KATOLICY.EU

O. Antoni Niemancewicz, egzarcha dla katolików obrządku wschodniego na Białorusi.

 

Antoni Niemancewicz ur. 8.02.1893 r. w Petersburgu. Po ukończeniu gimnazjum w tym mieście wstąpił do metropolitalnego seminarium duchownego. Święcenia kapłańskie przyjął w 1915 r. Następnie przez 3 lata studiował w Akademii Duchownej w Petersburgu, uzyskując stopień kandydata teologii. Był duszpasterzem w par. Kołpino.

Pomimo przejęcia władzy w Rosji przez bolszewików, ks. Niemancewicz nie opuścił powierzonej sobie trzódki. Po tłumnej manifestacji petersburskich katolików przed budynkiem CZEKA dla poparcia petycji o uwolnienie abpa Edwarda Roppa został 25.05.1919 r. aresztowany pod zarzutem jej organizowania i skazany na 6 miesięcy pobytu w znanym więzieniu Kriesty. Po 1920 r. był wikariuszem w par. św. Piotra i Pawła w Moskwie, gdzie za pracę duszpasterską wśród młodzieży został w 31.05.1921 r. aresztowany z oskarżenia o antysowiecką propagandę i 2.08.1921 r. skazany przez piotrogrodzki gubernialny oddział CZEKA na rok robót przymusowych.

Ks. Niemancewicz odzyskał wolność dzięki wymianie więźniów pomiędzy Polską i ZSRR. Do kraju przybył 1.02.1925 r. Jesienią 1925 r. wyjechał na studia w Papieskim Instytucie Wschodnim w Rzymie. Ukończył je w 1927 r., uzyskując stopień doktora. Rozprawa ukazała się w języku polskim pt. „Bolszewizm a wychowanie. Obecne prawodawstwo bolszewickie w Rosji, dotyczące wychowania religijnego i moralnego młodzieży wobec prawa Bożego tak naturalnego jak objawionego”. Przez następny rok był asystentem w bibliotece w Papieskim Instytucie Wschodnim w Rzymie.

W 1928 r. ks. Niemancewicz powrócił do Polski, po czym podjął prace jako wykładowca w Instytucie Misyjnym w Lublinie, założonym w 1924 r. przez abpa Edwarda Roppa. Jednocześnie w roku akademickim 1928/29 jako starszy asystent prowadził wykłady zlecone z teologii porównawczej na Wydziale Teologicznym KUL. W 1929 r. wstąpił do Towarzystwa Jezusowego i pracował na placówkach obrządku wschodniego tego zakonu w Polsce, m.in. w Albertynie i Synkowiczach. W latach 1935-1939 był wykładowcą w seminarium duchownym obrządku wsch. oo. jezuitów w Dubnie w diecezji łuckiej i rektorem domu.

We wrześniu 1939 r. o. Niemancewicz został na pewien czas aresztowany przez wojska sowieckie. 17.09.1939 r. metropolita obrządku wsch. we Lwowie, Andrzej Szeptycki, mianował go egzarchą dla katolików tego obrządku na Białorusi. Pełnił powierzone mu obowiązki w trudnych warunkach sowieckiej a potem niemieckiej okupacji.

W sierpniu 1942 r. o. Niemancewicz został aresztowany w Mińsku przez SD, po czym Niemcy wywieźli go do Berlina.

 

Według bpa Adama Kozłowieckiego, o. Antoni Niemancewicz zginął 2.12.1942 r.