KATOLICY.EU

Ks. Paweł Welik, duszpasterz Polaków w ZSRR.

 

Paweł Welik  ur. 1872 r. we wsi Polubicze koło Siedlec. W 1895 r. ukończył gimnazjum w Warszawie. Cztery lata później wstąpił do seminarium duchownego w Żytomierzu. Po jego ukończeniu w 1903 r., przejął święcenia kapłańskie. W latach 1904-1905 był wikariuszem parafii Krasne, a następnie w latach 1906-1910 administratorem parafii Zbrzyż. Od  1912 r. pracował jako administrator parafii Kotelnia koło Żytomierza.

Ks. Welik nie opuścił swojej parafii ani w czasach I wojny światowej, ani po zajęciu tych ziem przez bolszewików. Również po traktacie ryskim i ostatecznym wytyczeniu granicy polsko-bolszewickiej, nie zdecydował się na powrót do Polski. Wobec braku księży czasowo administrował także parafią Leszczyn oraz był administratorem par. Nowograd Wołyński.

W 1935 r. ks. Welik został aresztowany razem z 10 innymi osobami z miejscowej parafii i oskarżony o to, że przez cały czas istnienia władzy sowieckiej był aktywnym wrogiem proletariackiej dyktatury; przy pomocy Rybaka tworzył w przygranicznych rejonach kontrrewolucyjne i faszystowskie grupy, z którymi prowadził kontrrewolucyjną robotę, mającą na celu osłabienie władzy sowieckiej na wsi; przechowywał w kościele narodowe chorągwie. Owe narodowe chorągwie to dawne chorągwie kościelne z religijnymi napisami w języku polskim. Oskarżono go ponadto, że szerzył pogłoski o oderwaniu Ukrainy od ZSSR i przez ukrywanie części dochodów kościelnych przygotował fundusz pomocy osobom represjonowanym przez władze sowieckie, pragnącym przekroczyć granicę.

W 1936 r., podczas grupowego procesu oskarżonych w sprawie przynależności do faszystowskiej kontrrewolucyjnej organizacji rzymsko-katolickiego i uniackiego duchowieństwa na prawobrzeżnej Ukrainie, ks. Welik został skazany na 5 lat robót przymusowych w łagrach. Razem z nim na tym samym posiedzeniu skazano organistę z jego parafii Wacława Rybaka. Karę odbywał w jednym z łagrów w Kazachstanie.

11.02.1940 r. Ks. Welik został zwolniony z łagru w Kazachstanie, po czym nielegalnie przyjechał do Żytomierza i potajemnie zamieszkał na strychu domu na Michałówce, należącego do ukrytego bezhabitowego Zgromadzenia Sióstr Sługi Jezusa. 10.07.1940 r. został ponownie aresztowany na skutek donosu. Kolegium Specjalne Obwodowego Sądu w Żytomierzu na posiedzeniu 26.10.1940 r. skazało go na śmierć przez rozstrzelanie, z zamianą tego wyroku na 10 lat robót przymusowych w łagrach oraz na 5 lat pozbawienia praw obywatelskich. Miał wtedy 68 lat.

30.04.1941 r. Ks. Welik został deportowany do łagru w Kazachstanie razem ze skazanymi na zesłanie, za pomoc ukrywającym się księżom, siostrami zakonnymi: Zofią Bratkowską i Eleonorą Jędrzejewską. Niektóre z sióstr tego zgromadzenia za religijne wychowywanie młodzieży i ukrywanie księży, zostały w 1941 r. w Żytomierzu rozstrzelane.

 

Ks. Paweł Welik zm. 12.03.1942 r. w czasie odbywania wyroku w łagrze. Pochowany został na łagiernym cmentarzu katurskiego oddziału łagru, w którym przebywał. Na miejscu tego cmentarza leży obecnie wioska Iljiczowka, rejon Miczurin, obwód Karaganda.