KATOLICY.EU

Abp Edward Ropp, metropolita mohylewski.

 

Edward Ropp 2.12.1851 r. w Lixnie k. Dyneburga, na terenie Inflant Polskich w spolszczonej rodziny baronów inflanckich. W 1875 r. ukończył studia prawnicze na uniwersytecie w Petersburgu, po czym pracował jako urzędnik Senatu. W 1879 r. porzucił karierę urzędniczą i zajął się gospodarowaniem w dziedzicznej wsi Niszcza w guberni witebskiej. Po 1880 r. wstąpił do seminarium duchownego w Kownie. Studia teologiczne odbył najpierw w jezuickim Canisianum w Innsbrucku w Niemczech, a następnie we Fryburgu szwajcarskim. Powróciwszy do kraju przyjął w wieku 35 lat, święcenia kapłańskie.

W latach 1889-1903 Ks. Ropp pracował jako proboszcz, a następnie dziekan w Libawie na Łotwie, w parafii skupiającej Niemców, Polaków, Litwinów oraz Łotyszy. Wybudował tu kościół, będący ze względu na swoje walory artystyczne ozdobą miasta. Zajął się także działalnością wychowawczą, oświatową i dobroczynną. W 1896 r. został kanonikiem gremialnym kapituły żmudzkiej. W 1902 r. Ojciec Św. Leon XIII mianował go biskupem ordynariuszem diecezji tiraspolskiej.

Bp Ropp odznaczał się gorliwością duszpasterską i troską o należytą formację intelektualną księży. Dla inteligencji polskiej wprowadził specjalne nauki apologetyczne. W 1903 r. został przez Ojca Św.  Piusa X mianowany biskupem wileńskim. W okresie nasilających się wówczas polsko-litewskich napięć narodowościowych starał się działać pojednawczo. Do seminarium duchownego wprowadził język litewski. W 1905 r. wyszedł na ulice Wilna, aby powstrzymać prowokowane przez Rosjan próby wywołania pogromu Żydów. Jego Interwencja u władz carskich ostatecznie zapobiegła tragedii.

Po ukazie tolerancyjnym z 1905 r., bp Ropp utworzył Stowarzyszenie Katolickie Robotników w Wilnie. Jako kandydat Stronnictwa Konstytucyjno-Katolickiego, którego stworzenie inspirował, został w 1906 r. wybrany do I Dumy Państwowej, w której obradach czynnie uczestniczył. Od 1906 r. zaczął wydawać w Wilnie „Nowiny Wileńskie", a gdy zostały one zawieszone przez władze carskie, wydawał „Kuriera Wileńskiego". Na skutek działań nacjonalistów rosyjskich został 5.10.1907 r. przez władze carskie wywieziony z Wilna jako "polonizator", przeciwko czemu bezskutecznie protestowała Stolica Apostolska. Przez 10 lat przebywał poza diecezją. Do Wilna powrócił dopiero w lutym 1917 r. po upadku caratu i po ułaskawieniu go przez rosyjski Rząd Tymczasowy.

W lipcu 1917 r. bp Ropp został przez Ojca Św. Benedykta XV mianowany arcybiskupem metropolitą mohylewskim z siedzibą w Petersburgu. Gdy wiosną 1917 r. rosyjski Rząd Tymczasowy powołał do życia Komisję ds. Kościoła kat., został jej członkiem. Ingres do kościoła św. Katarzyny w Petersburgu odbył 10.11.1917 r.,  już po przewrocie bolszewickim w Rosji. Był organizatorem Stronnictwa Demokracji Chrześcijańskiej. W 1918 r. zadecydował o przeniesieniu petersburskiej Akademii Duchownej do Lublina, co dało początek Katolickiemu Uniwersytetowi Lubelskiemu. W 1918 r. po wydaniu przez władze bolszewickie dekretu o nacjonalizacji kościołów, zakazie nauczania religii do lat 18 i całkowitym podporządkowaniu Kościoła władzy państwowej, wydał rozporządzenia mające na celu obronę jego dotychczasowych praw i nadał kierunek działaniom duchowieństwa oraz wiernych w tej dziedzinie.

