KATOLICY.EU

Bp Jan Olszański, duszpasterz Polaków w ZSRR.

 

         Jan Olszański ur. się 14.01.1919 r. w Hucisku Brodzkim w województwie tarnopolskim w rodzinie rolniczej.  Po ukończeniu miejscowej szkoły podstawowej, uczęszczał do Państwowego Gimnazjum im. Józefa Korzeniowskiego w Brodach. Po zdaniu matury w 1938 r., wstąpił do metropolitalnego seminarium duchownego we Lwowie. Jednocześnie podjął studia teologiczne na Uniwersytecie Jana Kazimierza. W 1942 r. przyjął święcenia kapłańskie.

Ks. Olszański został wikariuszem w Kaczanówce. W 1944 r., na ochotnika pojechał Gródka Podolskiego, za przedwojenną granicę II Rzeczypospolitej, gdzie 80% mieszkańców stanowili Polacy – katolicy. Ponieważ miejscowy kościół wysadzili komuniści, sprawował posługę sakramentalną w kaplicy cmentarnej. Po aresztowaniach polskich kapłan w 1945 i 1946 r., został jednym duchownym katolickim na kilkuset tysiącach kilometrów kwadratowych.  Pod koniec 1946 r. został wydalony z Gródka Podolskiego, po czym wyjechał do Lwowa. W mieście „Semper Fidelis” został wikariuszem w parafii Matki Bożej Śnieżnej. W 1948 r. komunistyczne władze nakazały mu opuszczenie Lwowa i powrót do Gródka Podolskiego. Wkrótce został zmuszony, aby przenieść się do Płoskirowa, gdzie nie było kościoła ani parafii. Tu został napadnięty przez nieznanych sprawców. Dzięki staraniom wiernych pozwolono mu na powrót do Gródka Podolskiego. Tu posługiwał przez 10 lat. Jedna z parafianek po latach wspominała: ileż to schodziło się i przyjeżdżało ludzi do naszej kapliczki, chociaż mogą pomieścić 55-60 osób, a <nabijało się> do niej po 300 i więcej. Wokół kapliczki toczyły się setki ludzi, aby usłyszeć słowo Boże. Już w tamte czasy myśląc nie tyle na budową – o tym nie można było marzyć – ale rozbudową kapliczki, wierzący ludzie dobrowolnie podpisywali się pod petycją. To było w 1951 r. Zebrano prawie jedenaście tysięcy podpisów. (…) Miejscowy sekretarz Komitetu Rejonowego tow. Szczerbata, która szczególnie nienawidziła „wszystkiego, co inaczej myślące”, na konferencji partyjnej mówiła o księdzu „Albo on –albo ja”. Siły były nierówne. Co ciekawe, po wypędzeniu od nas kapłana, zginęła w wypadku.

W 1959 r. komuniści przemiesili ks. Olszańskiego do odciętej od świata wioski Manikowce. Wyjeżdżał stąd po kryjomu aby spowiadać, chrzcić i błogosławić małżeństwa do skupisk katolików pozbawionych kapłana. Wielokrotnie był zatrzymywany i karany przez agentów najpierw NKWD a potem KGB.

16.01.1991 r. Ojciec Św. Jan Paweł II mianował ks. Olszańskiego biskupem ordynariuszem reaktywowanej diecezji kamieniecko – podolskiej. 2.03.1991 r. przyjął sakrę biskupią w katedrze lwowskiej. Miesiąc później dobył ingres do katedry pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Kamieńcu Podolskim.

Bp Olszański reaktywował zamknięte po powstaniu styczniowym seminarium duchowne. W 2001 r. podczas święceń kapłańskich powiedział: Proszę Was nowowyświęconych żebyście byli kapłanami według Serca Jezusowego... żebyście byli kapłanami modlitwy... żebyście byli świętymi kapłanami. (…)Powróćcie do zwyczajów waszych ojców, waszych przodków (...), którzy ginęli w śniegach Kazachstanu i Syberii, Kanału Białomorskiego... Naśladujcie waszych przodków...

W 1993 r. prezydent RP Lech Wałęsa odznaczył bpa Olszańskiego Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi RP. W 1997 r. otrzymał nagrodę im. Włodzimierza Pietrzaka za  wieloletnie heroiczne trwanie w służbie Bogu, Kościołowi i ludziom oraz umacnianie wiary katolickiej i kultury chrześcijańskiej na Podolu. W kwietniu 2002 r., w 83 roku życia złożył rezygnację przyjętą przez papieża Jana Pawła II. W jednym z wywiadów powiedział: Kościół katolicki na tych terenach posiada polskie korzenie i pozostaje faktem, że większość katolików to nade wszystko Polacy lub z rodzin ukraińsko – polskich.

W księdze jubileuszowej dedykowanej bp. Olszańskiemu napisano: W powszechnej świadomości ludzi uchodzi za wzór prawości, szlachetności i osobistej świętości. Bez wątpienia zasługuje na miano świadka i symbolu niezłomnej wiary, wierności Bogu i Kościołowi katolickiemu, pełnej poświęcenia służby człowiekowi oraz najwyższej próby patriotyzmu. Przez całe dziesięciolecia trwa na Podolu niczym twierdza, broniąc uniwersalnych wartości religijnych, humanitarnych i narodowych.

 

Bp Jan Olszański zm. 23.02.2003 r. w Kamieńcu Podolskim. Pochowany został w miejscowej katedrze. W telegramie kondolencyjnym Jan Paweł II nazwał go wielkim apostołem na ziemiach Ukrainy.