KATOLICY.EU

Ks. Albin Jaroszewicz, duszpasterz Polaków w ZSRR.

 

         Albin Jaroszewicz ur. się w 1879 r. w Jasionowej Dolinie na ziemi białostockiej. W 1896 r. ukończył gimnazjum w Petersburgu, po czym wstąpił do wyższego seminarium duchownego w Wilnie. W 1901 r. przyjął święcenia kapłańskie.

W 1903 r. ks. Jaroszewicz został proboszczem w Kalinówce. Dwa lata później objął parafię w Strablu. W 1908 r. został proboszczem w Olkowiczach. Rok później został skierowany na pięcioletnie studia filozofii i teologii do Fryburga w Szwajcarii. W 1914 r. powrócił do diecezji wileńskiej. W 1915 r. objął parafię Łużki. W 1919 r. został profesorem w wileńskim seminarium duchownym. Po ośmiu latach posługi seminaryjnej objął parafię w Wołkowysku. Jako proboszcz i miejscowy dziekan spędził tu 10 lat. W 1937 r. został przeniesiony do Grodna na proboszcza fary i dziekana.

Pod okupacją sowiecką ks. Jaroszewicz rozwinął konspiracyjną działalność charytatywną Towarzystwa Miłosierdzia św. Wincentego a’ Paulo. 13.04.1940 r., w obliczu groźby aresztowań i surowych represji, rozwiązał towarzystwo.

Po zajęciu Grodna przez wojska niemieckie, ks. Jaroszewicz założył, za zgodą nowego okupanta, Obywatelski Komitet Pomocy Ofiarom Wojny i stanął na jego czele jako prezes. Celem komitetu było: „udzielanie pomocy najbardziej poszkodowanym przez władzę sowiecką, więźniom politycznym i ich rodzinom, pogorzelcom i wszystkim, którzy zostali bez pracy i środków do życia razem około 900 rodzin”. Komitet utworzony przy udziale duchowych prawosławnych składał się z 5-ciu sekcji: meblowej, żywnościowej, odzieżowej, środków do ogrzewania mieszkań i pieniężnej. Po dwóch miesiącach działalności niemiecki komendant Grodna zakazał jego działalności.

W październiku 1942 r. Niemcy aresztowali ks. Jaroszewicz razem z 20 siostrami nazaretankami. Po trzech tygodniach spędzonych w areszcie jako zakładnik odzyskał wolność. Po raz drugi był aresztowany we wrześniu 1943 r. w Białymstoku. Spędził wówczas w areszcie 10 dni, po czym został zwolniony.

Po zajęciu Grodna przez wojska sowieckie i włączeniu miasta w granice ZSRR, ks. Jaroszewicz nie zdecydował się na wyjazd do Polski. Pozostał wśród swoich wiernych pomimo obawy, że zostanie aresztowany. Jak ocenia ks. prof. Roman Dzwonkowski: „Ks. Jaroszewicz był cenionym duszpasterzem i cieszył się dużym autorytetem moralnym, zarówno wśród katolików jak i prawosławnych”.

20.07.1945 r. ks. Jaroszewicz został aresztowany przez NKWD w Grodnie. Zarzucono mu zdradę ojczyzny. Jego wina miała polegać na tym iż: „podawał oszczercze informacje o rzeczywistości sowieckiej. Wrogo nastawiony do władzy radzieckiej w sierpniu 1941 r. zorganizował antyradziecką organizację <Obywatelski Komitet Pomocy Ofiarom Wojny>, po czym kierował jej działalnością aż do likwidacji. Będąc kierownikiem tej organizacji, prowadził aktywną działalność antysowiecką wśród mieszkańców. Wspierał rodziny wrogów, którzy zostali represjonowanie przez organ władzy sowieckiej. 2.10.1941 r. sporządził kontrrewolucyjną odezwę do mieszkańców, w której oczernił państwo sowieckie i istniejący w Związku radzieckim ustrój socjalny. Te odezwy zostały powielone i rozklejone na ulicach Grodna”.

Na pytanie sądu, czy przyznaje się do winy zdrady Ojczyzny, Ks. Jaroszewicz oświadczył, że nie czuje się winnym ponieważ jego ojczyzną jest Polska a jako chrześcijanin i ksiądz katolicki nie ma nienawiści do Związku Sowieckiego, natomiast był niezadowolony z jego rządów z powodu masowych deportacji w latach 1939-1941.

24.12.1945 r. sąd uznał ks. Jaroszewicza winnym zdrady ojczyzny i wymierzył mu karę 8 lat łagrów i 3 lata pozbawienia praw obywatelskich oraz konfiskatę mienia. Wyrok odsiadywał najpierw w ciężkim więzieniu NKWD w Mińsku  a potem w łagrze NKWD w Nowosadach koło Mińska.

 

Ks. Albin Jaroszewicz zm. 18.07.1946 r. w łagrze w Nowosadach koło Mińska. W 1992 r. został zrehabilitowany.