KATOLICY.EU

Ks. Ignacy Olszański, duszpasterz Polaków w ZSRS.

 

Ignacy Olszański ur. się 9.02.1883 r. w zaścianku Olszanica koło Bielska Podlaskiego, w rodzinie szlacheckiej. Mając 6 lat podjął naukę w szkole podstawowej w Surażu. Edukację kontynuował w gimnazjum w Białymstoku. W 1903 r. zdał maturę, po czym wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego w Wilnie. Cztery lata później, jago przełożeni skierowali go do Petersburga, gdzie podjął studia w Akademii Duchownej. W 1910 r. przyjął święcenia kapłańskie. Rok później uzyskał tytuł magistra teologii. Następnie studiował we Fryburgu w Szwajcarii oraz w Rzymie. Odwiedził również Niemcy, Wielką Brytanię i Francję, gdzie pracował wśród polskich robotników. W 1913 r. powrócił do Wilna i został wikariuszem w miejscowej katedrze. Po 6 miesiącach został rektorem kościoła św. Bartłomieja.

Ks. Olszański interesował się problematyką robotniczą. Był inicjatorem tworzenia stowarzyszeń robotników chrześcijańskich. Założył w Wilnie Caritas. Działał w towarzystwie Pomocy Ofiarom Wojny. Tworzył kuchnie ludowe i biura pośrednictwa pracy. Kiedy w 1915 r. Niemcy zajęli Wilno, bronił polskie szkoły przed germanizację oraz  polskie stowarzyszenia przed likwidacją, za co został  uwięziony.

W 1921 r. ks. Olszański założył Centralny Związek Chrześcijańskich Związków Zawodowych w archidiecezji wileńskiej. W 1919 r. został wybrany posłem na Sejm. Pracował w komisjach administracji i spraw zagranicznych. W 1922 r. ponownie zasiadł w ławach poselskich. Pracował w komisji  Opieki Społecznej i Inwalidzkiej. Był członkiem Rady Naczelnej Chrześcijańskiej Demokracji oraz wiceprezesem i wieloletnim członkiem Zarządu Głównego stronnictwa. W latach 1919-1927 był radnym miasta Wilna. W 1925 r. został uhonorowany tytułem prałata papieskiego.

W 1931 r. ks. Olszański został proboszczem w Farze w Grodnie, miejscowym dziekanem oraz asystentem Akcji Katolickiej.

W 1938 r. ks. Olszański został proboszczem w Łyntupach. Wiosną 1939 r. z powodów zdrowotnych przeszedł do parafii Żołudek. Tu przeżył okupację sowiecką i niemiecką. Działał wówczas aktywnie w strukturach Armii Krajowej. Kiedy po zakończeniu II wojny światowej znalazł się w granicach ZSRS, nie zdecydował się wyjazd do Polski.

12.11.1948 r. ks. Olszański został aresztowany przez agentów MGB. Zarzucono mu m.in., że „będąc wrogo nastawiony do władzy sowieckiej, prowadził kontrrewolucyjną agitację wśród mieszkańców miasteczka Żołudek w obwodzie grodzieńskim. W czasie okupacji niemieckiej wygłaszał w kościele kazania, w których oczerniał Sowiecką władzę i rzeczywistość. W 1947 r. oczerniał Sowiecką demokrację, kołchozy oraz kołchozowe budownictwo. Od 1939 r. przechowywał u siebie antysowiecką literaturę”.

28.01.1949 r. ks. Olszański został skazany na 25 lat łagrów, 5 lat pozbawienia praw cywilnych oraz konfiskatę mienia. Jego apelacja od wyroku został odrzucona. Wolność odzyskał w 1955 r. natychmiast udał się do Żołudka, gdzie zastał zamknięty kościół. Dzięki wykazanej determinacji oraz wsparciu ze strony wiernych, sowieckie władze zwróciły miejscowy kościół i wydał mu zezwolenia na objęcie parafii.

 

Ks. Ignacy Olszański zm. 16.09.1963 r. W 1998 r. został zrehabilitowany   decyzją białoruskiego sądu.