KATOLICY.EU

Ks. Wacław Szymański, duszpasterz Polaków w ZSRR.

 

         Wacław Szymański ur. się w 1879 r. w Tomaszpolu na Podolu. Czujać głos bożego powołania wstąpił do wyższego seminarium duchownego w Żytomierzu. W 1902 r. przyjął święcenia kapłańskie.  W 1904 r. posługiwał jako wikariusz w parafii Puliny. W latach 1905-1907 pracował jako administrator par. Żwaniec. Później przeniesiono go do parafii Kutkowce, a następnie do parafi Sołobkowce. W 1918 zajmował stanowisko administratora par. Żwańczyk. Potem jak administrator objął parafię  Smotrycz licz prawie 5 tysięcy wiernych.

         Pomimo obudowy państwa polskiego, ks. Szymański nie zdecydował się na wyjazd do Polski i pozostał w bolszewickiej Rosji. W 1922 r. został aresztowany, uwięziony, a następnie skazany,  razem z innymi księżmi (m.in. Władysławem Dworzeckim i Antonim Niedzielskim) na karę śmierci przez sąd w Kamieńcu Podolskim za sprzeciwianie się konfiskatom cennych przedmiotów liturgicznych w kościołach i zdradę stanu. Wyrok nie został wykonany dzięki interwencji Poselstwa RP w Charkowie.

         Po raz kolejny ks. Szymański został aresztowany 25.01.1930 r. w Krasnem. Więziony był w Winnicy i w Kijowie. 10.05.1930 r.  trojka Kolegium OGPU skazała go za działalność kontrrewolucyjną na 8 lat łagrów. W grudniu 1930 przebywał nadal, razem z grupą 30 księży pol. z Ukrainy, w politizolatorze w Jarosławlu n. Wołgą. Ks. prof. Roman Dzwonkowski oceniał: Słynął on z surowego rygoru, izolacji więźniów od świata zewnętrznego oraz kontaktów między sobą.

         W kwietniu 1933 r. ks. Szymański znajdował się w łagrze na Sołówkach. Ks. prof. Dzwonkowski oceniał: Łagry sołowieckie zasłynęły ze szczególnie ciężkich i wyniszczających warunków pracy leśnej, okrucieństwa komendantów, masowych mordów i eksterminacji więźniów. Podczas surowej zimy 1929/30 r. w łagrach nad Morzem Białym zginęło 20 000 więźniów.

         Bp polowy Józef Gawlina listem z 26.08.1934 zwracał się do prymasa Polski kard. Augusta Hlonda o interwencję w MSZ w celu umieszczenia ks. Szymańskiego na liście wymiany więźniów. Prymas spełnił tę prośbę. W odpowiedzi podsekretarz stanu w MSZ, Stanisław Szembek, w liście z 12.09.1934 wyjaśniał, że wymiany więźniów politycznych zostały zakończone w 1932 i nowe nie są przewidywane, lecz MSZ nie przestaje udzielać pomocy księżom-Polakom, jakkolwiek jest to utrudnione przez fakt, że są oni obywatelami sowieckimi. W kolejnym liście, z 29.05.1935 r., MSZ informowało prymasa, że interwencja Ambasady RP w Moskwie w sprawie wyjazdu do Polski ks. Szymańskiego nie dała rezultatów i nie ma szans powodzenia, lecz delegatura PCK w Moskwie otrzymała polecenie udzielania mu w miarę możliwości pomocy. Wg listy A. Ponińskiego z marca 1937 przebywał w tym czasie w łagrze na Sołówkach.

         Ks. Szymański został aresztowany w łagrze przez NKWD a następnie wyrokiem trojki NKWD z 25.11.1937 skazany na śmierć.

 

         Ks. Wacław Szymański został rozstrzelany 8.12.1937 r. na Wyspach Sołowieckich.