KATOLICY.EU

Ks. Witold Paszkiewicz, duszpasterz Polaków w ZSRR.

 

Witold Paszkiewicz ur. się w 1882 r. w osiedlu Strugi Krasne w guberni witebskiej w rodzinie kolejarza. Po skończeniu czteroklasowej szkoły miejskiej, zdał egzamin na ucznia aptekarskiego. Nie został jednak aptekarzem. Czując głos Bożego powołania ukończył metropolitalne seminarium duchowne w Petersburgu, po czym w  1906 r. przyjął święcenia kapłańskie.

W 1908 r. ks. Paszkiewicz został wikariuszem w parafii Kleck. W latach 1909-1918 administrował parafią Świeciłowicze, w dek. mohylewsko-horceńskim, liczącą w 1917 r. 1 620 wiernych. Pomimo przejęcia władzy w Rosji przez bolszewików i powstania niepodległego państwa polskiego, nie opuścił swoich wiernych.

Ks. Paszkiewicz, przez pewien czas był duszpasterzem przy kaplicy w miejscowości Janotrud koło Połocka, a następnie, w latach 1922-1925, z nominacji bpa Zygmunta Łozińskiego, wikariuszem generalnym w części diecezji mińskiej pozostałej w ZSSR. W latach 1926-1927 był administratorem w parafii Rukszenice i innych w okolicach Połocka. Później pracował w Mohylewie. W 1927 r. został mianowany przez administratora apostolskiego na Białorusi, bpa Bolesława Sloskansa, jego pierwszym wikariuszem generalnym. Ponieważ nie zatwierdzał translokacji księży dokonywanych przez GPU, jako oskarżony o „niepodporządkowanie się władzy sowieckiej [...] i kierowanie nastrojów wierzących w złym kierunku w stosunku do władzy”, był nękany częstymi wezwaniami do GPU w Mińsku i Mohylewie.

W styczniu 1928 r. ks. Paszkiewicz został po raz pierwszy aresztowany i oskarżony o działalność antysowiecką. Zarzucono mu m.in. wysłanie telegramów zawiadamiających o aresztowaniu bpa Sloskansa do: Ojca Św. Piusa XI, bpa Antoniego Maleckiego w Leningradzie i ks. Karola Łupinowicza w Moskwie; organizowanie tajnych kółek religijnych, takich jak: Żywy Różaniec, Serca Pana Jezusa, Serca Maryi, św. Franciszka, św. Józefa, św. Antoniego i innych; zbieranie podpisów pod petycją do władz o uwolnienie bpa Sloskansa. Po pewnym czasie został zwolniony na podstawie pisemnego zobowiązania się do nie opuszczania Mohylewa.

W nocy z 26 na 27.01.1930 r. ks. Paszkiewicz został ponownie aresztowany Oskarżony o usiłowanie nawiązania kontaktu z Watykanem i katolikami w Polsce oraz podburzanie przeciwko władzy sowieckiej, został skazany przez „trojkę” GPU Białoruskiego Okręgu Wojskowego na 5 lat robót przymusowych w łagrze. Jego siostra, Zofia Paszkiewicz, na tej samej rozprawie otrzymała wyrok 3 lat łagru. 28.07.1930 r., na ponownym posiedzeniu Kolegium OGPU wyrok został zwiększony do 10 lat łagrów na Sołówkach. Dwa miesiące później przybył do łagru w Kiem. Później przebywał w łagrze sołowieckim na wyspie Anzer. Pozostawał tam do sierpnia 1933.

W dokumentacji obozowej „Karcie zaliczeń dni roboczych więźniów” charakteryzowano ks. Paszkiewicza: „Pracuje jako robotnik. Pracuje niezadowalająco, wykonuje 80% normy, karom administracyjnym nie podlegał, w pracach społecznych i kulturalnych nie uczestniczył. Stosunek do pracy zadowalający, sprawowanie - zadowalające, słabo zdyscyplinowany. Nastawiony antysowiecko”. Kiedy indziej zanotowano: „Paszkiewicz W. - akuratny, religijny, przestrzega porządku [...]. Mimo inwalidztwa norma wydajności - 15-20% [...]. Diagnoza lekarska: zapalenie mięśnia sercowego, arterioskleroza, katar żołądka, reumatyzm, spadek łaknienia”.

Latem 1932 r., po wykryciu rzekomego „antysowieckiego ugrupowania”, zorganizowanego jakoby przez uwięzionych na wyspie Anzer 32 księży katolickich, władze USŁag poleciły ks. Paszkiewicza: „Trzymać na wyspach w izolacji od innych księży do końca terminu wyroku”. W czasie śledztwa oświadczył: „Uważam, że katolicyzm jest ważniejszy niż sowiecka władza. Jestem głęboko przekonanym obrońcą katolicyzmu i nic nie może zmienić mojego nastawienia. Z rozporządzeniami sowieckiej władzy przeciwko katolicyzmowi w żaden sposób nie mogę się zgodzić”.

Ks. Paszkiewicz został wciągnięty na listę wymiany więźniów z Litwą. Od sierpnia 1933 r. przebywał w więzieniu na Butyrkach w Moskwie. 19.10.1933 r. znalazł się w grupie  11 księży i świeckich, którzy w wyniku wymiany z rządem  Litwy odzyskali wolność na granicy  łotewsko-sowieckiej.

Do 1941 r. ks. Paszkiewicz pracował na Łotwie, zajętej latem 1940 r. przez ZSRR. 30.06.1941 r. 8 dni po ataku wojsk niemieckich na ZSRR, został aresztowany w kościele w Krasławiu.

 

Ks. Witold Paszkiewicz został zamordowany 1.07.1941 r.,  przez wycofujące się wojska sowieckie. Według relacji świadków miano żywcem zedrzeć zeń skórę.