KATOLICY.EU

Ks. Władysław Mączka, duszpasterz Polaków w ZSRS.

 

Władysław Mączka ur. się w 1897 r. w Zimnodole koło Olkusza w rodzinie chłopskiej. Edukację rozpoczętą w szkole podstawowej, kontynuował w gimnazjum klasycznym w Częstochowie. W 1913 r., po zamknięciu szkoły przez władze carskie, wstąpił do szkoły handlowej. Rok później, wybuch pierwszej wojny światowej przerwał jego edukację. Do szkoły powrócił w 1916 r., kiedy zaczął naukę w  gimnazjum klasycznym w Olkuszu. W 1921 r. zdał matur i podjął pracę Biurze Ubezpieczeń w Wilnie. W 1923 r. został nauczycielem w szkole podstawowej na wsi pod Wilnem. W 1924 r. wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego. Po pięciu latach formacji przyjął święcenia kapłańskie.

          Ks. Mączka posługiwał jako wikary kolejno w Parafiowie, Brasławiu i Dąbrowie. W 1931 r. został proboszczem w Sielawiczach koło Słonimia. Po 7 latach został przeniesiony do parafii Skrzybowce koło Lidy. Tu rozwinął działalność Akcji Katolickiej. Kiedy we wrześniu 1939 r. Polskę zalały hordy niemieckie i sowieckie, nie opuścił swoich parafian. Przeżył wraz z nimi najpierw okupację sowiecką a potem niemiecka. Nie opuścił swojej placówki także po zakończeniu II wojny światowej, gdy ziemię lidzką włączono w granice ZSRS. W 1947 r. został proboszczem parafii Nowy Dwór.

         1.02.1950 r. ks. Mączka został aresztowany przez agentów MGB. W akcie oskarżenia napisano: Jest nieprzejednanym wrogiem Sowieckiej władzy, prowadzi aktywną działalność antysowiecką skierowaną przeciwko przewodniej roli partii i przeciwdziała decyzjom władzy na wsi. (...) W czasie okupacji niemieckiej prowadził antysowiecką agitację, wychwalał armię niemiecką i rozpowszechniał prowokacyjne zmyślenia dotyczące Sowieckiej władzy. A po wygnaniu faszystowskich okupantów z terytorium grodzieńskiego obwodu wszedł na drogę jawnej wrogiej działalności. Występuje w kościelnej ambony z kazaniami anntysowieckiego i prowokacyjnego charakteru i rzuca oszczerstwa na państwowy ustrój Sowiecki. Zarzucono mu także iż w maju 1943 r. w kazaniu powiedział że Polacy w Katyńskim lesie koło Smoleńska zostali zamordowani nie jakoby przez Niemców, a przez sowieckie wojska.  Oskarżono go również o wzywanie rodziców, aby nie posyłali dzieci do szkól sowieckich i ukrytą katechizację.

28.04.1950 r. ks. Mączka został skazany na 10 lat łagrów, 5 lat pozbawienia praw publicznych i konfiskatę mienia. Ponieważ odwołał się od wyroku, odbyła się ponownie rozprawa w wyniku której został skazany na 25 lat łagrów.

W 1954 r. ks. Mączka napisał z łagru Komsomolsk nad Amurem prośbę do Prokuratora Obwodu Grodzieńskiego o anulowanie wyroku i przywrócenia praw obywatelskich. Zwolnienie uzyskał i mógł po czterech latach niewolniczej pracy upuścić  łagier. W 1958 r. komunistyczne władze pozwoliły mu objąć parafię Łunna koło Grodna. Tu pracował przez następne 24 lata.

 

Ks. Władysław Mączka zm. 24.02.1982 r. w Łunnie. W 1998 r. Wojskowe Kolegium Sądu Najwyższego Republiki Białoruś zrehabilitowało go pośmiertnie. W uzasadnieniu napisano: W materiałach sprawy brakuje dowodów winy skazanego co do tego, że on, pracując jako proboszcz kościoła, w swoich kazaniach do parafian oraz w prywatnych rozmowach z miejscową ludnością wzywał do obalenia, podważenia lub osłabienia władzy sowieckiej albo do przeprowadzenia pojedynczych, kontrrewolucyjnych zbrodni. W ten sposób Mączka za przeprowadzenia antysowieckiej agitacji i propagandy został skazany bez wystarczających racji.