WWW.KATOLICY.EU

Ks. Stanisław Tworkowski, kapelan AK

Stanisław Tworkowski ur. się. 1.01.1901 r. w leśniczówce Dudy Koło Zelesia w Łomżyńskiem. Był najstarszym spośród trzynaściorga rodzeństwa. W 1914 r. podjął naukę  w Progimnazjum w Ostrołęce. W 1915 r. wobec zbliżenia się do miasta armii niemieckiej, Rosjanie ewakuowali go do Mohylewa. Tam uczył się w Polskim Gimnazjum Centralnego Komitetu Obywatelskiego. Jednoczenie z nauką działał w szeregach polskiego harcerstwa jako zastępowy w I Męskiej Drużynie im. Ks. Józefa Poniatowskiego oraz w POW. W 1917 r. brał udział akcji  opanowania Mohylewa przez polskich harcerzy przed nadejściem I Korpusu Polskiego. Następnie walczył jako żołnierz w kompanii karabinów maszynowych 4 pułku strzelców polskich. W 1918 r., po rozwiązaniu I Korpusu Polskiego, powrócił do kraju. W listopadzie 1918 r. uczestniczył w akcji rozbrajania Niemców w Warszawie.

W 1919 r. Tworkowski wstąpił w Metropolitalnego Seminarium Duchownego w Warszawie. Po roku jako kleryk wstąpił do Wojska Polskiego. Służył jako sanitariusz na statku sanitarnym „Skarbek”. Po latach tak pisał o bitwie warszawskiej: Cud nad Wisłą to dzieło Bożej Opatrzności, w które swój wysiłek włączył mój naród, naród wierzący, naród wzywający Boga, miłujący Go... To była walka w imię Jezusa Chrystusa, w imię Krzyża Świętego. (...) Tajemnicę Cudu nad Wisłą stanowi modlitwa ludu Warszawy na placu Zamkowym... Przebieg walki z przytłaczającymi siłami bolszewików i odparcie ich w święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.

Po zakończeniu wojny polsko – bolszewickiej, kleryk Tworkowski powrócił do seminarium duchownego. W 1926 r. przyjął święcenia kapłańskie, po czym podjął posługę duszpasterską jako wikariusz i prefekt w Żbikowie. Po tam był przenoszony kolejno do Nowego Dworu Mazowieckiego, Kościoła Najświętszego Zbawiciela w Warszawie, Radzymina. W 1932 r. został wikarym w parafii św. Jakuba w Warszawie oraz prefektem w warszawskich szkołach. Jeden z jego uczniów  Ryszard Czugajewski oceniał po latach: Na kształtowanie patriotyczne młodzieży w tym czasie miał wielki wpływ ks. Stanisław Tworkowski - prefekt szkół warszawskich, znany nam jako ks. „Jacek”. O usposobieniu uczuciowym i poetyckim miał dar obcowania z młodzieżą, w której budził entuzjazm i wiarę w wyższe ideały życia. W 1936 r. został kapelanem więzienia na Pawiaku.

Ks. Tworkowski był aktywnym członkiem Stronnictwa Narodowego oraz cenionym pisarzem i publicystą. Wydał m.in. mszalik „Ciebie Boga chwalimy” oraz mszalik pierwszokomunijny „Z Tobą Jezu”, który miał kilkanaście wydań.

We wrześniu 1939 r. ks. Tworkowski został kapelanem w I szpitalu Okręgowym w Warszawie. Po kapitulacji stolicy, został aresztowany przez Niemców i osadzony na Pawiaku. Wkrótce jednak odzyskał wolność i powrócił do pracy duszpasterskiej.  Posługiwał jednoczenie jako prefekt w szkołach powszechnych i w tajnym nauczaniu. Był także kapelanem w VI Obwodzie AK Warszawa – Praga. W czasie Powstania warszawskiego posługiwał jako kapelan w szpitalach w Śródmieściu i na Powislu. W uzasadnieniu przyznania mu Orderu Virtuti Militari V klasy napisano: Za wyróżniające się męstwo w akcjach bojowych w okresie konspiracji w szczególności w okresie  Powstania Warszawskiego, służąc przykładem wzorowego żołnierza i kapłana w trudnych zadanych bojowych.

Po kapitulacji powstańczej Warszawy, ks. Tworkowski był więziony w obozie w Pruszkowie. W 1945 r. powrócił do Warszawy. Wkrótce został skierowany jako wikariusz do Jazgarzewia. Jednocześnie podjął obowiązki prefekta w Gimnazjum Zanowej na Saskiej Kępie. W 1952 r. został wikariuszem w parafii Matki Bożej Loretańskiej w Warszawie oraz prefektem w warszawskich szkołach. Sam wydawał pisemko różaniec. Publikowane w nim teksty sygnował 10-cioma pseudonimami. Jednoczenie był kapelanem Sióstr Miłosierdzia w Warszawie.

Kiedy w 1956 r. komunistyczne władze zalegalizowały w Polsce aborcję, wydał nielegalnie książkę „Kainka”, za którą przez kilka miesięcy był więziony na Mokotowie. Cenzura określiła publikację jako szkodliwą dla interesów państwa.

W 1965 r. ks. Tworkowski został proboszczem parafii Świętej Jadwigi w Milanówku. W 1975 r. był współzałożycielem Polskiego Komitetu Obrony Życia i Rodziny. W 1982 r. przeszedł na emeryturę, po czym został kapelanem w Domu rekolekcyjnym im. Jana Pawła II w Kaniach Helenowskich. Ostatnie lata życia spędził jako rezydent w parafii w Otrębusach.

Ks. Stanisław Tworkowski zm. 7.03.1999 r. w Dąbrówce koło kadzidła w wieku 98 lat. Został pochowany w rodzinnym grobowcu w Kadzidle. Był odznaczony m.in. czterokrotnie krzyżem walecznych, Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami.