KATOLICY.EU

Ks. Stanisław Przyrembel, duszpasterz Polaków w ZSRR.

 

Stanisław Przyrembel ur. 12.08.1867 r. w Gzowie pod Pułtuskiem. Szkołę średnią ukończył w 1886 r. w Rewlu, po czym wstąpił do mohylewskiego seminarium duchownego w Petersburgu. W 1889 r. rozpoczął naukę w Akademii Duchownej w Petersburgu. W 1893 r. uwieńczył studia stopniem magistra teologii. W tym samym roku otrzymał święcenia kapłańskie. Następnie przez 3 lata pełnił obowiązki wikariusza i katechety w Dyneburgu. W 1896 r. został mianowany profesorem seminarium duchownego w Petersburgu, a po 3 latach jego inspektorem. W 1901 r. otrzymał nominację na kanonika honorowego kapituły mohylewskiej. Od 1904 r. był proboszczem w Carskim Siole pod Petersburgiem oraz katechetą w czterech miejscowych szkołach.

Ks. Przyrembel, po przewrocie bolszewickim w 1917 r., nie opuścił swoich wiernych pozostając w komunistycznej Rosji. Po uwięzieniu w 1923 r. abpa Jana Cieplaka, pełnił obowiązki administratora archidiecezji mohylewskiej, zlecone mu przez przebywającego na wygnaniu w Polsce metropolitę mohylewskiego abpa Edwarda Roppa. W 1925 r. przekazał je uwolnionemu z więzienia ks. prałatowi Antoniemu Maleckiemu.

W memorandum Polskiego Komitetu Wykonawczego na Rusi urzędującego w Warszawie z 12.05.1925 r., skierowanym do abpa Cieplaka, przebywającego wówczas w Rzymie, ks. Przyrembel był wskazywany jako jeden z kandydatów na wyższe stanowisko kościelne w Rosji europejskiej lub na Białorusi. W drugiej połowie lat dwudziestych był także proboszczem parafii św. Stanisława w Leningradzie. Od 1924 r. był prałatem kapituły mohylewskiej, a od 1929 r. szambelanem papieskim. Jak pisze historyk ks. prof. Roman Dzwonkowski Był gorącym patriotą polskim, dobrym kaznodzieją oraz gorliwym i lubianym przez parafian duszpasterzem.

W nocy z 9 na 10.10.1929 r. ks. Przyrembel razem z ks. Bolesławem Jurewiczem został aresztowany. Razem z nimi aresztowano ok. 20 kobiet narodowości polskiej, należących do służby kościelnej i tzw. dwadcatki kościoła na cmentarzu Wyborskim, które zajmowały się wysyłaniem paczek żywnościowych księżom z Leningradu, więzionym na Sołówkach. Uwięziony w Leningradzie, został skazany razem z ks. Teofilem Matulionisem i ks. Jurewiczem, na 10 lat łagrów. Do łagru na Sołówkach przybył w październiku 1930 r. Wg pisma MSZ z 1930 r. do kancelarii prymasa Polski został deportowany do łagru w Kiem' na Wyspach Sołowieckich. Przebywał w łagrze na wyspie Anzer. Miejscowe władze  9.07.1932 r. - na posiedzeniu kończącym śledztwo, oskarżyły wszystkich uwięzionych księży o stworzenie na wyspie Anzer, pod kierunkiem księży Donata Nowickiego i Franciszka Bujalskiego zwartego ugrupowania antysowieckiego, którego członkowie systematycznie prowadzili antysowiecką agitację wśród masy roboczej więźniów, organizowali tajne odprawianie nabożeństw i obrzędów religijnych (spowiedzi i Komunii św.), tajnie zajmowali się przygotowywaniem wina (samogonu) i wywierali wpływ na innych więźniów-katolików poprzez rozdawanie pomocy pieniężnej z sum otrzymywanych od swych współwyznawców i organizacji oraz w postaci przekazów pieniężnych, prowadzili rozmowy na tematy religijne werbując w ten sposób zwolenników w łagrze.

9.07.1932 r. władze łagru zadecydowały odnośnie ks. Przyrembla: Trzymać na wyspach w izolacji od pozostałych księży do końca wyroku. Wkrótce jednak odzyskał wolność dzięki wymianie więźniów politycznych pomiędzy Polską i ZSSR. W kraju znalazł się 15.09.1932 r. po czym zamieszkał w Warszawie.

 

Ks. Stanisław Przyrembel zm. 26.05.1934 r. w Warszawie.