KATOLICY.EU

Ks. Ryszard Szyszko – Bohusz, duszpasterz Polaków w ZSRR.

 

Ryszard Szyszko-Bohusz ur. 17.07.1881 r. w Pawłogradzie. Po skończeniu  Seminarium Duchownego w Żytomierzu, studiował w Akademii Duchownej w Petersburgu, uzyskując tytuł kandydata teologii. W 1910 r. był wikariuszem parafii św. Mikołaja w Kijowie i katechetą w IV gimnazjum wojskowym i w szkole wojskowym. Cztery lata później został administratorem parafii Obodówka, liczącej w 1918 r. 3128 wiernych. Kolejną jego placówką duszpasterską był kościół podominikański w Kamieńcu Podolskim. W tej starej kresowej twierdzy brał żywy udział w polskiej pracy oświatowej.

W listopadzie 1920 r. ks. Szyszko został mianowany przez bpa Piotra Mańkowskiego kanclerzem kurii diecezji kamienieckiej, reaktywowanej w 1917, a także sędzią prosynodalnym. Później otrzymał godność prałata. Pomimo traktatu ryskiego, który przesądził o przynależności Kamieńca Podolskiego, do bolszewickiej Rosji, nie opuścił ziemi przodków.

Latem 1922 r. ks. Szyszko został aresztowany w Kamieńcu Podolskim w związku z konfiskatą-rabunkiem w kościołach, rozpoczętą w tym roku. 2.09.1922 r. został skazany przez miejscowy sąd - razem z księżmi: Władysławem Dworzeckim, Antonim Niedzielskim, Wacławem Szymańskim, Walerianem Szymańskim oraz kilkoma osobami świeckimi - na karę śmierci za zdradę stanu jako „Niepoprawny wróg władzy sowieckiej”.  Tak naprawdę chodziło o niewydanie władzom spisu przedmiotów kościelnych w celu ich konfiskaty. W więzieniu był torturowany m.in. przypiekano mu ogniem stopy. Pomimo utrzymanego w mocy wyroku śmierci, odzyskał wolność we wrześniu 1923 r. dzięki interwencji Poselstwa RP w Charkowie i usilnym zabiegom diecezjan. Naczelnik w polskiego MSZ, Leon Malhomme, w liście do prymasa Polski kard. Edmunda Dalbora z 29.11.1923 r. informował, że ks. Szyszko został ostatnio uwolniony z więzienia i dlatego skreślono go z listy więźniów do wymiany.

W 1924 r. ks. Szyszko przebywał ponownie w więzieniu, lecz wkrótce został zwolniony. Później był administratorem parafii Gródek Podolski i innych.

20.10.1929 r. ks. Szyszko został ponownie aresztowany w par. Tynna liczącej w 1918 r. 3226 wiernych. Po zbiorowym procesie 30 księży polskich z Ukrainy w Charkowie został 27.07.1930 r. skazany na 8 lat łagrów i 5 lat pozbawienia praw obywatelskich, bez konfiskaty mienia. Dwa miesiące później w grupie 10 księży więzionych w Charkowie został wysłany do łagru w Kotłasie n. Dźwiną. Ponieważ skierowano ich tam omyłkowo, po dwóch tygodniach wszyscy zostali przewiezieni do politizolatora w Jarosławlu n. Wołgą. Przebywał tam w listopadzie 1930 r. i w styczniu 1931 r. W sierpniu 1933 r. został deportowany do łagru na Sołówkach. Rok później przebywał tam w izolatorze na Wyspie Sawwatyjskiej. 25.11.1937 r. wyrokiem trojki NKWD został skazany na karę śmierci.

 

Ks. Ryszard Szyszko-Bohusz został rozstrzelany 8.12.1937 r. w więzieniu w Leningradzie.