KATOLICY.EU

Kard. Józef Glemp, Prymas Polski

 

         Józef Glemp ur. się 18.12.1929 r. w rodzinie górnika soli w Inowrocławiu. Święcenia kapłańskie otrzymał w 1956 r. po czym objął stanowisko notariusza w Kurii Metropolitalnej w Gnieźnie. Naukę kontynuował na studiach w Rzymie, gdzie uzyskał doktorat na Uniwersytecie Gregoriańskim. Od 1967 r. był sekretarzem i bliskim współpracownikiem Prymasa Stefana kard. Wyszyńskiego.

         W latach 60-tych XX wieku Służba Bezpieczeństwa podjęła nieudaną próbę zwerbowania ks. Glempa. Przez wiele lat był   podsłuchiwany, inwigilowany, wzywany na rozmowy. Podjęto  nawet próbę skompromitowania go na tle obyczajowym. Wszystkie ta zabiegi okazały się nieskuteczne. Z tego powodu komunistyczne władze nie wyraziły zgody na jego nominację na urząd arcybiskupa wrocławskiego, a następnie arcybiskupa poznańskiego. Dopiero w 1979 r. otrzymał sakrę biskupią i objął diecezję warmińską, jednocześnie przewodnicząc komisji Episkopatu Justicia et Pax. Pełniąc urząd biskupa warmińskiego, erygował 21 nowych parafii oraz założył Instytut Kultury Chrześcijańskiej w Olsztynie. Zapoczątkował wstępne prace synodu diecezjalnego. Organizował także comiesięczne spotkania z przedstawicielami różnych grup zawodowych.

Po śmierci prymasa Wyszyńskiego bp Glemp został 56 prymasem Polski, arcybiskupem gnieźnieńskim i arcybiskupem warszawskim. Rządy kanoniczne objął 9.07.1981 r. Sytuacja w kraju była wówczas bardzo napięta. Władza coraz wyraźniej zmierzała do konfrontacji z narodem skupionym wokół Solidarności. Podjął się wówczas mediacji i doprowadził 4.11.1981 r. do spotkania na szczycie z udziałem  gen. Wojciecha Jaruzelskiego i Lecha Wałęsy. Niestety, komuniści wybrali rozwiązanie siłowe. 13.12.1981 wprowadzono stan wojenny. Tego dnia wieczorem nie chcąc nie dopuścić do rozlewu krwi, apelował: Możemy się oburzać, krzyczeć na niesprawiedliwość takiego stanu, protestować przeciw naruszeniu praw obywatelskich (...) jednak może to nie przynieść rezultatu, bo władza w stanie wojennym nie jest (...) władzą dialogu (...) Pozostaje jednak sprawa najważniejsza: ratowanie życia i obrona przed rozlewem krwi (...) Będę prosił, nawet gdybym miał boso iść i na kolanach błagać: nie podejmujcie walki Polak przeciwko Polakowi (...)  Każda głowa i każda para rąk bezcenne będą dla odbudowania tej Polski, jaka będzie i jaka być musi po zakończeniu stanu wojennego.

Prymas Glemp pośpieszył z pomocą  represjonowanym, powołując prymasowski Komitet Pomocy Osobom Pozbawionym Wolności i ich rodzinom. Stworzył również Społeczną Radę Prymasowską, będącą szeroką reprezentacją ciemiężonego narodu. Aktorka Maja Komorowska, wspominała: Zawsze, gdy wracałam z wyjazdów, niezależnie od pory dnia, czasem był to późny wieczór, miałam otwarte drzwi do prymasa, (…). Prymas interesował się wszystkim, co dotyczyło internowanych – sam ich przecież odwiedzał i kilkakrotnie wspomógł nas finansowo.

5.01.1983 r. Ojciec Święty Jan Paweł II wyniósł prymasa Glempa do godności kardynalskiej. Po negocjacjach z rządem PRL doprowadził w 1989 r. do przyjęcia przez sejm ustaw o stosunku państwa do kościoła rzymskokatolickiego, o gwarancjach wolności sumienia i wyznania oraz o wznowieniu stosunków dyplomatycznych między Polską a Watykanem. Po reformie administracji kościelnej w Polsce w 1992 r. pozostał kustoszem relikwii Świętego Wojciecha w Gnieźnie i arcybiskupem warszawskim.

