KATOLICY.EU

Ks. ppłk Antoni Mańturzyk, kapelan w II Korpusie Polskim.

 

         Antoni Mańturzyk ur. się 5.05.1905 r. w Brzózie koło Kozienic w rodzinie chłopskiej. W 1925 r., po skończeniu gimnazjum w Kozienicach, wstąpił do Metropolitalnego Seminarium Duchownego w Wilnie. Jednocześnie podjął studia teologiczne na Uniwersytecie Stefana Batorego uwieńczone stopniem magistra świętej teologii. W 1931 r. przyjął święcenia kapłańskie.

Ks. Mańturzyk został wikarym w parafii Widze pod Brasławiem. Dwa lata później został katechetą w Gierwiatach. W 1935 r.  podjął katechezę w Bieniakoniach. W następnym roku został rektorem w Podbrodziu oraz prefektem w miejscowych szkołach średnich. 1.09.1936 r. powierzono mu obowiązki kapelana pomocniczego garnizonu Podbrodzie. Pełnił służbę wśród żołnierzy okolicznych strażnic KOP oraz jednostek WP.

31.08.1939 r. ks. Mańturzyk został kapelanem szpitala Wojennego nr 301 w Wilnie. Po zajęciu Grodu Giedymina przez wojska sowieckie, uniknął niewoli i wrócił do Podbrodzia, gdzie objął obowiązki rektora i prefekta. Pomagał w nielegalnym przekraczaniu granicy z Litwą oficerom polskim. Bronił parafię przed naciskami Litwinów, chcących go zmusić do usunięcia języka polskiego z nabożeństw.

13.12.1939 r. został aresztowany przez Litwinów i osadzony w wileńskim więzieniu. Następnie został skazany na dożywotnie ciężkie więzienie. Wyrok odsiadywał w więzieniu w Kownie oraz obozach w Kołotowie, Wiłkomierzu i Wojlkuszkach. Po zajęciu Litwy przez wojska sowieckie, trafił do obozy w Griazowcu. Tu pełnił potajemnie posługę kapłańską: odprawiał Mszę św., udzielał sakramentów, czytał Pismo Święte, poświęcał medaliki, odwiedzał żołnierzy w  innych barakach. 

 Ks. Mańturzyk odzyskał wolność 23.08.1941 r., po zawarciu umowy Sikorski – Majski. Dwa dni później wstąpił do Armii Polskiej gen. Władysława Andersa. Wkrótce został kapelanem 13 pułku piechoty w 5 dywizji piechoty. Jednoczenie z posługą wśród żołnierzy roztoczył opiekę nad ludnością cywilną. Odwiedzał deportowanych w kołchozach i sowchozach, odprawił Msze św., przygotowywał dzieci do Pierwszej Komunii Świętej, wizytował Polaków leczących się w sowieckich szpitalach, dowoził żywność i odzież. Zorganizował ochronkę, szkołę powszechną i gimnazjum otaczając opieką 320 polskich dzieci. Na usilne prośby prawosławnych Rosjanek w tajemnicy udzielał kilkakrotnie chrztu ich dzieciom, co było bezwzględnie zakazane przez władze sowieckie.

W lipcu 1942 r. ks. Mańturzyk został kapelanem 7 Dywizji Piechoty. Wraz z Armią Andersa wyszedł z Związku sowieckiego na Środkowy Wschód. Towarzyszył żołnierzom w czasie pobytu w Iranie i Iraku. Walczył wraz z II korpusem we Włoszech jako szef Duszpasterstwa Jednostek Pozadywizyjnych. Za bohaterstwo wykazane wówczas został odznaczony orderem Virtuti Militari V klasy.

Po zakończeniu II wojny światowej ks. Mańturzyk przebywał wraz z II korpusem we Włoszech. D Wielkiej Brytanii przybył z ostatnim rzutem żołnierzy. Po demobilizacji został proboszczem polskiej parafii w Delamere. Zorganizował wówczas w okolicy 3 ośrodki duszpasterskie, w których w niedziel i święta odprawiał Mszę św. Dzięki jego staraniom kupiono teren pod budowę kościoła w Northwich. Budowę zakończono w lipcu 1964 r.

Ks. Mańturzyk łączył działalność duszpasterską z pracą społeczną w stowarzyszeniu kapłanów Polskich w Wielkiej Brytanii oraz Polskim Towarzystwie Dobroczynności. W dowód uznania dla jego kapłańskiej posługi biskup polowy WP Józef Gawlina odznaczył go przywilej rokiety i mantoletu. W 1964 r. uległ ciężkiemu wypadkowi samochodowemu.

 

Ks. ppłk Antoni Mańturzyk zmarł 15.12.1965 r. w Northwich. Został pochowany na miejscowym cmentarzu.