KATOLICY.EU

Ks. Feliks Sznarbachowski, działacz narodowy.

 

         Feliks Sznarbachowski ur. 29.05.1876 r.  na Zaporożu. Czując głos Bożego powołania ukończył seminarium duch. w Żytomierzu i Akademię Duchowną w Petersburgu. W latach 1905-1918 był wikariuszem, a następnie administratorem parafii Czeczelnik i Berszeda. Później był kolejno proboszczem: par. Szarawka, par. katedralnej w Żytomierzu, par. Brahiłów i par. św. Barbary w Berdyczowie. Na każdym z tych stanowisk wykazał się wybitnymi zdolnościami organizacyjnymi oraz działalnością społ.-charytatywną i religijno-narodową, za którą był wielokrotnie karany przez władze carskie.

         Ks. Sznarbachowski  był budowniczym kilku kościołów i innych obiektów kościelnych m.in. kościoła w Żmerynce i w Kowlu oraz domu biskupiego i gmachu kurialnego w Żytomierzu. W Brahiłowie założył drukarnię i był wydawcą "Kalendarza Brahiłowskiego" ukazującego się w nakładzie setek tysięcy egzemplarzy. Wydawał również w Kijowie miesięcznik "Wiadomości Bibliograficzne". Był redaktorem i autorem ponad 60 broszur o charakterze religijno-moralnym historycznym i literackim.

         W 1905 i 1915 r. ks. Sznarbachowski z narażeniem życia ratował ludność żydowską od pogromów w Szarawce k. Płoskirowa i w Ołyce na Wołyniu. Jego działalność charytatywna, obejmująca także ludność rusińską, zyskała duże uznanie i życzliwość społeczeństwa. W 1916 r. przebywał w Petersburgu na leczeniu. Współpracował tam z polskim Centralnym Komitetem Obywatelskim niosącym pomoc uchodźcom z ziem zajętych przez wojska niemieckie oraz wydawał "Biblioteczkę dla wygnańców". Na początku 1917 r. powrócił do diecezji jako proboszcz par. św. Barbary w Berdyczowie. Tu stanął stał na czele Polskiego Komitetu Wykonawczego. Jako proboszcz kolegiaty ołyckiej założył kilkanaście szkół Macierzy Polskiej.

         W maju 1919 r. ks. Sznarbachowski zagrożony aresztowaniem przez bolszewików i śmiercią, ocalał dzięki pomocy miejscowej ludności. W czerwcu 1919 r. udał się do Warszawy na czele delegacji ludności polskiej, rusińskiej i czeskiej z Wołynia w celu zapoznania władz państwowych z sytuacją na Kresach płd.-wsch. i z prośbą o interwencję przeciwko niszczącej i morderczej działalności band bolszewickich. Delegacja złożyła w ambasadach Francji, Anglii i Ameryki w tej sprawie odpowiednie dokumenty, ukazujące krwawe pogromy ludności żydowskiej. Spotkał się także z nuncjuszem apostolskim w Polsce, Achillesem Rattim.

         W czerwcu 1920 r. ks. Sznarbachowski został mianowany protonotariuszem apostolskim. W latach 1920-1921 odbył podróż do USA, gdzie w prasie polonijnej przeciwstawiał się prowadzonej przez niektóre środowiska żydowskie zniesławiającej kampanii oskarżeń Polaków o dokonywanie krwawych pogromów ludności żydowskiej na Kresach Wschodnich. Powróciwszy do kraju w 1921 r. został mianowany proboszczem w Kowlu. Tu założył pismo „Praca Katolicka". W 1924 r. rozpoczął budowę kościoła-pomnika, dokończoną przez jego następcę, ks. Mariana Tokarzewskiego.

         Ks. Sznarbachowski miał tytuł kanonika-dziekana kapituły ołyckiej. Był wybitnym kaznodzieją i autorem rozprawy „Początek rzymsko-katolickiej diec. łucko-żytomierskiej, obecnie łuckiej”.

 

         Ks. Sznarbachowski zmarł nagle 10.08.1931 r. w Kowlu.