KATOLICY.EU

Ks. Piotra Janukowicz, duszpasterz Polaków w ZSRR.

 

Piotr Janukowicz ur. 18.10.1863 r. we wsi Denisowo w diecezji wileńskiej. Po ukończeniu miejscowej „szkoły ludowej", był przez 5 lat pomocnikiem pisarza gminnego. Mając 21 lat rozpoczął naukę w gimnazjum w Wilnie. We wrześniu 1886 r., po zdaniu egzaminów w klasie IV, wstąpił do metropolitalnego seminarium duchownego w Petersburgu. W 1891 r. otrzymał w Kownie święcenia kapłańskie z rąk bpa Antanasa Baranowskiego.

Do maja 1892 r. ks. Janukowicz pozostawał bez stanowiska ze względu na przeszkody stawiane przez władze państwowe. Po tej dacie delegowany do pomocy proboszczowi rozległej parafii Nowogród w Rosji, odwiedzał katolików rozproszonych na terenie guberni nowogrodzkiej. W lipcu 1892 r. został mianowany wikariuszem parafii Lucyn w guberni witebskiej. W marcu 1893 r. został karnie zesłany przez władze administracyjne do miejsca odosobnienia w klasztorze w Agłonie na Łotwie za to, że siedział w czasie przysięgi przyjmowanej w sądzie od świadków przez duchownego prawosławnego, podczas gdy należało stać. Po odbyciu kary jednego roku otrzymał nominację na wikariusza parafii Nowogród w Rosji.

W maju 1897 r. ks. Janukowicz otrzymał nominację na proboszcza parafii Kamień koło Mińska. Na skutek donosów duchowieństwa prawosławnego do władz administracyjnych i policji, został z niej odwołany. Od marca 1902 r. do sierpnia 1904 r. był kapelanem kaplicy w Penzie, będącej filią parafii Kazań w Rosji europejskiej. Pracował tam również jako katecheta w miejscowych szkołach. Po wybuchu wojny rosyjsko – japońskiej otrzymał w sierpniu 1904 r. nominację na kapelana wojskowego w Mandżurii i Kraju Usuryjskim.

W grudniu 1905 r. ks. Janukowicz objął stanowisko administratora parafii Dubrowa koło Orszy. Od 1909 do 1911 r. był proboszczem i dziekanem parafii Bychów na Białorusi, a następnie proboszczem i dziekanem w Nieświeżu. W latach 1909-1910 był dwukrotnie sądzony przez władze carskie w Bychowie za rozdawanie broszurek broniących wiary katolickiej i skazany przez sąd okręgowy raz na 3, a drugi raz na 4 dni aresztu domowego. Od 1912 do końca 1921 r. był administratorem parafii Nawiedzenia NMP na cmentarzu Wyborskim w Petersburgu.

Pomimo przejęcia władzy w Rosji przez bolszewików ks. Janukowicz nie opuścił powierzonych sobie wiernych. Od 9 do 14.09.1919 był więziony i skierowany przez władze bolszewickie do robót przymusowych na terenie miasta. 10.05.1920 r. został aresztowany za przechowywanie w podziemiach kościoła zwłok Polaków w trumnach metalowych w celu wywiezienia ich do Polski, a 14.09.1920 r. skazany na rok więzienia, z którego uwolniono go na mocy amnestii. W 1921 r. otrzymał nominację na proboszcza parafii św. Franciszka Serafickiego w Leśnem koło Petersburga.

3.03.1923 r. ks. Janukowicz, za niepodpisanie narzucanej przez władze umowy z rządem na prawo używania upaństwowionych kościołów i za branie udziału w zebraniach księży zwoływanych przez abpa Edwarda Roppa i abpa Jana Cieplaka dla dyskutowania nowej sytuacji Kościoła, został wezwany, razem z abpem Cieplakiem i innymi księżmi z Petersburga, do Moskwy i tam 9.03.1923 r. razem z nimi aresztowany. W znanym pokazowym procesie moskiewskim, oskarżony o dopomaganie Cieplakowi i Budkiewiczowi w ich przestępstwach, odmowę w wykonywaniu praw i agitację przeciwko władzy radzieckiej został 25.03.1923 r. skazany na 3 lata więzienia bez ścisłej izolacji i pozbawienie praw obywatelskich na taki sam okres. Przebywał w więzieniu na Butyrkach i Lefortowie w Moskwie.

Po odbyciu wyroku ks. Janukowicz był w latach 1926-1934, i być może później, administratorem parafii Faszczówka w dekanacie Mohylew. Na przełomie 1933 i 1934 r. miał także pod opieką parafię Szkłów w dekanacie Mohylew. Według pisma Konsulatu Generalnego RP w Mińsku do Poselstwa Polskiego w Moskwie z 22.02.1934 r. był jednym z 12 księży pracujących wówczas jeszcze na Białorusi. Aresztowany 9.06.1937 r. w Faszczówce, został 25.08.1937 r. wyrokiem Komisji NKWD i Prokuratury ZSSR skazany jako przywódca komórki powstańczej POW w szkłowskim rejonie na karę śmierci.

 

Dwa dni później, 27.08.1937 r., ks. Piotr Janukowicz razem z księżmi: Konstantym Andrekusem, Piotrem Awgło, Janem Borowikiem i Stanisławem Rajko, oskarżonymi o takie samo przestępstwo, został rozstrzelany. Miał 74 lata.