KATOLICY.EU

ks. Bazyli Stysło, duszpasterz Polaków w ZSRR.

 

Bazyli Stysło ur. 20.01.1887 r. w Jakszczańcach koło Przemyśla. W 1908 r., po ukończeniu gimnazjum polskiego w Przemyślu i zdaniu matury, wstąpił do unickiego seminarium duchownego we Lwowie. Jednocześnie z formacją seminaryjną podjął studia na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Lwowskiego. Po ich skończeniu otrzymał w 1913 r. święcenia kapłańskie. W latach 1913-1915 był wikariuszem parafii Żółtańce. W maju 1915 r., po zajęciu wschodniej Galicji przez wojska rosyjskie, został aresztowany, a następnie wywieziony do Orenburga, gdzie przebywał pod nadzorem policji do wybuchu rewolucji bolszewickiej.

Ks. Stysło, w drodze powrotnej do kraju, zatrzymał się na terenie diecezji łucko-żytomierskiej i w 1919 r., na propozycję bpa Ignacego Dub-Dubowskiego, podjął w niej pracę na stanowisku administratora par. Emilczyn liczącej 3 540 wiernych w dekanacie Nowograd Wołyński. W wyniku traktatu ryskiego jago parafia znalazła się na terenie bolszewickiej Rosji. Po raz pierwszy został aresztowany 29.12.1923 r. Po uwolnieniu, został powtórnie aresztowany w czerwcu 1924 r. pod zarzutem kontrrewolucji i szpiegostwa na rzecz Polski. Do grudnia 1925 dla celów śledztwa więziony był w Korosteniu. Pod koniec tego miesiąca został przewieziony do więzienia na Łubiance w Moskwie i skazany na karę śmierci, z zamianą na 10 lat łagru na Wyspach Sołowieckich, oraz na 5 lat zesłania na Syberię po ukończeniu pierwszego wyroku.

Ks. Stysło na Sołówki przybył 26.02.1928. W pierwszej połowie 1930 r. i później przebywał na wyspie Anzer w grupie ponad 30 księży katolickich skierowanych do tamtejszych robót. Po wykryciu założonej tam jakoby przez nich nielegalnej „wspólnoty", zarząd USŁag na posiedzeniu kończącym śledztwo 9.07.1932 r., oskarżył wszystkich księży o stworzenie na wyspie Anzer, pod kierunkiem księży Donata Nowickiego i Franciszka Bujalskiego „zwartego ugrupowania antysowieckiego, którego członkowie systematycznie prowadzili antysowiecką agitację wśród masy roboczej więźniów, organizowali tajne odprawianie nabożeństw i obrzędów religijnych (spowiedzi i Komunii św.), tajnie zajmowali się przygotowywaniem wina (samogonu) i wywierali wpływ na innych więźniów-katolików poprzez rozdawanie pomocy pieniężnej z sum otrzymywanych od swych współwyznawców i organizacji oraz w postaci przekazów pieniężnych, prowadzili rozmowy na tematy religijne werbując w ten sposób zwolenników w łagrze”.

9.07.1932 r. zarząd USŁag podjął odnośnie ks. Stysło następującą decyzję: „Przedstawić akt oskarżenia z art. 58-10 KK i wystąpić w wnioskiem o zwiększenie wyroku do lat 10. Do chwili otrzymania decyzji trzymać na wyspach w izolacji od innych księży”. Dzięki staraniom rodziny został wciągnięty na listę wymiany więźniów i 15.09.1932 r. w grupie 18 księży przybył do Polski. Na propozycję bpa Adama Szelążka pozostał w diecezji łuckiej, do której się inkardynował.

W latach 1933-1939 ks. Stysło był proboszczem parafii Stęrzarzyce w dekanacie włodzimierskim. Po zajęciu ziem wschodnich II Rzeczypospolitej przez ZSRS, we wrześniu 1939 r., przebywał w Horodle na terenie diecezji lubelskiej. Był kolejno wikariuszem parafii Horodło, administratorem parafii Zubowice z obowiązkiem katechizacji na terenie par. Tyszowce i administratorem parafii Gdeszyn w dekanacie hrubieszowskim, której następnie został proboszczem. Jako początkowo kapłan obrządku wschodniego był żonaty. Jego dwaj synowie zginęli jako żołnierze AK w walce z wojskami hitlerowskimi.

W okresie powojennym ks. Stysło należał do diecezji lubelskiej.

 

Ks. Bazyli Stysło zm. w 30.12.1958 r. Gdeszynie.