego ukrycia w czasie choroby przed organami władzy sowieckiej (…). Będąc wrogo nastawiony do władzy sowieckiej prowadził antysowiecką agitację wśród swoich znajomych. Przechowywał u siebie radioodbiornik i stale słuchał audycji „Głosu Ameryki i BBC, mówił o nich, że zgodnie z prawdą ukazują rzeczywistość i rzucał oszczerstwa na sowieckie radio (…). W marcu 1947 r. z osądzoną już za związek z członkami „AK” Skorobatą rzucał oszczerstwa na materialny poziom życia obywateli sowieckich. Jako proboszcz kościoła w Krupach, lidzkiego rejonu, wbrew zakazom, jakie otrzymali księża, uczył dzieci teologii i masowo nauczał je katechizmu. W tym celu prowadził dwutygodniowe zbiórki dzieci w wieku szkolnym ze swojej parafii. Oprócz tego w swoim domu przechowywał antysowiecką literaturę i portret Piłsudskiego, który zdjęto w czasie aresztowania.

         Ks. Gudejko został skazany na 10 lat łagrów i konfiskatę mienia. Najpierw skierowano go do Kamyszłagu na Syberii. W 1953 r. przeniesiono go do łagru budowlanego w obwodzie omskim. Stamtąd wkrótce trafił do Ozieragu w obwodzie irkuckim. Potem przeniesiono go do lagru Tajszet. W czerwcu 1955 r. wysłał podanie do prokuratora generalnego ZSRS, w którym wykazywał bezpodstawność wymierzonego mu wyroku.

         W lipcu 1955 r. 17  osób w imieniu wszystkich parafian wystąpiło do przewodniczącego Komitetu Bezpieczeństwa Państwowego przy Radzie Ministrów o uwolnienie ks. Gudejko. W kwietniu 1956 r. zastępca wojskowego prokuratora Białoruskiego Wojskowego Obwodu gen.-mjr Roginiec skierował do Wojskowego Trybunału Białoruskiego Wojskowego okręgu, w którym pisał, że w wyniku ponownego zbadania sprawy należy stwierdzić, że prawnych podstaw do aresztowania i uwięzienia Gudejki (…) nie było, a jego wina za dokonane przestępstwa(…) nie została udowodniona. W oparciu o powyższe (…) proszę postanowienie (…) dotyczące Gudejko Bolesława (…) skasować, a prowadzoną sprawę umorzyć na podstawie braku dowodów jego winy.

         Zwolniony z łagru w lipcu 1956 r., schorowany ks. Gudejko powrócił do swojej parafii, gdzie podjął obowiązki proboszcza.

 

         Ks. Bolesław Gudejko zm. 2.02.1961 r.