Po 1989 r. prymas Glemp zabiegał, aby tworzone państwo było zbudowane na prawdzie i dobru, stąd jednoznaczne poparcie dla inicjatywy delegalizacji aborcji w Polsce i wielokrotne przypominanie o świętości i nienaruszalności życia ludzkiego, krytyka bezkarności pornografii i stręczycielstwa, obrona symboli religijnych przed profanacją, upominanie się o prawo do niedzielnego wypoczynku dla pracowników i oparcie konstytucji na Bogu i prawie naturalnym. W 1997 r. mówił: Chcemy w Konstytucji Boga prawdziwego, a niedwuznacznego, takiego opisywanego na niby. Dlaczego? Wcale nie dlatego, że chcemy państwa wyznaniowego. (...) Bóg, którego wezwania pragniemy w najwyższym akcie woli narodu, ma być gwarantem naszych ludzkich wolności, także wolności ateistów, ma być tym, który ustrzeże od bożków – fałszywych idolów życia społecznego i politycznego.

18.05.1999 r. na Monte Cassino prymas Glemp tłumaczył: Pytają się czasem, do jakiej Polski przyjedzie papież w roku 1999. Polska jest przecież jedna, zdobyta krwią i blizną. Natomiast drogi do wolności były liczne. Tu odkrywamy drogę oręża i walki, ale jest jeszcze droga kultury, na której przewodzili Mickiewicz, Słowacki, Chopin, Wyspiański i inni. Ważna jest droga zorganizowanej modlitwy, którą dla dobra Ojczyzny formowały zakony, poczynając od Zmartwychwstańców aż po Albertynów i innych. Jest wreszcie droga poniesionych cierpień i ofiar tych tysięcy bezimiennych, którzy cierpieli na Syberii, na zsyłkach, w Katyniu i w obozach koncentracyjnych. Po takich wiodła Opatrzność Boża Polaków przez ostatnie stulecia do wolności. Tej wolności trzeba strzec i to jest zadanie dla nowych pokoleń.

         W 2000 r., w roku Wielkiego Jubileuszu, w imieniu Kościoła w Polsce prymas Glemp dokonał publicznego rachunku sumienia, przepraszając m.in. za kolaborację niektórych księży w okresie PRL, życie duchownych ponad stan i uleganie nałogom. Osobiście wyraził skruchę, że mimo podejmowanych wysiłków nie zdołał ocalić życia księdza Jerzego Popiełuszki.

         Kardynał Glemp jako arcybiskup warszawski erygował 119 parafii i konsekrował 61 nowo wybudowanych kościołów. Uczestniczył w 19 procesach beatyfikacyjnych i kanonizacyjnych. W grudniu 1989 r. reaktywował Caritas archidiecezjalną. Przyczynił się do utworzenia Papieskiego Wydziału Teologicznego w Warszawie i przekształcenia Akademii Teologii Katolickiej w Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego. W 1990 erygował Archidiecezjalne Seminarium Misyjne Redemptoris Mater, prowadzone przez Drogę Neokatechumenalną. Zainicjował powrót do idei budowy Świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie.

         Prymas Glemp konsekrował 39 polskich biskupów oraz asystował w konsekracji jednego biskupa. Był członkiem Kongregacji ds. Kościołów Wschodnich, Papieskiej Rady ds. Kultury, Papieskiej Radzie Iustitia et Pax, Najwyższego Trybunału Sygnatury Apostolskiej. Był także honorowym członkiem Papieskiej Międzynarodowej Akademii Maryjnej. W kwietniu 2005 r. brał udział w konklawe, na którym wybrano na papieża Benedykta XVI. Był jednym z trzech skrutatorów, którzy podpisali dokumenty stwierdzające zakończenie konklawe.

         6.12.2006 r.. Ojciec Św. Benedykt XVI przyjął rezygnację kard. Glempa z pełnienia urzędu arcybiskupa metropolity warszawskiego, pozostawiając mu tytuł prymasa Polski. Godność prymasowską zachował do ukończenia 80-go roku życia. W 2009 r. prezydent Lech Kaczyński odznaczył  go Orderem Orła Białego. Kard. Stanisław Dziwisz oceniał: W trudnych czasach komunizmu stawał odważnie i roztropnie po stronie narodu, dążącego do wolności i pełnej niezależności od systemu totalitarnego. (…) wykazał się wielkim opanowaniem i życiową mądrością w obliczu skrajnych podziałów politycznych, łagodził wewnętrzne napięcia z wielką roztropnością, w trudnych czasach transformacji ustrojowej dochował wierności Bogu i Kościołowi oraz wielkim sprawom ojczyzny wiernej chrześcijańskim wartościom

         W styczniu 2012 r. zdiagnozowano u kard. Glempa  złośliwy nowotwór na dolnym płacie prawego płuca. Miesiąc później został zoperowany.

 

         Prymas Polski kard. Józef Glemp zm. 23.01.2013 r. w Warszawie. Pochowany został w krypcie arcybiskupów warszawskich w katedrze. W nadesłanym liście Ojciec św. Benedykt XVI napisał: W mojej pamięci kard. Glemp pozostanie człowiekiem szczerej dobroci, którego cechowała prostota, otwartość i serdeczne oddanie sprawie Kościoła w Polsce i na świecie.