KATOLICY.EU

Ks. Bronisław Dunin – Wąsowicz, duszpasterz Polaków ZSRR.

 

Bronisław Dunin - Wąsowicz ur. się w 1898 r. we wsi Stara Huta koło Żytomierza. W 1917 r. ukończył 4 klasę gimnazjum w Żytomierzu, po czym rozpoczął studia w miejscowym seminarium duchownym. Działania wojenne spowodowały, że formację seminaryjną kontynuował w Ołyce, a zakończył w 1922 r. w Gnieźnie. W tym samym roku przyjął w Łucku święcenia kapłańskie.

W 1922 r. ks. Wąsowicz przeszedł potajemnie granicę polsko – radziecką i rozpoczął pracę jako wikariusz w Uszomierzu na sowieckiej Ukrainie. W 1924 r. został przeniesiony do parafii Wieledniki. W następnym roku został administratorem parafii Makarów koło Kijowa, z rezydencją w Kławdiwie, gdzie zbudował kaplicę. W maju 1926 r. został aresztowany na stacji kolejowej w Kławdiwie. Wolność odzyskał w grudniu  1926 r. Miesiąc później został ponownie aresztowany i skazany na 3 lata łagru na Sołówkach. Skierowany do obozu Kiem, otrzymał pracę sanitariusza w szpitalu dla wenerycznie chorych. Po przepracowaniu tam 3 lat przedłużono mu karę o 3 lata zesłania do Krasnojarskiego Kraju, a po ich upływie znów o dalsze 3 lata. W czerwcu 1931 r. znajdował się w politizolatorze w Irkucku.

Od 1.02.1932 r. ks. Wąsowicz, pomimo wyroku zesłania, został skierowany do więzienia w Krasnojarsku, gdzie przebywał do czerwca 1933. Razem z ks. Wiktorem Kryweńczykiem wysłał do OGPU protest przeciwko nierespektowaniu wyroku zesłania i przetrzymywaniu w więzieniu. 6.07.1933 r. przybył na zesłanie do miasta Pirowski na Syberii Wschodniej. W liście do delegatury PCK w Moskwie z 1933 r. pisał: Poddawany nieustannym nie zasłużonym represjom i pastwieniu się czuję, że jestem u kresu wytrzymałości fizycznej i moralnej i jedynym moim pragnieniem jest odpocząć.

W 1934 r. ks. Wąsowicz, podczas czasowego przebywania w areszcie i śledztwa, złożył podanie o uzyskanie obywatelstwa sowieckiego, lecz wkrótce poprosił o jego anulowanie, uzasadniając to tym, że czuje się obywatelem Polski. W maju 1934 r. wysłał ankietę i fotografię w celu uzyskania zgody GPU na wyjazd do Polski na leczenie gruźlicy. W maju 1935, w czasie przebywania na zesłaniu, został ponownie aresztowany i oskarżony o to, że w 1922 r. został zwerbowany przez obcy wywiad i skierowany do ZSSR, by tam prowadzić działalność wywiadowczą.  Następnych 10 miesięcy spędził w więzieniu w Krasnojarsku. W czerwcu 1936 r. Trybunał Syberyjskiego Okręgu Wojskowego w Krasnojarsku anulował powyższy zarzut i polecił go uwolnić.

Ks. Wąsowicz zamiast dowodu osobistego otrzymał jednak tymczasowe zaświadczenie, które utrudniało znalezienie pracy. Istnieje nie potwierdzona informacja, że w sierpniu 1936 r., w stanie wielkiego wyczerpania, przyjechał do rodziny na Podolu. Po dwóch tygodniach otrzymał jednak rozkaz wyjazdu. Udał się do Żytomierza, ale jako "liszeniec" (człowiek bez praw obywatelskich) nie mógł otrzymać żadnej pracy. Jakiś czas przebywał w Woroneżu, a następnie, w lutym 1937 r., w Rostowie n. Donem, gdzie podjął jakąś pracę. Wkrótce został ponownie aresztowany. W czerwcu  1937 r. Kolegium Specjalne NKWD skazało go na 10 lat łagrów.

Pod koniec 1937 r. ks. Wąsowicz był ponownie sądzony w grupowym procesie 6 członków rzekomego „sybirskiego ośrodka POW”. 4.01.1938 r. OSO NKWD skazało wszystkich wyrok śmierci.

 

Ks. Bronisław Dunin – Wąsowicz został rozstrzelany 18.01.1938.