KATOLICY.EU

Bp Kazimierz Michalkiewicz, sufragan wileński.

 

Kazimierz Mikołaj Michalkiewicz ur. się 1.02.1865 r. w majątku Hopeniszki na Żmudzi, w rodzinie ziemiańskiej. Jego ojciec walczył w powstaniu styczniowym. Mając 19 lat wstąpił do metropolitalnego seminarium duchownego w Petersburgu. W 1888 r. przyjął święcenia kapłańskie, po czym podjął posługę jako wikary najpierw w Witebsku, a potem w Warkowie. Od 1891 r. był proboszczem par. Bierżagol i miejscowym dziekanem. 5 lat później został proboszczem w Kronsztadzie. Jednocześnie był kapelanem wojskowym, katechetą w szkole inżynierii morskiej oraz w szkołach średnich. Czynnie uczestniczył w życiu społecznym i narodowym parafii kronsztadzkiej. Podjął także studia w Akademii Duchownej w Petersburgu uwieńczone stopniem mgra teologii w 1909 r. Ze względów duszpasterskich nauczył się języka litewskiego oraz łotewskiego i wygłaszał kazania w tych językach.

W 1902 r. ks. Michalkiewicz został proboszczem parafii na „Złotej Górce” w Mińsku, gdzie przywrócił język polski w nabożeństwach paraliturgicznych, poprzednio wyrugowany na skutek presji władz carskich na rzecz języka rosyjskiego. Jego kazania i organizowane przez niego uroczyste nabożeństwa przyczyniły się do ożywienia życia religijnego i narodowego w Mińsku. Po objęciu stanowiska dziekana, rozpoczął ożywioną pracę w całej prawie guberni, krzewiąc oświatę i ewangelizując miejscową ludność. Aby skuteczniej dotrzeć do wiernych propagował stowarzyszenia katolickie takie jak Żywy Różaniec czy Trzeci Zakon Św. Franciszka.

 W 1908 r. ks. Michalkiewicz został mianowany administratorem diecezji wileńskiej, opuszczonej na skutek wydalenia z Wilna przez władze carskie bpa Edwarda Roppa. Starał się godzić oczekiwania Polaków i Litwinów zamieszkujących Wileńszczyznę. W 1909 r. polecił, by księża pełniący posługę w parafiach mieszanych władali oboma językami. Gdy jednak wypowiedział się za unią Litwy z Polską, nacjonaliści litewscy zwrócili się we 09.1917 r. do papieża o mianowanie biskupem Litwina.

Ks. Michalkiewicz czynnie uczestniczył w życiu narodowym Polaków w Wilnie. Kiedy w 1910 r. miała miejsce na Jasnej Górze uroczysta rekoronacja obrazu MB Janogórskiej zorganizował uroczystą pielgrzymkę i stanął na jej czele. Pielgrzymi wileńscy złożyli jako wotum ryngraf miedziany [21,8 cm x 18,4] z namalowanym Wizerunkiem Matki Bożej Jasnogórskiej. Dekoracja awersu z owalnym, otoczonym panopliami medalionem z przedstawieniem Matki Bożej Jasnogórskiej nawiązywała bezpośrednio do wykonywanych w latach 1768-1772 ryngrafów konfederatów barskich. Zapewne było to przedsięwzięcie celowe, chodziło w tym wypadku nie tylko o manifestacje religijną, ale również patriotyczną. Taką przecież była uroczystość koronacji Cudownego Obrazu Matki Bożej Jasnogórskiej. Pielgrzymi wileńscy demonstrując niejako wieź narodów litewskiego i Polskiego modlili się również śpiewem pieśni w języku litewskim Ryngraf aktualnie znajduje się w trzeciej części kaplicy Cudownego Obrazu po lewej stronie od wejścia głównego.

W 1916 r. z inicjatywy ks. Michalkiewicza odnowiono słynne wileńskie trzy krzyże. Ksiądz Prałat Jan Kurczewski pisał: Wielebny ks. Administrator Apostolski, Kazimierz Mikołaj Michałkiewicz, powagą swoją zezwolił na odnowienie prastarej pamiątki religijnej i wziął w swoje ręce kierunek całej sprawy. Wykonanie jej poręczył znanym ze swego talentu w sztuce budowniczej - panu Antoniemu Wiwulskiemu, który nakreślił plan budowy Krzyżów trwałych z żelaza i cementu oraz panu Teofilowi Szopie, jako wykonawcy planu.” Ponieważ okupujący wówczas Wilno nie zgodzili się oni na uroczyste poświęcenie monumentu, poświęcił go potajemnie. Jego gorący patriotyzm sprawił, że w czerwcu w 1918 r. został przez okupacyjne władze niemieckie internowany w Maria – Laach w Nadrenii.

 Ks. Michalkiewicz wolność odzyskał w listopadzie 1918 r. Ponieważ Wilno otrzymało wkrótce biskupa, udał się do Mińska. Nie opuścił miasta pomimo zajęcia go przez bolszewików. 18.08.1920 r. został aresztowany wraz z biskupem mińskim Zygmuntem Łozińskim, po czym trafił do więzienia na moskiewskiej Łubiance. Dzięki interwencji rządu litewskiego po kilku miesiącach został uwolniony, po czym powrócił do Wilna.

W 1923 r. ks. Michalkiewicz przyjął sakrę biskupią, po czym objął obowiązki sufragana diecezji wileńskiej. Był wikariuszem generalnym diecezji wileńskiej oraz wizytatorem klasztorów i zgromadzeń zakonnych. Podczas uroczystości koronacji obrazu Matki Bożej Ostrobramskiej w Wilnie z udziałem marszałka Józefa Piłsudskiego i prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mościckiego, wygłosił kazanie, w którym nawiązał do ślubów króla Jana Kazimierza, podkreślając, że przez ten akt Matka Boża Ostrobramska uroczyście zostaje także ogłoszoną Królową Polski.

 

Bp Kazimierz Michalkiewicz zm. 16.02.1940 r. w Wilnie i tam został pochowany.