KATOLICY.EU

Ks. Rafał Gogoliński – Elston, kapelan WP.

 

Rafał Aleksander Gogoliński - Elston ur. 5.02.1902 r. w Kijowie. Był prawdopodobnie synem dworzanina cesarzowej Marii Fiodorownej, kniazia Sumarokow-Jesupow-Elstona, i Polki Michaliny Plater-Broel. Gdy miał 4 lata zmarła jego matka. Podczas nauki w gimnazjum humanistycznym w Kijowie, należał do drużyny harcerskiej, która współpracowała z Polską Organizacją Wojskową. Za publiczny konflikt z kuratorem Derewnickim, w kwestii rozbiorów Polski i odmowę używania wobec cara tytułu króla polskiego, został wydalony ze szkoły. W 1916 r. w Irpeniu koło Kijowa urządził manifestację narodową, za co został pobity przez policję. W następnym roku na kolonii Polskiego Towarzystwa Dobroczynności w Irpeniu prowadził ćwiczenia terenowe. W 1918 r., po rozbrojeniu I i II Korpusu Polskiego, organizował pomoc dla żołnierzy polskich.

Po wojnie polsko-bolszewickiej, Gogoliński wstąpił do Seminarium Duchownego w Gnieźnie. Redagował tam pismo dla alumnów. W 1922 r. przeniósł się do powstałego w Łucku Wyższego Seminarium Duchownego, gdzie kierował biblioteką seminaryjną. Święcenia kapłańskie przyjął w Krakowie w 1924 r.

Ks. Gogoliński rozpoczął posługę duszpasterską jako wikary w Derażach koło Równego. W 1925 r. przeniósł się do Zakopanego, gdzie został dyrektorem sanatoryjnych szkół: powszechnej, gimnazjum i handlowej. Następnie był zastępcą dyrektora, a później dyrektorem miejscowego gimnazjum.

W 1934 r. ks. Gogoliński został powołany do Wojska Polskiego. Objął funkcję kapelana stołecznego 21 Pułku Piechoty "Dzieci Warszawy". W 1936 r. został kapelanem 30 Pułku Strzelców Kaniowskich w Warszawie, a następnie 1 pułku lotniczego w Warszawie. Był jednocześnie proboszczem parafii wojskowej św. Jerzego w Warszawie oraz redaktorem „Rozkazu Wewnętrznego Biskupa Polowego". Pełnił również funkcję prokuratora sądu biskupa polowego. Wygłaszał kazania podczas nabożeństw transmitowanych przez Polskie Radio. W roku akademickim 1937/38 studiował na fakultecie Teologii Katolickiej Uniwersytetu Warszawskiego.

We wrześniu 1939 r. ks. Gogoliński otrzymał przydział na funkcję szefa duszpasterstwa Armii „Prusy". Po rozbiciu tej armii w walkach na Kielecczyźnie, wycofywał się na wschodnie tereny Polski. 11 września dołączył w Łucku do biskupa polowego WP Józefa Gawliny. W tym samym dniu, w czasie niemieckiego nalotu, bombowego został ranny. Ponieważ podczas nalotu zginął ks. Drużbacki, sekretarz biskupa Gawliny, został mianowany na tę funkcję. Tuż przed przekroczeniem granicy rumuńskiej został ponownie ranny. Zaopiekował się nim biskup Gawlina, przewożąc go do Rumunii. Następnie wyjechał z biskupem Gawliną do Werony, gdzie leczył się w klasztorze kamedułów.

Od grudnia 1939 r. ks. Gogoliński przebywał w Lyonie, gdzie został mianowany przez biskupa Gawlinę naczelnym kapelanem lotnictwa polskiego we Francji. Po kapitulacji Francji przybył do Wielkiej Brytanii. W sierpniu 1940 r. został kapelanem w Centrum Wyszkolenia Ziemnego w Blackpool, pełnił również funkcję kapelana lotnictwa przybyłego z Francji. W 1941 r. po reorganizacji służb duszpasterskich w lotnictwie, został kapelanem bazy Polskich Sił Powietrznych i rejonu Blackpool. Rejon ten obejmował znaczny obszar Wielkiej Brytanii, a podległe mu jednostki stacjonowały na 30 lotniskach. Uczestniczył w lotach bojowych. Podczas jednego z nich, jego samolot został zestrzelony a on sam został wyłowiony z  Morza Irlandzkiego.

W 1943 r. ks. Gogoliński został dyrektorem działającej w Wielkiej Brytanii organizacji charytatywnej Episkopatu Ameryki Północnej - National Catholic Welfare Conference, która niosła pomoc polskim żołnierzom. Ze środków finansowych tej organizacji tworzono świetlice, kantyny, sklepy, uczelnie i warsztaty. Utworzył również Fundusz Pomocy Jeńcom. Zebrane wśród lotników ofiary umożliwiły zakup i wysyłkę 4800 paczek do obozów jenieckich w Niemczech. W Londynie redagował miesięcznik „Rozkaz Wewnętrzny" - organ biskupa polowego WP. Był również redaktorem Wydawnictwa Polskiej Akcji Katolickiej na terenie Wielkiej Brytanii, które wydawało m.in.: „Myśl Katolicką", „Ruch Katolicki", „Cel", „Drogę", „Na Przełomie" i „Po Tamtej Stronie".

Po zakończeniu działań wojennych ks. Gogoliński był kapelanem w polskich jednostkach lotniczych (3 Polskie Skrzydło Myśliwskie). Po likwidacji tych jednostek w 1947 r. przeszedł do RAF, pracował w Polish Resettlement Corps. W 1949 r. został zdemobilizowany w stopniu majora (starszego kapelana). Następnie został duszpasterzem polonijnym w Wielkiej Brytanii. Pracował w diecezji Northampton. Od 1970 r. był dziekanem dekanatu południowo-wschodniego w Londynie. Był sędzia Trybunału Matrymonialnego przy Arcybiskupstwie Westminster.

Ks. Gogoliński pełnił wiele funkcji w polonijnych organizacjach. Od stycznia 1955 r. był naczelnym kapelanem Związku Harcerstwa Polskiego poza granicami kraju, wiceprezesem Stowarzyszenia Lotników Polskich, od lipca 1953 r. kapelanem Polskiego Związku Kawalerów Maltańskich. W lipcu 1953 r. był współzałożycielem Stowarzyszenia Polskich Kapłanów w Wielkiej Brytanii. Przez wiele lat redagował dział kaznodziejski w wydawanym w Rzymie kwartalniku „Duszpasterz Polski Zagranicą". Od 1950 r. wygłaszał niedzielne kazania w sekcji polskiej BBC. Opiekował się także szkołą Sióstr Nazaretanek w Pitsford.

W 1963 r. ks. Gogoliński został mianowany przez papieża Pawła VI prałatem domowym Ojca Świętego. Był kanonikiem honorowym kapituły łuckiej. Od biskupa polowego WP Józefa Gawliny otrzymał przywilej używania rokiety i kanonickiego mantoletu. Był autorem kilku prac historycznych, m.in. „Zjazd monarchów w Łucku 1429".

Ks. Gogoliński „W uznaniu wybitnych czynów bojowych i osobistego męstwa w kampanii wrześniowej 1939 r.” został odznaczony Orderem Virtuti Militari V klasy. Uhonorowano go również Medalem Niepodległości, Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, brytyjskim Order of the British Empire i innymi medalami pamiątkowymi.

 

Ks. Rafał Gogoliński – Elston zm. 22.10.1982 r. w Londynie.