Abp Ropp był przekonany, że w Rosji, po wyjściu z fazy rewolucji, nastąpi powrót do rządów prawa, i dlatego próbował znaleźć modus vivendi z nowymi władzami, co okazało się niemożliwe. W 1918 r. powołał do życia wybierane przez ogół parafian komitety parafialne, których przedstawiciele wchodzili w skład Komitetu Centralnego przy metropolicie. Odegrały one pozytywną rolę w początkowym okresie obrony praw ludności katolickiej.

19.04.1919 r. abp Ropp został aresztowany jako zakładnik razem z grupą innych księży, co było represją za usunięcie przez oddziały polskie wojsk bolszewickich z Wilna. Inicjatorem jego aresztowania był polski komunista Stanisław Pestkowski. Był pierwszym biskupem katolickim uwięzionym w Rosji bolszewickiej. Początkowo osadzony został w miejscowym więzieniu przy ul. Grochowej. Po manifestacji kilku tysięcy katolików, którzy udali się przed gmach CZEKA, i po złożeniu tam petycji o jego zwolnienie, został 5.05.1919 r. wywieziony do Moskwy, gdzie był więziony na Łubiance i na Butyrkach, a następnie, pod wpływem dalszych starań o jego uwolnienie, umieszczony w areszcie domowym. Samorzutnie zorganizowane komitety katolików z Petersburga i z Moskwy podjęły starania o jego zwolnienie i wysłały kilka delegacji do władz w tej sprawie. Na początku maja 1919 r. w ciągu dwóch dni zebrano 30 000 podpisów pod petycją o zwolnienie arcybiskupa i uwięzionych razem z nim kilku księży. Odpowiednie pisma do Rady Komisarzy Ludowych RSFSR w Moskwie skierowali parafianie parafii św. Stanisława i św. Kazimierza w Petersburgu, Niepokalanego Poczęcia NMP w Moskwie, inni do Piotrogrodzkiego Komitetu Wykonawczego oraz do Piotrogrodzkiej Nadzwyczajnej Komisji Śledczej. Z petycją o jego uwolnienie trzykrotnie udawały się do Moskwy delegacje katolików z Petersburga. Interweniowali też u Lenina sekretarz stanu kardynał Pierro Gasparri, nuncjusz apostolski w Warszawie bp Achilles Ratti oraz rząd polski.

Po uznaniu przez władze bolszewickie abpa Roppa za poddanego papieża, z którym rząd bolszewicki nie był w stanie wojny, i w wyniku rokowań bolszewików z władzami polskimi o bezpieczny przejazd przez Polskę z Niemiec Karola Radka, został uwolniony z aresztu i 22.11.1919 przyjechał do Polski. Zamieszkał w Warszawie. Z jego polecenia ks. Antoni Około-Kułak zorganizował w 1921 r. Sekretariat Arcybiskupstwa Mohylewskiego oraz sądy biskupie obu instancji. W 1924 r. powołał do życia Instytut Misyjny w Lublinie, mający kształcić duchowieństwo dla potrzeb Kościoła na Wschodzie.

Abp Ropp żywo interesował się losami Kościoła w ZSSR i uważał, że należy przygotowywać się do pracy na terenach dawnej archidiecezji mohylewskiej po upadku bolszewizmu. Bardzo surowo oceniał klauzulę zawartą w paragrafie VII traktatu ryskiego, podpisanego przez Polskę i Rosję bolszewicką w 1921, który gwarantował swobody religijne Polaków w Rosji, jednakże w granicach prawodawstwa wewnętrznego. Był członkiem Konferencji Episkopatu Polski, chociaż nie było po temu wyraźnych powodów prawnych. Od 1938 r. mieszkał w Poznaniu.

 

Abp Edward Ropp zm. 25.07.1939 r. w Poznaniu Jego szczątki zostały w 1983 r. przeniesione z Poznania do katedry w Białymstoku, gdzie mieściła się wówczas administracja części archidiecezji wileńskiej w granicach Polski.