KATOLICY.EU

Ks. Bolesław Sperski, duszpasterz Polaków w ZSRR.

 

         Bolesław Sperski ur. się 5.04.1871 r. w zaścianku Kończyny pod Wilnem w rodzinie szlacheckiej. Pierwszą jego nauczycielką była matka. Potem uczył się w szkole miejskiej w Wilnie i tamtejszym gimnazjum. Po jego ukończeniu wstąpił do miejscowego seminarium duchownego.  Dzięki doskonałym wynikom w nauce, został wysłany na studia do Akademii Duchownej w Petersburgu. Ukończył ją w 1897 r. z tytułem magistra teologii. Następnie przez 4 lata wykładał w wileńskim seminarium duchownym. Potem posługiwał jako proboszcz kolejno w Żyrmunach, Żołudku i Lipniszkach, Kobryniu.

         Kiedy wybuchła wojna polsko – bolszewicka, ks. Sperski przebywał w diecezji sandomierskiej, gdzie został tymczasowym administratorem parafii Skotniki. Jak pisze ks. prof. Roman Dzwonkowski: cieszył się wielką sympatią wiernych. W 1921 r. powrócił na teren diecezji wileńskiej. W 1927 r. został proboszczem w parafii św. Franciszka Ksawerego w Grodnie i miejscowym dziekanem. W 1931 r. powołano go na administratora kościoła św. Bartłomieja w Wilnie. W 1936 r. został proboszczem wileńskiej parafii Wszystkich Świętych.

         Po wybuchu wojnie niemiecko – sowieckiej, ks. Sperski został skierowany przez abpa Romualda Jałbrzykowskiego do Mińska. Posługiwał tam zaledwie tydzień, po czym został aresztowany przez gestapo i odtransportowany do Wilna. Tu włączył się w akcję niesienia pomocy wileńskim Żydom. 3.03.1942 r. został aresztowany wraz z kilkunastoma innymi polskimi księżmi i uwięziony na Łukiszkach. Następnie trafił do litewskiego obozu w Szałtupiach, gdzie był więziony do lata 1944 r.

         Po zajęciu Wilna przez wojska sowieckie, ks. Sperski posługiwał dalej jako proboszcz parafii Wszystkich Świętych. We wrześniu 1944 r. wyjechał do Bobrujska, za przedwojenną granicą Polski, aby tam posługiwać miejscowym katolikom pozbawionym księdza od wielu lat. Na niedzielną msze św. przychodziło ok. 300 wiernych. Dotarł także do Mohylewa oraz podjął próbę reaktywowania parafii w Orszy. 22.10.1944 r. abp Jałbrzykowski pisał do niego: Serdecznie dziękuję za wszystko. Rad jestem bardzo, że kochany ksiądz kanonik wzmocnił na duchu mohylewiaków i w dalszym ciągu trwa na stanowisku. Jestem pełen nadziei, że raju nie będzie, ale będzie dobrze. Opatrzność Boża nie zawiedzie, ale trzeba się uzbroić w cierpliwość i czekać.

         14.12.1946 r. ks. Sperski został aresztowany przez agentów MGB LSRS. Zarzucono mu, że: od września 1944 r. do maja 1945 r. przybywał w mieście Mohylew i obwodzie mohylewskim i zebrał szereg danych o ekonomicznym i politycznym położeniu na Białorusi i w końcu 1945 r., po powrocie do miasta Wilna nawiązał łączność z członkiem wywiadowczej organizacji „Auszra” – Józefem Bielawskim (osądzony), przekazał mu wspomniane dane dla wykorzystania ich przez wywiadowczą organizację „Auszra” w przestępczych celach (…) rozpowszechniał też oszczercze zmyślenia o położeniu w Związku Sowieckim i prowadził propagandę przeciwko udziałowi ludności w wyborach do Rady Najwyższej Związku SRS.

         W sierpniu 1947 r. ks. Sperski został skazany na 5 lat łagrów. Następnie trafił do łagru Bobrik Donskoj koło Stalinogorska. Stamtąd przewieziono go do więzienia we Władimirze nad Klażmą. W lutym 1948 r. wysłał stamtąd pismo do ministra spraw wewnętrznych ZSRS w którym przekonywał, że całe życie pracował jako ksiądz katolicki a w czasie śledztwa wykazał swoją niewinność. W skierowanym podaniu przekonywał: Nie wyobrażam sobie, żebym ja, 77-letni schorowany starzec, który nie popełnił żadnego przestępstwa przeciwko władzy sowieckiej, pozostawał w więzieniu.

         Ks. Sperski  nie został zwolniony. Wkrótce trafił do więzienia w Wierchniouralsku.

 

         Ks. Bolesław Sperski zm. 23.04.1951 r. o godzinie 9,45 w pojedynczej celi więzienia w Wierchniouralsku. Oficjalną przyczyną zgonu była ostra niewydolność serca.