KATOLICY.EU

Ks. Jan Tokarski, duszpasterz Polaków w ZSRR.

 

         Jan Tokarski ur. się 12.04.1900 r. w Miechowicach Wielkich na ziemi tarnowskiej. Skończył 7 klas szkoły podstawowej w Wietrzychowicach. W 1919 r. wstąpił jako ochotnik do polskiego wojska. Walczył w wojnie polsko – bolszewickiej. W 1923 r. opuścił wojsko. Dwa lata później podjął naukę w szkole średniej księży salezjanów w Daszowie koło Stryja. Ukończył ją po czterech latach w Oświęcimiu, po czym wstąpił do salezjańskiego nowicjatu. Po roku podjął studia filozoficzne w Krakowie i Marszałkach. W 1932 r. rozpoczął praktykę pedagogiczną w Lutomiersku, którą ukończył po czterech latach z oceną wzorową. Następnie podjął studia teologiczne w Krakowie.

Kiedy wybuchła II wojna światowa, br. Tokarski znalazł się w Wilnie. Tu ukończył konspiracyjne studia teologiczne, po czym w 1941 r. przyjął święcenia kapłańskie. Następnie posługiwał kolejno w parafiach Horodziej i Dubrowa. W czasie niemieckiej okupacji pomagał ukrywającym się Żydom. Po zajęciu kresów wschodnich przez Armię Czerwoną latem 1944 r., objął opuszczone parafie Pierszaje i Raków. Nie opuścił swoich parafian, pomimo włączenia tych ziem w granice ZSRR.

16.06.1948 r. Ks. Tokarski został aresztowany i osadzony w więzieniu w Starej Wilejce. Tu w ciężkich warunkach przeszedł śledztwo. 8.10.1949 r. Sąd Obwodowy w Mołodecznie skazał go na 25 lat łagrów i pozbawienie praw obywatelskich na 5 lat. Najpierw przebywał w więzieniach przesyłowych w Orszy i Witebsku, po czym trafił do obozu specjalnego w Inta w Komi. Po roku trafił do więzienia w Obis. Tu spędził dwa lata, po czym wrócił do więzienia w Mołodecznie. Następnie został ponownie skazany na 25 lat łagrów. Znowu trafił do łagru w Komi. Dzięki otrzymanym od rodziny paramentom do mszy św., zaczął ją celebrować w konspiracji dla więzionych Polaków, którym od dawna duszpasterzował.

19.08.1954 r. ks. Tokarski odzyskał wolność po 6 latach i 9 miesiącach spędzonych w więzieniach i łagrach. Wolność zawdzięczał pomyłce w jego aktach osobowych. Błędnie wpisany rok urodzenia sprawił, że objęła go amnestia dla więźniów, którzy skończyli 65 rok życia. W rzeczywistości miał 54 lata. Chory na cukrzycę powrócił do parafii Krasne. Tu spędził rok po czym przeniósł się do Rakowa. Przez trzy lata był konspiracyjnym duszpasterzem okolicznych mieszkańców, gdyż władze odmawiały mu zezwolenia na legalną posługę. Uzyskawszy je w 1957 r., wyremontował kaplice cmentarną, w której posługiwał. Miejscowy kościół został bowiem zamieniony na magazyn.

W 1961 r. komunistyczne władze odebrały ks. Tokarskiemu zezwolenia na prowadzenie działalności i duszpasterskiej. W uzasadnieniu tej decyzji pisano: Pomimo napomnień ks. Tokarski Jan Kazimierz w swojej religijnej działalności często naruszał sowieckie ustawodawstwo o kulcie. Nierzadko przyjeżdżał do Mińska, gdzie w prywatnych mieszkaniach katolików odprawia obrzędy religijne, a także podtrzymywał ścisły związek z nie zarejestrowanymi księżmi misjonarzami, (Mieczysławem) Małyniczem, (Wincentym) Warszą i innymi. W czasie przeprowadzonej rewizji znaleziono 4 gazety z lat 1919-1920, w których dopatrzono się artykułów o antysowieckiej treści.

 

Ks. Jan Tokraski zm. 15.12.1974 r. w Rakowie i został pochowany na miejscowym cmentarzu. W pogrzebie uczestniczyło wielu wiernych, wśród których, jak oceniał ks. prof. Roman Dzwonkowski: cieszył się wielkim szacunkiem i uznaniem.  Po upadku komunizmu został zrehabilitowany.